به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، بعدازظهر یکشنبه ۸ شهریور ۱۳۶۰، انفجاری در ساختمان نخستوزیری در تهران، جلسه مقامات جمهوری اسلامی را به صحنه یکی از مهمترین حوادث سالهای نخست پس از انقلاب تبدیل کرد. محمدعلی رجایی، رئیسجمهور، و محمدجواد باهنر، نخستوزیر، در میان حاضران بودند و هردو بر اثر شدت انفجار به شهادت رسیدند. این حادثه که در بحبوحه درگیریهای مسلحانه جمهوری اسلامی و سازمان مجاهدین خلق رخ داد، بعدها به یکی از مشهورترین پروندههای ترور و نفوذ در تاریخ جمهوری اسلامی تبدیل شد.
در مرکز این پرونده، نام مسعود کشمیری قرار دارد؛ دبیر شورای عالی امنیت کشور که به ساختارهای امنیتی و دفتر نخستوزیری دسترسی داشت و بعدها به عنوان عامل بمبگذاری معرفی شد. کشمیری پس از انفجار ناپدید شد و سالهاست نام او با این حادثه گره خورده است.
اما گزارشهای منتشرشده در فردای انفجار، هنوز از واقعیت ماجرا اطلاع دقیقی نداشتند. روزنامه کیهان در گزارش دوشنبه ۹ شهریور ۱۳۶۰، در حالی که رجایی و باهنر را ابتدا در شمار مجروحان حادثه معرفی میکند، در بخش پایانی از شناسایی اجساد سوخته و شهادت آن دو خبر میدهد. نکته قابلتوجهتر اینکه در همین گزارش، کشمیری نیز در شمار قربانیان و شهدای انفجار معرفی شده است؛ روایتی که بعدها با ناپدید شدن او و آشکار شدن نقش وی در پرونده انفجار، خلاف آن مشخص شد.
متن زیر، گزارش کیهان در نخستین روز پس از انفجار است:
ساعت ۱۵ بعدازظهر دیروز [یکشنبه ۸ شهریور ۱۳۶۰] بر اثر انفجار یک بمب آتشزای نسبتا قوی در یکی از اتاقهای ساختمان نخستوزیری که عدهای از مقامات مملکتی در طبقه اول آن جلسه داشتند قسمتی از این ساختمان دچار حریق و چند نفر شهید و مجروح شدند.
بر اثر این انفجار آقایان رجایی و باهنر مجروح شدند که جهت مداوا به بیمارستان منتقل شدند.
بلافاصله ماموران آتشنشانی، برادران شهربانی، سپاه، کمیته و نیروهای مردمی در محل حاضر شده و اقدام به اطفای حریق که شعلههای آن بالا گرفته بود کردند.
در ساعت ۱۶:۱۵ دقیقه با تلاش گسترده ماموران آتشنشانی حریق خاموش و ماموران انتظامی حاضر در محل کنترل نظم را به عهده گرفتند و مجروحان و شهدا توسط امدادگران از محل انفجار خارج شدند.
گزارش خبرگزاری پارس حاکیست که این حادثه تاکنون بیش از ۵ شهید و ۱۵ مجروح به جای گذاشته است. از ۵ شهید مذکور که هویت آنان تاکنون مشخص نشده است ۳ نفر کاملا بدنهایشان سوخته بود. به گفته شاهدان عینی حادثه پس از انفجار افرادی که در طبقه اول ساختمان حضور داشتند به خیابان پریدند و کسانی که در طبقات بالا بودند توسط نردبانهای هیدرولیکی به خارج ساختمان انتقال یافتند. همچنین در جریان این حادثه دو هلیکوپتر بر فراز ساختمان نخستوزیری برای اطفای حریق به پرواز درآمدند. براساس همین گزارش پس از خروج تدریجی مجروحین از ساختمان امدادگران به پاکسازی محل مشغول شدند.
آخرین گزارشات کسبشده حاکی است که آقایان رجایی و باهنر که در این انفجار مجروح شدهاند جهت مداوا به بیمارستان انتقال یافتند.
جلسه فوقالعاده هیأت دولت
دیروز [یکشنبه ۸ شهریور ۱۳۶۰] جلسه فوقالعاده هیأت دولت جمهوری اسلامی ایران با شرکت بهزاد نبوی وزیر مشاور در امور اجرایی، آیتالله مهدوی کنی وزیر کشور و تنی چند از وزرای کابینه در محل مجلس شورای اسلامی تشکیل شد. به گزارش خبرگزاری پارس در این جلسه مسئله انفجار در یکی از اتاقهای نخستوزیری که منجر به مصدوم شدن آقایان رئیسجمهور و نخستوزیر شد مورد بررسی قرار گرفت. در این جلسه که حجتالاسلام رفسنجانی رئیس مجلس شورای اسلامی نیز حضور داشت تصمیمات مقتضی در این مورد اتخاذ شد. همچنین اعمال وحشیانه مزدوران آمریکایی محکوم گردید.
طبق اخبار رسیده برادر رجایی رئیسجمهور و برادر دکتر باهنر نخستوزیر در این انفجار خائنانه توسط سرسپردگان آمریکا مصدوم شدند و هماکنون در بیمارستان بستری میباشند.
در پایان جلسه دیشب [شامگاه یکشنبه ۸ شهریور ۱۳۶۰] هیأت دولت آیتالله مهدوی کنی وزیر کشور طی سخنانی درباره انگیزه تشکیل جلسه فوقالعاده هیات دولت گفت: «این جلسه بعد از حادثه انفجاری که در نخستوزیری رخ داد تشکیل شد» وی درباره چگونگی حادثه گفت: «من به طرف نخستوزیری حرکت کردم که خبر انفجار را شنیدم و بلافاصله به وزارت کشور برای انجام اقدامات لازم جهت امداد و مسائل امنیتی رفتم… بعد از این حادثه به خاطر بررسی حادثه و وظایفی که دولت در آینده دارد جلسه هیات دولت تشکیل شد و آقای هاشمی و وزرا تشریف آوردند و مسائلی که لازم بود مورد بررسی قرار گرفت و انشاءالله نتیجه آن به اطلاع ملت قهرمانمان خواهد رسید.»
حجتالاسلام هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس شورا نیز در پایان جلسه فوقالعاده هیات دولت طی سخنانی گفت: «درست در لحظهای که جلسه عصر ما در ساعت ۳ بعدزاظهر قرار بود شروع شود صدای انفجار و به دنبال آن نمایان شدن ستون دود غلیظی که از نخستوزیری برخاست… در این هنگام مجلس کار خود را آغاز کرد و بعد ما مطلع شدیم که متاسفانه این انفجار در اتاقی اتفاق افتاده است که جناب آقای رجایی و جناب آقای باهنر و چند نفر دیگر در آنجا تشریف داشتند. ما بهسرعت دنبال کار رفتیم و عدهای از این آقایان مجروح شدهاند که در بیمارستان بستری هستند… من صرفا برای اینکه میدانستم امروز [یکشنبه ۸ شهریور ۱۳۶۰] در این جلسه آقای رجایی و آقای باهنر شرکت نمیکنند فکر کردم حضورم میتواند مفید باشد و بدین جهت شرکت کردم تا اگر لازم باشد نظری راجع به مسائل جاری بدهم… ما آمادگی چنین پیشآمدهای ناگواری را داشتیم و داریم. ملت ما آماده باشند که خودشان باید بار مسئولیت تداوم انقلاب را به دوش بکشند. ماها هم همچون خود آنان خدمتگذارانی هستیم. ما باشیم یا نباشیم این انقلاب باید به راه خود با حضور مردم ادامه دهد و مخصوصا خداوند سایه امام را بر سر ما حفظ فرماید.»
مهندس بهزاد نبوی وزیر مشاور در امور اجرایی نیز گفت: «حدود ساعت ۳ بود که من در اتاقم صدای انفجاری را شنیدم. از پنجره به حیاط نخستوزیری نگاه کردم دیدم از یکی از اتاقها آتش و دود بیرون میآید، همراه با دو سه نفر از برادرانی که آنجا بودند بهسرعت به طبقه پایین آمدیم دیدیم که انفجار در یکی از اتاقها صورت گرفته و تعدادی از افرادی که در اتاق حضور داشته و خراشهای سطحی برداشته بودند خود از اتاق بیرون آمدند و بقیه را هم مامورین آتشنشانی بعد از پنج تا ده دقیقه رسیده و آتش را خاموش کرده و بقیه را بلافاصله بیرون آوردند و به بیمارستان منتقل کردند. شاید در آن اتاق در حدود ۱۵ نفر بودند که حدود سه چهار نفر را دیدیم که خودشان حرکت میکردند. تعدادی از آنها جراحات سطحی برداشته بودند و برخی که جراحات بیشتری داشتند به بیمارستان انتقال داده شدند. آقای رجایی رئیسجمهور و آقای باهنر نخستوزیر هم متاسفانه در میان این عده بودند که به بیمارستان انتقال پیدا کردند.»
اظهارات فرمانده عملیات آتشنشانی
فرمانده عملیات آتشنشانی فعالیت ماموران آتشنشانی در اطفای حریق نخستوزیری را به این شرح گزارش کرد. وی اظهار داشت: «در ساعت ۱۵:۳۰ توسط اورژانس تهران از آتشنشانی برای اطفای حریق نخستوزیری کمک خواسته شد که بلافاصله ایستگاههای ۱ و ۸ و ۱۴ و ۱۸ و ۳ و ۵ و ۱۹ و ۱۱ و ۴ و ۱۳ و ۱۰ و ۲ به محل اعزام و مشغول اطفای حریق و نجات مصدومان شدند. پس از اطلاع اورژانس تهران ماموران آتشنشانی در محل حاضر و مشغول عملیات شدند. برنامه اطفا و نجات مصدومان با کوشش ماموران آتشنشانی انجام شد و تا ساعت ۲۲:۶ ماموران در محل حادثه حاضر بودند.»
وی علت انفجار و حریق را بر اثر مواد آتشزا اعلام داشت. در این برنامه ۲ تن از ماموران آتشنشانی به اسامی فرامرز محلوجی فرمانده ایستگاه ۸ آتشنشانی و قاسم عبدالهخانی بر اثر حریق و دودگرفتگی و آوار مجروح شدهاند که تحت درمان قرار گرفتهاند.
برادر رجایی و دکتر باهنر جزو شهدا بودند
به دنبال انفجار مهیب دیروز [یکشنبه ۸ شهریور ۱۳۶۰] که همراه با آتشسوزی در ساختمان نخستوزیری بود در آخرین دقایق شب گذشته [شامگاه یکشنبه ۸ شهریور ۱۳۶۰] اعلام شد که برادر رجایی نخستوزیر محبوب و مکتبی ایران و نخستوزیر متعهد و انقلابی دکتر باهنر به خیل عظیم شهیدان راه حق پیوستهتند.
در انفجار مهیب دیروز [یکشنبه ۸ شهریور ۱۳۶۰] نخستوزیری ۳ تن از مقامات شرکتکننده در جلسه شورای امنیت بر اثر شدت انفجار و آتشسوزی به شهادت رسیدند در این حاثه ۹ تن نیز زخمی شدند که جهت مداوا به بیمارستانهای تهران انتقال یافتند. تلاش مقامات مسئول برای شناسایی هویت شهدا آغاز شد.
اجساد شهدای این فاجعه بر اثر شدت سوختگی به هیچ وجه قابل شناسایی نبود. از سوی دیگر در میان زخمیهای این حادثه اثری از برادران رجایی و باهنر به چشم نمیخورد. بدین ترتیب حدس زده میشد که برادر رجایی و دکتر باهنر جزو این سه شهید باشند تا اینکه در آخرین ساعات شب گذشته [شامگاه یکشنبه ۸ شهریور ۱۳۶۰] از روی علاماتی که در دندانهای هرکدام از شهدا بود هویت قربانیان حادثه ۸ شهریور شناسایی و معلوم شد برادر رجایی و دکتر باهنر در انفجار مزدوران آمریکایی به فیض شهادت نائل آمدهاند.
۲ شهید دیگر
همچنین در جریان افنجار دیروز [یکشنبه ۸ شهریور ۱۳۶۰] مشخص شد کشمیری کارمند نخستوزیری و یک زن عابر که از خیابان پاستور عبور میکرد به شهادت رسیدند.
همچنین در انفجار دیروز [یکشنبه ۸ شهریور ۱۳۶۰] براساس اظهارات مقامات آگاه گروهی دیگر ازجمله سرهنگ اخیائی، معاون ژاندارمری، سرهنگ مجید صفاپور، برادر کتیبه، برادر خسرو تهرانی، مجید صفاپور، وحید دستگردی [هوشنگ وحید دستگردی رئیس وقت شهربانی بود که شش روز بعد از این حادثه در اثر شدت جراحات به شهادت رسید]، محمد وصالی، گلعلی گرزین، عبدالمجید نقرهکار، حبیبالله یاررحمانی و وحیدی مجروح شدند که در حال حاضر در بیمارستانهای تهران تحت درمان قرار گرفته و حال عمومی آنان رضایتبخش است.
۲۵۹
