مردمی که این روزها برای دریافت تسهیلات یا یک خدمت بانکی به شعب مراجعه میکنند، ممکن است با مانعی تازه روبهرو شوند؛ تعداد حسابهای بانکی آنها بیش از حد مجاز است و تا زمانی که حسابهای اضافی خود را نبندند، امکان افتتاح حساب جدید ندارند. در نتیجه، مشتری باید کار اصلی خود را رها کند و برای بستن حسابهای قدیمی، راهی شعب بانکهای مختلف شود؛ حسابهایی که بعضاً سالهاست هیچ استفادهای از آنها نشده است.
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ ماجرا به بخشنامه بانک مرکزی درباره محدود شدن تعداد حسابهای بانکی اشخاص حقیقی بازمیگردد. براساس این تصمیم، هر فرد حقیقی در مجموع میتواند حداکثر ۱۰ حساب بانکی فعال داشته باشد. بنابراین، اگر فردی بیش از این تعداد حساب داشته باشد و برای دریافت تسهیلات یا استفاده از یک خدمت بانکی به افتتاح حساب جدید نیاز پیدا کند، ابتدا باید حسابهای مازاد خود را تعیین تکلیف کند.
هدف بانک مرکزی از اجرای این محدودیت مشخص است؛ ایجاد نظم در ساختار حسابهای بانکی، کاهش هزینههای تحمیلشده به بانکها، فراهم کردن امکان رصد دقیقتر جریانهای مالی و جلوگیری از سوءاستفاده از حسابهای کمکارکرد یا رهاشده.
اما اجرای این تصمیم، پیش از فراهم شدن زیرساخت لازم، مردم را با دردسر تازهای روبهرو کرده است. به گونه ای که در حال حاضر، مشتری برای بستن حسابهای مازاد خود باید به بانک عامل مراجعه کند. اگر این حسابها در چند بانک مختلف افتتاح شده باشند، فرد ناچار است به شعب هرکدام از این بانکها برود و مراحل بستن حساب را بهصورت حضوری انجام دهد؛ فرایندی زمانبر که میتواند دریافت خدمت اصلی، از جمله تسهیلات بانکی، را برای چند روز به تعویق بیندازد و هزینه رفتوآمد بیشتری نیز به مشتری تحمیل کند.
این در حالی است که بسیاری از حسابهای مازاد، راکد یا کمکارکرد هستند و ممکن است صاحب حساب حتی بهدرستی نداند در کدام بانکها حساب فعال دارد. بااینحال، اکنون باید برای شناسایی و بستن همین حسابها وقت بگذارد و میان شعب مختلف رفتوآمد کند.
قرار بود راهحل این مشکل، سامانهای به نام «حسام» باشد؛ سامانهای که با راهاندازی آن، امکان مشاهده و مدیریت غیرحضوری حسابهای بانکی در یک بستر واحد برای مردم فراهم میشود. پیشتر اعلام شده بود که این سامانه سوم شهریورماه آغاز به کار میکند، اما این وعده عملی نشد و توضیح روشنی نیز درباره علت تأخیر در راهاندازی آن ارائه نشد. حالا پیگیری تابناک از بانک مرکزی نشان میدهد که قرار است سامانه حسام طی یک هفته آینده سرانجام رونمایی و فعال شود.
با آغاز به کار سامانه حسام، شهروندان میتوانند فهرست حسابهای خود در بانکهای مختلف را مشاهده کنند، حسابهای فعال و ضروری را از حسابهای بلااستفاده تشخیص دهند و برای بستن حسابهایی که دیگر به آنها نیازی ندارند، درخواست ثبت کنند.
البته ثبت درخواست در این سامانه به معنای بسته شدن فوری حساب نیست. درخواست مشتری برای بانک مربوطه ارسال میشود تا وضعیت حساب از نظر تعهدات بانکی، انسداد، دستور قضایی یا سایر محدودیتهای قانونی بررسی شود. درصورتیکه مانعی وجود نداشته باشد، بانک فرایند بستن حساب را انجام خواهد داد. همچنین اگر حساب دارای موجودی باشد، مبلغ باقیمانده به حسابی که مشتری معرفی میکند، انتقال مییابد چند شعب این ترتیب، فرد میتواند بدون مراجعه به چند شعبه، حسابهای پراکنده خود را تعیین تکلیف و موجودی آنها را در حساب منتخب خود متمرکز کند.
راهاندازی سامانه حسام در شرایطی که تعداد حسابهای بانکی در کشور بالاست و بخشی از آنها سالها بدون تراکنش باقی ماندهاند، اقدام مثبتی است. تعیین تکلیف حسابهای قدیمی، علاوه بر کاهش حسابهای مازاد، میتواند از برخی ریسکهای مالی و حقوقی نیز جلوگیری کند؛ چراکه مسئولیت اولیه هرگونه استفاده یا سوءاستفاده از حساب بانکی، متوجه صاحب آن است.
با این حال، سؤال مهم همچنان باقی است؛ چرا در سالهای گذشته بانکها تا این اندازه بدون محدودیت برای مشتریان حساب افتتاح کردند و حالا هزینه و دردسر ساماندهی این وضعیت باید بر دوش مردم باشد؟ چرا بخشنامه محدودیت ۱۰ حساب، پیش از راهاندازی سامانه حسام اجرایی شد؟ منطقیتر این بود که ابتدا امکان مشاهده، مدیریت و بستن غیرحضوری حسابها فراهم شود و سپس محدودیت جدید به اجرا درآید. در آن صورت، مردم مجبور نبودند برای بستن چند حساب بانکی، چندین روز میان شعب مختلف رفتوآمد کنند.
سامانه حسام میتواند بخش مهمی از این گرفتاری را برطرف کند، اما وعده راهاندازی آن یکبار به تعویق افتاده است. حالا باید دید وعده جدید بانک مرکزی برای آغاز به کار این سامانه طی روزهای آینده عملی میشود یا مردم همچنان برای بستن حسابهای مازاد، در صف شعب بانکی معطل خواهند ماند.
