بوی بد دهان یا هالیتوز معمولا از خود دهان ناشی می شود و مشکلاتی مانند تجمع باکتری ها روی زبان، پوسیدگی دندان، التهاب لثه، بیماری پریودنتال و خشکی دهان از شایع ترین عوامل آن هستند. بنابراین در صورت تداوم بوی بد دهان، بررسی وضعیت دندان ها، لثه و زبان معمولا نخستین گام است.
بهداشت دهان و بیماری لثه
باکتری های موجود روی سطح زبان و اطراف لثه می توانند ترکیبات بدبو تولید کنند. جرم دندان، التهاب لثه، بیماری پریودنتال، پوسیدگی و باقی ماندن ذرات غذا بین دندان ها نیز می توانند بوی نامطبوع ایجاد کنند. تمیز کردن زبان، مسواک زدن منظم و استفاده صحیح از نخ دندان به کاهش این عوامل کمک می کند.
خشکی دهان
کاهش ترشح بزاق یکی دیگر از عوامل مهم بوی بد دهان است. بزاق به پاکسازی طبیعی دهان کمک می کند و خشکی دهان می تواند شرایط را برای افزایش باکتری های تولیدکننده بو فراهم کند. تنفس دهانی، کم آبی بدن و بعضی داروها نیز می توانند با خشکی دهان ارتباط داشته باشند.
مشکلات بینی و سینوس
برخی بیماری های دستگاه تنفسی فوقانی مانند سینوزیت مزمن، التهاب لوزه ها و سنگ لوزه نیز می توانند موجب بوی نامطبوع دهان شوند.
رفلاکس معده
رفلاکس معده و برخی بیماری های مری در بعضی افراد می توانند با بوی بد دهان همراه باشند، اما برخلاف یک باور رایج، بیشتر موارد بوی بد دهان از معده ناشی نمی شوند. بیماری های گوارشی تنها بخش کوچکی از علل هالیتوز را تشکیل می دهند.
دیابت
در شرایطی مانند کتواسیدوز دیابتی، افزایش کتون ها در بدن می تواند باعث ایجاد بویی شیرین یا میوه ای در بازدم شود. این وضعیت معمولا با علائم دیگری مانند تشنگی شدید، تکرر ادرار، تهوع، استفراغ، درد شکم و تنفس غیرطبیعی همراه است و یک وضعیت اورژانسی محسوب می شود.
بیماری های کلیه و کبد
نارسایی شدید کلیه می تواند به دلیل تجمع مواد زائد در بدن، بویی شبیه آمونیاک یا بوی اورمیک در بازدم ایجاد کند. بیماری شدید کبدی نیز در برخی موارد با بوی خاصی در بازدم همراه است. با این حال، این تغییرات بو به تنهایی برای تشخیص بیماری های کلیه یا کبد کافی نیستند.
هلیکوباکتر پیلوری
ارتباط بین عفونت هلیکوباکتر پیلوری و بوی بد دهان در برخی مطالعات بررسی شده است، اما شواهد موجود برای اینکه هلیکوباکتر را علت مستقیم و شایع هالیتوز بدانیم کافی نیست. بنابراین بوی بد دهان به تنهایی دلیل مناسبی برای تشخیص این عفونت نیست.
آیا بوی بد دهان می تواند نشانه سرطان باشد؟
برخی سرطان های دهان، مری و معده ممکن است در شرایط خاص با تغییر بوی دهان همراه شوند، اما این موارد نادر هستند و بوی بد دهان به تنهایی نشانه قابل اعتمادی برای تشخیص سرطان محسوب نمی شود. اگر بوی بد دهان مداوم است و با علائمی مانند کاهش وزن بی دلیل، مشکل در بلع، خونریزی، زخم ماندگار دهان یا علائم گوارشی قابل توجه همراه شده است، بررسی پزشکی ضروری است.
اگر بوی بد دهان با رعایت بهداشت دهان برطرف نمی شود، بهتر است ابتدا دندانپزشک وضعیت دندان ها، لثه و زبان را بررسی کند. در صورت طبیعی بودن معاینه دهان، بررسی سایر علل احتمالی می تواند با نظر پزشک انجام شود.
