در روستای سیدبار، در نزدیکی چابهار، بنایی شکل گرفته که نشان می‌دهد معماری شاخص لزوماً از دل شهرهای بزرگ و پروژه‌های پرهزینه متولد نمی‌شود. مدرسه ابتدایی سیدبار جدگال، با طراحی متفاوت و توجه به نیازهای واقعی جامعه محلی، در سال ۲۰۲۴ موفق شد جایزه RIBA Award for Architectural Excellence (جایزه مؤسسه سلطنتی معماران بریتانیا برای تعالی معماری) را از آن خود کند؛ افتخاری که نام یک مدرسه روستایی در سیستان و بلوچستان را در میان پروژه‌های مورد توجه معماری جهان قرار داد.
این مدرسه تنها مجموعه‌ای از کلاس‌های درس نیست. طراحی آن تلاش کرده فضای آموزشی را با زندگی روزمره اهالی روستا پیوند بزند و محیطی برای یادگیری، تعامل و حضور اجتماعی ایجاد کند. در کنار کلاس‌ها، فضاهایی مانند کتابخانه و بخش‌های اجتماعی در نظر گرفته شده‌اند تا مدرسه بتواند فراتر از ساعات آموزش رسمی، به محلی برای گردهمایی و ارتباط اهالی تبدیل شود.
آنچه در معماری این پروژه اهمیت دارد، توجه به بستر و فرهنگ محلی است؛ مدرسه قرار نیست عنصری بیگانه و جداافتاده از روستا باشد، بلکه بخشی از بافت اجتماعی آن شده است. فضاهای باز و نیمه‌باز، ارتباط میان بخش‌های مختلف و استفاده از معماری متناسب با شرایط اقلیمی منطقه، به بنا هویتی داده که با محیط اطرافش در ارتباط است.
مدرسه سیدبار جدگال نمونه‌ای قابل‌توجه از این رویکرد است که معماری خوب را نه فقط در ظاهر یک بنا، بلکه در تأثیری که بر زندگی کاربرانش می‌گذارد، جست‌وجو می‌کند؛ پروژه‌ای که از یک مدرسه ابتدایی در جنوب شرقی ایران آغاز شد و حالا توانسته نگاه جامعه معماری بین‌المللی را به ظرفیت‌های معماری بومی و اجتماعی ایران جلب کند.
لینک پیشنهادی
