نیویورک شامگاه چهارشنبه، ۱۰ سپتامبر، در آستانه بیستوپنجمین سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر، شاهد یکی از متفاوتترین برنامههای یادبود این حادثه بود؛ چیدمانی نورانی با حضور ۲ هزار و ۹۷۷ پهپاد که برای چند دقیقه تصویری از برجهای دوقلو را به آسمان نیویورک بازگرداند. این پروژه با عنوان «۲۹۷۷ نور بر فراز بندر نیویورک» در آسمان Lower Manhattan اجرا شد و هر نور، نمادی از یکی از قربانیان حملات ۱۱ سپتامبر بود.
در آغاز این اجرا، نورها به شکل یک حرکت مارپیچی در آسمان به گردش درآمدند و سپس بهآرامی در کنار یکدیگر قرار گرفتند تا شمایل و ابعاد برجهای دوقلو را بازسازی کنند؛ تصویری که زمانی یکی از شناختهشدهترین عناصر خط آسمان نیویورک بود. این چیدمان در کنار برنامه سالانه «Tribute in Light» یا «ادای احترام با نور» اجرا شد؛ دو ستون نورانی که هر سال در محل سابق مرکز تجارت جهانی به یاد قربانیان ۱۱ سپتامبر به آسمان تابانده میشوند.
اما یادمان ۱۱ سپتامبر در نیویورک فقط به نور و بازسازی نمادین برجها محدود نمیشود. در محل سابق مرکز تجارت جهانی، امروز «یادمان و موزه ملی ۱۱ سپتامبر» قرار دارد؛ مجموعهای که تلاش میکند خاطره این حادثه را نه فقط از طریق اشیای باقیمانده، بلکه از مسیر معماری، فضا و روایتهای انسانی حفظ کند.
طراحی یادمان اصلی توسط مایکل آراد و پیتر واکر انجام شده و دو حوض بزرگ آب، دقیقاً در جای footprints برجهای شمالی و جنوبی ساخته شدهاند. آب از چهار طرف این حوضها به سمت پایین جریان دارد و در مرکز هر کدام، شکافی تاریک ایجاد شده که انتهای آن از دید بازدیدکننده پنهان است؛ استعارهای از فقدانی که هیچگاه بهطور کامل پر نمیشود. نام قربانیان نیز روی صفحات برنزی اطراف حوضها حک شده است.
موزه ۱۱ سپتامبر در زیر همین مجموعه قرار دارد و در سال ۲۰۱۴ برای عموم افتتاح شد. ورودی آن در پاویونی شیشهای و فولادی قرار گرفته که توسط شرکت معماری اروپایی Snøhetta طراحی شده است. بازدیدکننده پس از ورود، به بخشهای زیرزمینی مجموعه میرود؛ جایی که بقایای واقعی مرکز تجارت جهانی، بخشی از دیوار حائل اصلی، پلههای موسوم به «پلههای بازماندگان» و آخرین ستون فولادی باقیمانده از محل حادثه نگهداری میشود.
نمایشگاههای موزه نیز در محل footprint برجهای شمالی و جنوبی شکل گرفتهاند؛ بخشی از موزه به روایت تاریخی حملات و پیامدهای آن اختصاص دارد و بخش دیگری، با عنوان «In Memoriam»، زندگی و هویت قربانیان را یادآوری میکند. مجموعه دائمی موزه نیز شامل دهها هزار شیء، سند تاریخی، روایت دستاول و آثار مرتبط با حملات سال ۲۰۰۱ و بمبگذاری سال ۱۹۹۳ مرکز تجارت جهانی است.
به این ترتیب، برنامه نورانی امسال را میتوان ادامه همان تلاش برای تبدیل خاطره ۱۱ سپتامبر به یک تجربه فضایی دانست؛ از برجهایی که اینبار نه با فولاد، بلکه با نور در آسمان ساخته شدند، تا موزهای که در زیر زمین، بقایای واقعی آن روز را حفظ کرده است.
لینک پیشنهادی
