به گزارش خبرنگار مهر، آیین بهرهبرداری از ۴ دستگاه خودروی کتابخانه عمومی سیار، صبح امروز در محوطه کتابخانه مرکزی پارکشهر تهران با حضور سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، غلامرضا امیرخانی رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی، آزاده نظربلند دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور، اعضای هیئتامنای نهاد و جمعی از مسئولان و فعالان فرهنگی برگزار شد.
در جریان این مراسم، پس از تلاوت آیاتی از کلامالله مجید، یکی از کتابداران سیار گزارشی از روند کاری روزانه و خدماترسانی در مناطق کمبرخوردار ارائه داد و سپس با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و مسئولان حاضر، از لوح یادبود این رویداد پردهبرداری شد. در ادامه، حاضران از خودروهای تجهیزشده بازدید کردند و اعضای کودک و نوجوان «آکادمی ترویج خواندن» ضمن خوشآمدگویی، مشخصات و کارکرد کتابخانه سیار هر استان را تشریح نمودند.
پوشش ۳۶ نقطه محروم با راهاندازی ۴ کتابخانه جدید
پیش از آغاز رسمی مراسم، آزاده نظربلند در جمع خبرنگاران با اشاره به اهمیت راهاندازی این واحدها اظهار داشت: این ۴ کتابخانه سیار راهی ۴ استان کشور میشوند و ۳۶ نقطه فاقد کتابخانه را تحت پوشش خدمات فرهنگی قرار خواهند داد. با بهرهبرداری از این خودروها، مجموع ناوگان کتابخانههای عمومی سیار کشور از ۷۸ به ۸۲ دستگاه افزایش مییابد.
وی کتابخانههای سیار را گامی مؤثر در تحقق عدالت فرهنگی دانست و افزود: استقبال عموم بهویژه کودکان و نوجوانان از این کتابخانهها بسیار بالاست. منابع این واحدها مشتمل بر عناوین گوناگون در حوزههای کودک، نوجوان و بزرگسال است که بهصورت دورهای و منظم، از طریق «کتابخانه مادر» بهروزرسانی و جایگزین میشوند.
دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور با تأکید بر هویت فرهنگی رانندگان این ناوگان تصریح کرد: نیروهای مستقر در این خودروها، «کتابراننده» و مروجان آموزشدیدهای هستند که علاوهبر فرایند عضویت و امانت، برنامهها و رویدادهای ترویجی را نیز در مناطق هدف اجرا میکنند.
وی با اشاره به تفاوت کارکردی کتابخانههای ثابت و سیار گفت: رویکرد کتابخانههای سنتی مبتنی بر «نقطه دسترسی» است، درحالیکه کتابخانههای سیار «نقطه خدمت» محسوب میشوند و خدمت را مستقیماً نزد مخاطب میبرند. میانگین اعضای این واحدها حتی از برخی ساختمانهای ثابت نیز فراتر است و این ظرفیت، بستری ارزشمند برای پیوند خانوادهها و نسل جدید با فرهنگ مطالعه در عصر فراگیری رسانههای دیجیتال فراهم میسازد.
کتابخانههای سیار؛ مکملی ضروری برای عدالت فرهنگی
در بخش پایانی مراسم، سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در جمع اصحاب رسانه، کتاب را تکیهگاه هویتی و تمدنی ایران خواند و اظهار داشت: تداوم تمدن ما همواره در پیوند وثیق با کتاب و کتابخوانی بوده و عدالت فرهنگی ایجاب میکند دسترسی پایدار به کتاب در همه مناطق تسهیل شود. در طول دو سال گذشته، حدود ۶۰ پروژه به مساحت بیش از ۲۵ هزار مترمربع تکمیل و ۶۵ باب کتابخانه با مساحتی بالغ بر ۶۵ هزار مترمربع بازطراحی شده است؛ با این وجود، به دلیل پراکندگی جغرافیایی و زمانبر بودن اتمام بیش از ۳۰۰ پروژه در دست احداث، تکیه بر فضاهای کالبدی بهتنهایی پاسخگو نیست.
صالحی از رشد شتابان ناوگان سیار خبر داد و گفت: در آغاز به کار دولت چهاردهم، ۵۷ کتابخانه سیار فعال بود که این رقم پیش از آیین امروز به ۷۸ دستگاه رسید. در حال حاضر نیز ۴۵ دستگاه خودرو خریداری و در دست تجهیز است که امیدواریم تا پایان سال جاری، شمار پایگاههای سیار کشور به دو برابر وضعیت کنونی افزایش یابد.
کتابخانه؛ رکن سوم هویت فرهنگی و عرصه مشارکت خیرین
وزیر ارشاد با دعوت از خیرین برای ورود فعالانه به عرصه کتابخانهسازی تأکید کرد: هویت فرهنگی جامعه ما بر سه رکن «مدرسه، مسجد و کتابخانه» استوار است. همانگونه که نیکوکاران در ساخت مساجد و مدارس پیشگام بودهاند، رکن سوم نیز نیازمند مشارکت عمومی است؛ زیرا مطالعه یک تفنن نیست، بلکه بستری بنیادی برای تکوین شخصیت انسان است.
وی خاطرنشان کرد: بهرهمندی از ظرفیت خیرین میتواند علاوه بر شتاببخشی به تکمیل ۳۰۰ پروژه نیمهتمام (معادل ۳۰۰ هزار مترمربع زیربنا)، در تأمین خودروهای کتابخانه سیار نیز به کار گرفته شود؛ چراکه این واحدها با هزینهای مناسب، فرصتی مانا برای خدمترسانی فرهنگی به محرومترین روستاها پدید میآورند.
طرح اصلاح قانون نهاد، هوش مصنوعی و نمایشگاه حضوری
صالحی در پاسخ به سؤالی درباره سرنوشت چهارساله طرح اصلاح قانون تأسیس نهاد کتابخانههای عمومی در مجلس، با اشاره به ملاحظات ساختاری و سیاستهای چابکسازی دولت گفت: تلاشها برای رفع موانع اداری و تسریع در بررسی این طرح در صحن علنی ادامه دارد.
وی همچنین با اشاره به ضرورت بهکارگیری هوش مصنوعی و فناوریهای نوین در زیستبوم کتابخانهها اظهار داشت: جهان امروز و بهویژه نظام آموزشی در دوران گذار قرار دارد. عدم همگامی با فناوریهای نوین، ساختار تربیت و ترویج کتابخوانی را با چالش مواجه خواهد کرد. نهاد کتابخانهها زیرساختهایی را آغاز کرده و انتظار میرود طی دو سال آینده، تحولی ملموس در پیوند فناوری و مطالعه ایجاد شود.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان، درباره برگزاری نمایشگاه کتاب یادآور شد: با وجود مزایای نمایشگاه مجازی در ایجاد دسترسی برابر، نمایشگاه حضوری بهمثابه یک باشگاه اجتماعی و باشگاه فرهنگی عمل میکند. تلاش شورای سیاستگذاری بر این است که در صورت مهیا شدن مقدمات، این رویداد در آبانماه برگزار شود، هرچند تصمیم نهایی هنوز قطعی نشده است.
طاهره تهرانی
