به گزارش خبرآنلاین، یوسی مکل‌برگ، پژوهشگر مهمان در اندیشکده چتم‌هاوس، در یادداشتی که در الجزیره منتشر شد نوشت: وقتی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل در نهایت از قدرت کناره‌گیری کند، کارنامه‌ای طولانی از آسیب‌های واردشده به اسرائیل و سایر بازیگران منطقه‌ای از خود بر جای خواهد گذاشت. با توجه به نتایج انتخابات عمومی ماه گذشته، خروج او از قدرت ممکن است بسیار زودتر از حد انتظار رقم بخورد. با این حال، از منظر استراتژیک، یکی از مخرب‌ترین میراث‌های نتانیاهو برای امنیت و رفاه تل‌آویو، وخامت سریع روابط با نزدیک‌ترین و مهم‌ترین متحد آن یعنی ایالات متحده آمریکا خواهد بود. این شکاف تنها به نخبگان سیاسی آمریکا محدود نمی‌شود، بلکه روابط با افکار عمومی این کشور نیز آسیب جدی دیده است و بدتر از آن، تغییر کابینه در اسرائیل ممکن است برای توقف روند فرسایش این روابط کافی نباشد و در بهترین حالت تنها بتواند بخشی از دستاوردهای از دست‌رفته را نجات دهد.
تصمیم غافلگیرکننده دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در روز برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای مبنی بر توقف تدریجی کمک‌های نظامی سالانه ۴ میلیارد دلاری به اسرائیل تا پایان سال ۲۰۲۶، شوک بزرگی به محافل سیاسی وارد کرد. اگرچه این اقدام ممکن است تلاشی لحظه آخری برای جلوگیری از پیروزی قاطع دموکرات‌ها در کنگره بوده باشد، اما گزارش‌ها نشان می‌دهد که تصمیم برای قطع تدریجی این کمک‌ها از مدتی پیش مورد توافق قرار گرفته بود. این رویداد به روشنی نشان می‌دهد که حمایت‌های تقریبا خودکار و تزلزل‌ناپذیر دولت‌های متوالی آمریکا که به ویژه از سال ۱۹۶۷ میلادی برقرار بوده، اکنون رو به سردی گراییده است و واشنگتن دیگر حاضر نیست منافع ملی خود را فدای سیاست‌های ماجراجویانه تل‌آویو کند.
همگرایی چپ‌گرایان و جنبش ماگا در مخالفت با اسرائیل
دلایل کوتاه‌مدت و بلندمدت متعددی در پس این تغییر نگرش در واشنگتن و در میان افکار عمومی آمریکا وجود دارد که عملکرد افراطی‌ترین کابینه تاریخ اسرائیل به رهبری نتانیاهو یکی از مهم‌ترین آن‌هاست. برای بسیاری از نیروهای طیف لیبرال و مترقی، نگرانی‌های اصلی شامل استفاده نامتناسب از نیروی مرگبار در جنگ غزه، اشغالگری بی‌رحمانه در سرزمین‌های فلسطینی و توسعه مداوم شهرک‌سازی‌ها با هدف آشکار الحاق کرانه باختری است. برخلاف ادعاهای تل‌آویو، اکثریت قریب به اتفاق این منتقدان یهودستیز نیستند، اما نمی‌توانند بپذیرند که پول و سلاح‌های آمریکایی برای کشتار ده‌ها هزار فلسطینی بی‌گناه که هیچ نقشی در عملیات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ نداشتند، هزینه شود. آن‌ها همچنین خشونت‌های تروریستی شهرک‌نشینان افراطی علیه فلسطینیان را که اغلب با مصونیت کامل انجام می‌شود، در تضاد با ارزش‌های انسانی و بنیادین خود می‌دانند.
در سوی دیگر میدان، برای جنبش راست‌گرای افراطی و حامیان شعار «اول آمریکا»، این روایت برجسته شده است که تل‌آویو، واشنگتن را به جنگی کشاند که در دستیابی به اهدافش ناکام ماند. بر اساس برآوردهای نظامی، جنگ با ایران بیش از ۴۷ میلیارد دلار برای ارتش آمریکا هزینه در بر داشته و به افزایش شدید هزینه‌های زندگی شهروندان آمریکایی کمک کرده است. جالب اینجاست که یکی از معدود زمینه‌های همگرایی میان جنبش ماگا و اردوگاه مترقی و لیبرال، مخالفت مشترک آن‌ها با صرف میلیاردها دلار برای کمک‌های نظامی خارجی است؛ بودجه‌ای که به اعتقاد آن‌ها باید به جای روانه شدن به خاورمیانه، صرف رفع نیازهای مبرم داخلی نظیر بحران مراقبت‌های بهداشتی، بی‌خانمانی و بیکاری جوانان در آمریکا شود.
تلاش برای فرافکنی و فروریختن پایه‌های سه‌گانه اتحاد
پس از عملکرد ضعیف جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای، تلاش جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا برای مقصر جلوه دادن اسرائیل در وخامت روابط، تلاشی بدبینانه برای فرافکنی و شانه خالی کردن از زیر بار مسئولیت به نظر می‌رسد. قدرتمندترین کشور جهان نباید برای ورود به جنگ صرفا به ارزیابی‌های اطلاعاتی اسرائیل تکیه کند. اگر واشنگتن به ارزیابی‌های گمراه‌کننده نتانیاهو مبنی بر کوتاه بودن جنگ، تغییر رژیم و نابودی کامل برنامه هسته‌ای ایران اعتماد کرده است، مسئولیت این ناکامی متوجه خود دولت آمریکا نیز خواهد بود. با این حال، رابطه دو طرف اساسا نامتقارن است؛ تل‌آویو نزدیک به ۷۰ درصد از واردات تسلیحات عمده خود را از آمریکا تامین می‌کند و به حمایت دیپلماتیک واشنگتن وابسته است، در حالی که آمریکا بسیار راحت‌تر می‌تواند در وضعیت استثنایی این متحد خود تجدیدنظر کند.
برای درک اهمیت این تغییر بی‌سابقه، باید به خاطر داشت که حمایت آمریکا از اسرائیل به طور سنتی بر سه پایه استوار بوده است: همدردی پس از رویدادهای هولوکاست، درک مشترک از ارزش‌های لیبرال دموکراتیک، و ظهور اسرائیل به عنوان یک متحد نظامی قدرتمند و مستقل در منطقه‌ای بی‌ثبات. اکنون با کمرنگ شدن حافظه جمعی از جنگ جهانی دوم، پایه نخست در حال تضعیف است. رفتار تل‌آویو با فلسطینیان نیز اعتبار دموکراتیک آن را زیر سوال برده و پایه دوم را متزلزل کرده است. در نهایت، جنگ با ایران و درگیری در سایر جبهه‌ها این پرسش اساسی را در واشنگتن مطرح کرده است که آیا اسرائیل برای منافع آمریکا یک دارایی است یا یک بار اضافی؟ انتخابات میان‌دوره‌ای این تنش‌ها را به نقطه اوج رسانده و مسیر آینده روابط دوجانبه را با ابهاماتی جدی مواجه کرده است.
۳۱۷/۴۲
