به گزارش خبرنگار اقتصادی تابناک ، همزمان با پیش‌فروش بلیت آبان‌ماه، قیمت بلیت قطارهای مسافری بی‌سروصدا و بدون اعلام رسمی، بین ۲۰ تا ۳۶ درصد افزایش پیدا کرد که نکته‌ی مهم این است که این افزایش، نه یکسان و نه منصفانه بود و مسافران قطارهای لوکس، رشد بیشتری را تجربه کردند این درحالی است که افزایش قیمت در دوره‌ای که معیشت خانوار تحت فشار است و بدون شفافیت در نحوه‌ی محاسبه، پرسش‌های جدی درباره‌ی سیاست‌گذاری وزارت راه ایجاد می‌کند.
قطار ۴ ستاره تهران- مشهد در شهریور و مهر ۱/۵ میلیون تومان بود ؛ درحالی که در پیش‌فروش آبان ۱/۸ میلیون تومان خورد که افزایش ۳۰۰,۰۰۰ تومانی داشت البته قطار ۵ ستاره (تهران- مشهد) در مهرماه ۳ میلیون تومان بود اما در پیش‌فروش آبان ۴/۱ میلیون تومان شد که حدود ۱ میلیون تومان گرانتر از ماه گذشته خود شد اما از آنجایی که افزایش قیمت، یکسان نبوده است و مسافر قطار ۴ ستاره ۲۰ درصد بیشتر می‌پردازد، اما مسافر قطار ۵ ستاره نزدیک به ۳۷ درصد و این نشان می دهد که منطق قیمت‌گذاری، هزینه‌محور نیست یا حداقل یکسان نیست.
افزایش بی‌سروصدا و بدون اعلام رسمی
این افزایش بی سروصدای قیمت ها نه در قالب یک مصوبه اعلام‌شده و نه با توضیح فرایند محاسبه و نه در زمان مناسب اطلاع‌رسانی شد و صرفا مسافر فقط در لحظه‌ی خرید، عدد جدید را دید درحالی که شرایط متعارف قیمت‌گذاری حمل‌ونقل عمومی این است که هر تغییر نرخ باید پیش از اعمال، اعلام و مستند شود .
تناقض داخلی در منطق قیمت‌گذاری
مساله دیگر اینکه اگر افزایش ۳۶/۷ درصدی قطار ۵ ستاره با افزایش هزینه‌ها توجیه می‌شود سوال این است که چرا همان منطق برای قطار ۴ ستاره اجرا نشده و رشد آن کمتر بوده است؟
بار سنگین بر مسافران طبقات پایین‌تر
اما قطار ۴ ستاره که مختص اقشار متوسط و کم‌درآمد است با افزایش ۳۰۰ هزار تومانی برای یک خانواده‌ی چهارنفره، به یک میلیون و دویست هزار تومان می‌رسد که هزینه رفت و برگشت برای یک سفر رفت تهران — مشهد، برای یک خانوار معمولی، رقم قابل توجهی می شودکه افزایش قیمت ریلی، تقاضا را به جاده منتقل می‌کند و در نتیجه، ایمنی کاهش پیدا کرده و ترافیک جاده‌ای سنگین‌تر می‌شود و مصرف سوخت بالا می‌رود .
پنج پرسش بی‌پاسخ که وزیر راه باید پاسخ دهد
اما به نظر می رسد که فرزانه صادق مالواجرد وزیر راه و شهرسازی بهتر است که به پنج پرسش بی پاسخ جواب دهد برای مثال معیار افزایش ۲۰ درصدی برای قطار ۴ ستاره و ۳۶/۷ درصدی برای ۵ ستاره چیست؟ و یا اینکه چرا این افزایش پیش از اجرا به‌صورت رسمی اعلام نشد؟ سوال دیگر اینکه آیا افزایش قیمت با مصوبه‌ی کمیسیون تنظیم مقررات یا شورای عالی حمل‌ونقل هماهنگ بوده است؟ و یا اینکه ارزیابی اثر معیشتی برای خانوارهای متوسط انجام شده است یا خیر؟ همچنین ریسک انتقال تقاضا به جاده و پیامدهای ایمنی آن سنجیده شده است؟
بنابراین هر تغییر قیمتی در بلیت قطار لازم بود پیش از اعمال، با مستندات کامل منتشر می شد و معیار محاسبه‌ی نرخ باید عمومی باشد، نه اداری . البته افزایش نرخ در کلاس‌های لوکس با نسبت بیشتری است و مشروط به ثابت ماندن یا رشد کمتر در کلاس اقتصادی . همچنین برای دانشجویان، خانواده‌های پرجمعیت و مسافران تکراری لازم بود که تخفیف ویژه تعریف می شد ضمن اینکه هر تصمیم قیمتی باید اثرش بر انتقال تقاضا به جاده و ایمنی، ارزیابی شود و مساله مهم تر اینکه تغییر نرخ در آغاز پیش‌فروش، درست نیست؛ باید پیش از دوره‌ی فروش و با فرصت تصمیم‌گیری برای مسافر اطلاع‌رسانی شود.
