به گزارش تابناک؛ معده اندامی عضلانی و انعطاف پذیر است که پس از خوردن غذا بزرگتر شده و به تدریج محتویات خود را به روده کوچک منتقل کند؛ بنابراین احساس سنگینی، نفخ، تهوع یا درد خفیف پس از یک وعده غذایی بسیار حجیم، به معنای آسیب جدی یا پارگی معده نیست.
با این حال، در شرایط بسیار نادر، پرخوری شدید و ناگهانی می تواند باعث «اتساع حاد معده» شود؛ وضعیتی که در آن معده به شکل غیرطبیعی و شدید متسع می شود. در موارد استثنایی، افزایش شدید فشار داخل معده و اختلال در خون رسانی می تواند به آسیب بافت، نکروز و در نهایت سوراخ شدن یا پارگی معده منجر شود. مواردی از این عارضه پس از پرخوری شدید، به ویژه در ارتباط با برخی اختلالات خوردن، در گزارش های پزشکی ثبت شده است.
چرا معده معمولا با پرخوری پاره نمی شود؟
معده برای تحمل تغییر حجم غذا ساخته شده است و قابلیت اتساع دارد. در شرایط معمول، خوردن یک وعده غذایی بزرگ بیشتر باعث احساس پری، نفخ، آروغ، تهوع یا سوء هاضمه می شود و بدن معمولا با کاهش اشتها و احساس سیری مانع ادامه خوردن می شود.
پارگی معده به دنبال غذا خوردن، بنابراین یک اتفاق معمول یا نتیجه طبیعی پرخوری نیست. برای ایجاد چنین عارضه ای معمولا اتساع بسیار شدید و اختلال در تخلیه معده یا عوامل دیگری نیز دخیل هستند.
چه کسانی بیشتر در معرض این عارضه هستند؟
اتساع حاد معده بیشتر در گزارش های پزشکی با پرخوری شدید و برخی اختلالات خوردن دیده شده است. در چنین شرایطی ممکن است حجم بسیار زیادی از غذا در مدت کوتاهی وارد معده شود و تخلیه طبیعی معده نیز مختل شود.
برای مثال، در افراد مبتلا به برخی اختلالات خوردن، موارد نادری از اتساع شدید معده و سپس آسیب یا پارگی آن گزارش شده است. سندرم پرادر ویلی نیز می تواند با احساس گرسنگی شدید و پرخوری همراه باشد، اما نباید آن را صرفا یک «اختلال غذا خوردن» دانست؛ این بیماری یک اختلال ژنتیکی پیچیده است که می تواند با هایپرفاژی یا گرسنگی شدید همراه باشد.
علائم هشدار دهنده چیست؟
پرخوری معمولی معمولا به پارگی معده منجر نمی شود. اما درد شدید و مداوم شکم، تورم و اتساع قابل توجه شکم، استفراغ مکرر، ضعف شدید یا علائم شوک پس از یک وعده غذایی بسیار حجیم می تواند نشانه یک مشکل جدی باشد و نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارد. پارگی معده و التهاب پرده صفاق از عوارض بالقوه خطرناک اتساع حاد معده هستند.
چه چیزهایی بیشتر به معده آسیب می زنند؟
برخلاف تصور رایج، غذاهای چرب، تند یا فست فودها به طور معمول باعث «سوراخ شدن» معده نمی شوند. بعضی از این مواد غذایی ممکن است در برخی افراد علائم سوء هاضمه یا رفلاکس را تشدید کنند، اما علت اصلی بسیاری از زخم های معده، عفونت هلیکوباکتر پیلوری و مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن است. زخم معده در مواردی می تواند عوارضی مانند خونریزی یا سوراخ شدن ایجاد کند.
سیگار نیز خطر ابتلا به زخم معده را افزایش می دهد و می تواند روند ترمیم زخم را مختل کند. ترک سیگار به کاهش این خطر کمک می کند.
مصرف الکل نیز علائم رفلاکس را به شدت تشدید می کند.
درباره غذاها و رژیم غذایی، شواهد کافی وجود ندارد که یک رژیم خاص را به عنوان عامل مستقیم ایجاد زخم معده معرفی کنیم.
نوشیدنی های انرژی زا نیز لزوما باعث «آسیب پایدار روده» یا «آنفلوآنزای معده» نمی شوند. با این حال، کافئین و برخی ترکیبات موجود در این نوشیدنی ها ممکن است در بعضی افراد علائم گوارشی یا رفلاکس را تشدید کنند.
بعد از غذا چه کنیم؟
خوردن آهسته تر و پرهیز از وعده های بسیار حجیم می تواند به کاهش احساس پری و برخی علائم گوارشی کمک کند. اگر فرد دچار رفلاکس معده است، بهتر است پس از غذا بلافاصله دراز نکشد؛ موسسه ملی دیابت و بیماری های گوارشی و کلیوی آمریکا توصیه می کند افراد مبتلا به علائم شبانه رفلاکس، غذا خوردن را دست کم ۳ ساعت پیش از خواب یا دراز کشیدن به پایان برسانند.
پارگی معده بر اثر پرخوری یک عارضه واقعی اما بسیار نادر است و نباید آن را پیامد معمول یک وعده غذایی سنگین دانست. با این حال، درد شدید و مداوم شکم، استفراغ مکرر یا اتساع شدید شکم پس از پرخوری، به ویژه اگر به سرعت بدتر شود، نیازمند مراجعه فوری به مراکز درمانی است.
منبع: عصرایران
