به گزارش تابناک؛ قلب چهار دریچه دارد که با باز و بسته شدن منظم، مسیر حرکت خون را کنترل می کنند. اگر یکی از این دریچه ها به خوبی باز نشود، تنگ شود یا به طور کامل بسته نشود و خون به عقب برگردد، بیماری دریچه قلب شکل می گیرد.
این بیماری همیشه علامت ایجاد نمی کند و بعضی افراد ممکن است سال ها از وجود آن بی خبر باشند. در مقابل، بیماری شدید دریچه ای می تواند به مرور عملکرد قلب را تحت تاثیر قرار دهد و در صورت درمان نشدن، خطر عوارض جدی را افزایش دهد.
بیماری دریچه قلب چگونه ایجاد می شود؟
مشکلات دریچه ای ممکن است از بدو تولد وجود داشته باشند یا در طول زندگی ایجاد شوند. گاهی دریچه از ابتدا شکل غیرطبیعی دارد و گاهی افزایش سن، رسوب کلسیم، عفونت یا بیماری های دیگر باعث آسیب به آن می شوند.
دو مشکل اصلی دریچه ها، تنگی و نارسایی هستند. در تنگی، دریچه به اندازه کافی باز نمی شود و عبور خون دشوار می شود. در نارسایی، دریچه به طور کامل بسته نمی شود و بخشی از خون به سمت عقب برمی گردد.
افزایش سن؛ یکی از مهم ترین عوامل خطر
با افزایش سن، احتمال بیماری های دریچه ای بیشتر می شود. رسوب کلسیم و تغییرات فرسایشی می توانند باعث ضخیم و سفت شدن دریچه ها شوند. این تغییرات به ویژه در دریچه آئورت اهمیت دارند و می توانند به تنگی دریچه آئورت منجر شوند.
بیشتر بخوانید
عوامل کشنده‌ای که قلب شما را نشانه گرفته‌اند!
آسیب ناراحتی قلبی به مغز مردان
وقتی قلبتان از خودتان پیرتر می‌شود!
البته بیماری دریچه قلب فقط مختص سالمندان نیست و بعضی مشکلات دریچه ای از سال های نخست زندگی وجود دارند.
دریچه آئورتی دو لتی
دریچه آئورت در حالت معمول سه لت دارد، اما بعضی افراد با دریچه آئورتی دو لتی متولد می شوند. این وضعیت می تواند زمینه را برای بروز تنگی یا نارسایی دریچه آئورت در سال های بعد فراهم کند و در بعضی خانواده ها نیز زمینه ژنتیکی دارد.
تب روماتیسمی
تب روماتیسمی یکی از علل شناخته شده آسیب دریچه های قلب است. این بیماری می تواند پس از برخی عفونت های استرپتوکوکی درمان نشده یا ناکافی ایجاد شود و در مواردی به آسیب پایدار دریچه ها منجر شود.
تشخیص و درمان مناسب عفونت استرپتوکوکی گلو می تواند در پیشگیری از تب روماتیسمی نقش داشته باشد.
اندوکاردیت عفونی
اندوکاردیت عفونی نوعی عفونت جدی است که می تواند سطح داخلی قلب و دریچه ها را درگیر کند. این بیماری ممکن است باعث آسیب دریچه و اختلال در عملکرد آن شود.
افرادی که بیماری دریچه ای یا بعضی مشکلات ساختاری قلب دارند، ممکن است در معرض خطر بیشتری برای اندوکاردیت باشند و باید توصیه های پزشک خود را درباره پیشگیری و مراقبت های لازم جدی بگیرند.
بعضی بیماری ها و شرایط زمینه ای
برخی بیماری های قلبی و شرایط پزشکی می توانند احتمال بروز یا تشدید مشکلات دریچه ای را افزایش دهند. از جمله آن ها می توان به بیماری های مادرزادی قلب، سابقه حمله قلبی یا نارسایی قلبی، برخی بیماری های خودایمنی مانند لوپوس و بعضی اختلالات مرتبط با بافت همبند اشاره کرد.
پرتودرمانی قفسه سینه، به ویژه در افرادی که برای درمان سرطان تحت پرتودرمانی قرار گرفته اند، نیز می تواند سال ها بعد با افزایش خطر برخی مشکلات دریچه ای همراه باشد.
افتادگی دریچه میترال
افتادگی دریچه میترال یکی از مشکلات شناخته شده دریچه ای است. در این وضعیت، لت های دریچه میترال هنگام انقباض قلب به سمت دهلیز چپ برجسته می شوند.
بسیاری از افراد مبتلا به افتادگی دریچه میترال علامت قابل توجهی ندارند و به درمان خاصی نیاز پیدا نمی کنند، اما در برخی افراد می تواند با نارسایی دریچه میترال همراه شود و نیاز به پیگیری داشته باشد.
چه کسانی باید بیشتر مراقب باشند؟
سن بالاتر، سابقه بیماری دریچه قلب، دریچه آئورتی دو لتی، برخی بیماری های مادرزادی قلب، سابقه تب روماتیسمی یا اندوکاردیت و سابقه پرتودرمانی قفسه سینه از عوامل مهمی هستند که می توانند احتمال بیماری دریچه ای را افزایش دهند.
برخی عوامل مرتبط با سلامت عمومی قلب مانند فشار خون بالا، دیابت، اضافه وزن، سیگار کشیدن و کم تحرکی نیز ممکن است در افزایش خطر مشکلات قلبی و دریچه ای نقش داشته باشند.
علائم بیماری دریچه قلب چیست؟
بیماری دریچه قلب ممکن است بدون علامت باشد. زمانی که علائم ایجاد می شوند، شدت آن ها به نوع و میزان اختلال دریچه بستگی دارد.
تنگی نفس، خستگی، ضعف، درد یا ناراحتی قفسه سینه، تپش قلب، سرگیجه یا غش و تورم پاها، مچ پا یا شکم از علائم احتمالی هستند. این علائم اختصاصی بیماری دریچه قلب نیستند و می توانند در بسیاری از بیماری های دیگر نیز دیده شوند.
یکی از یافته هایی که ممکن است پزشک را به بیماری دریچه ای مشکوک کند، سوفل قلبی است. در صورت وجود شک به بیماری دریچه، اکوکاردیوگرافی از مهم ترین روش های بررسی ساختار و عملکرد دریچه هاست.
آیا بیماری دریچه قلب قابل درمان است؟
همه بیماری های دریچه ای به درمان فوری نیاز ندارند. بعضی موارد خفیف ممکن است فقط به پیگیری منظم نیاز داشته باشند. در موارد دیگر، بسته به نوع و شدت بیماری، داروها برای کنترل علائم یا عوارض استفاده می شوند و ممکن است ترمیم یا تعویض دریچه نیز ضرورت پیدا کند.
بنابراین تشخیص بیماری دریچه قلب به معنای نیاز قطعی به جراحی نیست؛ تصمیم درمانی بر اساس نوع دریچه درگیر، شدت اختلال، علائم و وضعیت کلی قلب گرفته می شود.
توجه: این مطلب جایگزین تشخیص و توصیه پزشک نیست. تنگی نفس جدید یا رو به تشدید، درد قفسه سینه، غش، تورم قابل توجه یا تپش قلب مداوم باید توسط پزشک بررسی شود.
منبع: عصرایران
