شبنم روحی: ۲۵۵ یورو؛ این مبلغی است که کریستیانو رونالدو نامدار باید بابت ترک اردوی تیم ملی فوتبال پرتغال پرداخت کنید؛ به علاوه ۳۰ روز محرومیت از تیم ملی! رقمی که برای بسیاری از مردم قابل‌توجه است، اما برای فوق‌ستاره‌ای چون رونالدو، بعید است حتی به دغدغه‌ای کوچک برای چند ثانیه تبدیل شود. بخش مالی این جریمه بار دیگر سوال همیشگی را پیش می‌کشد: جریمه‌ای که برای بازیکن متمول هیچ دغدغه ای ایجاد نمی کند و متوجه پرداختش نمی‌شود، چقدر قدرت بازدارندگی دارد؟
فوتبال دنیا از این صورت‌حساب‌های کوچک برای رفتارهای پرحاشیه کم نداشته است؛ از ضربه‌زدن به حریف تا حرکات توهین‌آمیز مقابل تماشاگران. در بیشتر این پرونده‌ها، مجازات اصلی محرومیت است اما جریمه نقدی یک هم شبیه به یک اقدام برای جلو بردن کار اداری است.
مسی؛ ۶۰۰ یورو برای ضربه به حریف
در فینال سوپرجام اسپانیا در ژانویه ۲۰۲۱، لیونل مسی هنگام تلاش برای عبور از کنار آسیر ویالیبره، با دست به این بازیکن اتلتیک بیلبائو ضربه زد و اخراج شد. حکم نهایی، دو جلسه محرومیت و فقط ۶۰۰ یورو جریمه برای مسی بود؛ بارسلونا نیز جداگانه ۷۰۰ یورو جریمه شد. به این ترتیب، سهم مالی باشگاه از این اتفاق حتی از سهم بازیکنی که ضربه را زده بود بیشتر شد. اعتراض بارسلونا هم تغییری در حکم ایجاد نکرد.
وینیسیوس؛ همان ۶۰۰ یوروی
چهار سال بعد، همین عدد در پرونده وینیسیوس جونیور تکرار شد. مهاجم رئال مادرید در دیدار ژانویه ۲۰۲۵ مقابل والنسیا، پس از برخورد با استوله دیمیتریفسکی، به صورت دروازه‌بان حریف ضربه زد و کارت قرمز گرفت. مجازات او دو مسابقه محرومیت و ۶۰۰ یورو جریمه نقدی بود؛ رئال مادرید هم ۷۰۰ یورو جریمه شد. مبلغی که نشان می‌دهد تعرفه‌های انضباطی چگونه برابر درآمد ستاره‌های بزرگ، بی ارزش می شوند.
رونالدو در عربستان؛ حرکت جنجالی با هزینه‌ای محدود
رونالدو پیش از پرونده اخیر پرتغال نیز تجربه جریمه‌ای کم‌اثر از نظر مالی را داشت. در فوریه ۲۰۲۴، حرکت نامناسب او مقابل هواداران الشباب، پس از شنیده‌شدن شعارهای «مسی؛ مسی»، یک جلسه محرومیت به همراه آورد. بخش نقدی حکم، پرداخت ۱۰ هزار ریال سعودی به فدراسیون بود؛ حدود ۲۶۶۶ دلار در آن زمان. او همچنین موظف شد ۲۰ هزار ریال دیگر بابت هزینه ثبت شکایت به الشباب بپردازد. بنابراین مجموع پرداختی ۳۰ هزار ریال بود، اما همه این مبلغ را نباید جریمه نقدی فدراسیون نامید. برای بازیکنی با جایگاه مالی رونالدو، حتی این صورت‌حساب هم بعید بود فشار اقتصادی محسوسی ایجاد کند.
زیدان؛ ۷۵۰۰ فرانک برای ضربه‌ای که تاریخ‌ساز شد
ضربه سر زین‌الدین زیدان به سینه مارکو ماتراتزی در فینال جام جهانی ۲۰۰۶، یکی از مشهورترین تصاویر تاریخ فوتبال شد. بخش مالی مجازات این اتفاق اما فقط ۷۵۰۰ فرانک سوئیس بود؛ رقمی ناچیز در مقیاس درآمد یک ستاره جهانی. فیفا سه جلسه محرومیت هم برای زیدان در نظر گرفت، اما او بازنشسته شده بود و پذیرفت به‌جای آن، سه روز در فعالیت‌های عام‌المنفعه مرتبط با کودکان شرکت کند. البته هزینه ورزشی و حیثیتی آن اخراج را نمی‌توان با مبلغ جریمه اندازه گرفت.
ماتراتزی؛ توهین با صورت‌حساب ۵۰۰۰ فرانکی
همان پرونده برای ماتراتزی هم حکم داشت. مدافع ایتالیا که پذیرفته بود به زیدان توهین کرده است، دو مسابقه محروم و ۵۰۰۰ فرانک سوئیس جریمه شد. در این مورد، از دست‌دادن دو دیدار رسمی تیم ملی احتمالاً پیامد ملموس‌تری از پرداخت پول داشت؛ سهم مالی مجازات برای یک فوتبالیست مطرح، همچنان محدود بود.
این پرونده‌ها را نمی‌توان فقط با اعداد قضاوت کرد چرا که محرومیت، اخراج و لطمه به اعتبار بازیکن هم بخشی از هزینه رفتاری است که انجام داده. بااین‌حال، جریمه ۲۵۵ یورویی رونالدو تناقض را به روشن‌ترین شکل نشان می‌دهد. وقتی مبلغ تنبیه با توان مالی فرد فاصله زیادی دارد، پول دیگر ابزاری موثر برای تنبیه نیست. برای چنین ستاره‌هایی، گاهی تنها چیزی که واقعاً گران تمام می‌شود، اجازه بازی‌کردن است.
۲۵۱۲۵۱
