به گزارش خبرآنلاین، مهدی زارع با اشاره به فروپاشی عظیم یخچالی در مرز چین و نپال گفت افزایش دما در ارتفاعات هیمالیا، یخچالهای طبیعی و لایههای منجمد کوهستان را با سرعت بیشتری ناپایدار میکند؛ شرایطی که میتواند احتمال جدا شدن ناگهانی تودههای بزرگ یخ و سنگ را افزایش دهد.
یخچالها؛ چسب طبیعی کوهستان
زارع توضیح داد که یخ دائمی در ارتفاعات کوهستانی مانند نوعی چسب، تودههای سنگی و یخی را در کنار یکدیگر نگه میدارد. زمانی که دمای هوا افزایش پیدا میکند و این لایههای منجمد شروع به ذوب شدن میکنند، پایداری دامنهها نیز کاهش مییابد.
بر اساس توضیحات این استاد پژوهشگاه زلزلهشناسی، یخچالهای هندوکش و هیمالیا از سال ۲۰۰۰ با سرعت قابل توجهی در حال از دست دادن یخ هستند. ادامه این روند میتواند احتمال وقوع فروپاشیهای ناگهانی و در پی آن سیلاب، زمینلغزش و بهمنهای یخ و سنگ را افزایش دهد.
حادثه اخیر نپال نمونهای از همین زنجیره بود؛ ابتدا توده عظیمی از یخ و سنگ فرو ریخت، سپس مسیر رودخانه برای مدتی کوتاه مسدود شد و با شکستن این سد طبیعی، حجم بزرگی از آب و واریزه به سمت مناطق پاییندست حرکت کرد.
النینو هم وارد ماجرا شد
به گفته زارع، شرایط اقلیمی سال ۲۰۲۶ نیز میتواند در تشدید این وضعیت نقش داشته باشد. چرخههای اقلیمی مانند النینو قادرند الگوهای دما و بارش را در جنوب آسیا و فلات تبت تغییر دهند.
افزایش دما در کنار بارشهای شدید و نامنظم میتواند روند ذوب و شکستگی زیر تودههای یخی را سرعت ببخشد و شرایط را برای فروپاشیهای ناگهانی آمادهتر کند.
هشدار برای آینده هیمالیا
اهمیت حادثه نپال در همین نقطه مشخص میشود؛ تغییر اقلیم فقط به معنای کوچکتر شدن یخچالها نیست، بلکه میتواند پایداری کل سامانه کوهستانی را تحت تأثیر قرار دهد.
در حادثه اخیر، فروپاشی یخچالی به سیلاب و زمینلغزش منجر شد و در نخستین ۲۴ ساعت، بیش از ۲۷۰ مرگ در نپال و سه مرگ در تبت چین گزارش شد. همچنین دهها کیلومتر جاده و دستکم ۱۹ پل اصلی آسیب دیدند.
از نگاه زارع، چنین رخدادهایی را باید بخشی از پیامدهای بلندمدت گرم شدن زمین دانست؛ زیرا هرچه دمای هیمالیا افزایش پیدا کند، احتمال تبدیل یک ناپایداری یخچالی به یک فاجعه زنجیرهای نیز بیشتر خواهد شد.
مشروح این گزارش را اینجا بخوانید.
۴۷۴۷
