برترینها: روشنک صدر، فرشته جنابی، آتش خیر، طوطی سلیمی و شهرزاد؛ پنج بازیگر زن سینمای قبل از انقلاب بودند که سرنوشت زندگیشان، گاه از فیلمهایی که در آن بازی کردند تلختر بود.
صفحه اینستاگرامی «تریبون هنر» به بررسی کارنامه هنری این پنج بازیگر مطرح سینمای ایران پرداخته است، از مرگ در اوج جوانی تا اعتیاد، زوال حافظه، ۱۵ روز بلاتکلیفی پیکر در پزشکی قانونی و زندگی در فقر و آوارگی.
روشنک صدر؛ اعتیاد، الکل و مرگ در ۲۸ سالگی
روشنک صدر با نام اصلی آذر کریمخانی قزقلعه متولد ۱۳۳۸، در نوجوانی، وارد سینما شد. فعالیتش تنها چند سال ادامه داشت. اما در همین مدت در فیلمهایی چون «اسلحه»، «قادر»، جاهل و رقاصه»، «بیدار در شهر» و «بر فراز آسمانها»، مقابل بازیگرانی همچون فردین، ایرج قادری، بیک ایمانوردی و بهمن مفید به ایفای نقش پرداخت.
پس از انقلاب ممنوعالکار و سپس گرفتار اعتیاد شد. در نهایت فشارهای شدید عصبی و مصرف زیاد الکل باعث شد دچار سکته مغزی شود. روشنک صدر ۲۸ تیر ۱۳۶۶ در حالی که تنها ۲۸ سال داشت از دنیا رفت.
فرشته جنابی؛ از حکم اعدام تا اعتیاد و مرگ در انزوا
فرشته جنابی متولد ۱۳۲۷ بود و از سال ۱۳۵۰ وارد سینما شد. او که به بازیگری بیپروا شهرت داشت در فیلمهایی چون «گذز اکبر»، «مهدی مشکی و شلوارک داغ»، «کیفر»، «قیامت عشق»، «برهنه تا ظهر با سرعت» و «طوطی» در کنار بازیگرانی چون ناصر ملک مطیعی، بیک ایمانوردی، سعید راد و عزتالله انتظامی به ایفای نقش پرداخت.
پس از انقلاب فرشته جنابی ممنوعالکار و برایش پرونده قضایی تشکیل شد. گفته میشود برای او حکم اعدام صادر شد، اما این حکم اجرا نشد؛ چرا که جنابی پنهان شده بود. فرشته جنابی در سالهای بعد گرفتار اعتیاد شد و زندگیاش را در انزوا ادامه داد. او ۴ خرداد ۱۳۷۷، در ۵۰ سالگی از اثر سکته قلبی در تهران از دنیا رفت.
آتش خیر؛ مرگ در ۳۴ سالگی
آتش خیر متولد ۱۳۳۱ بود و فعالیتش را از تئاتر آغاز کرد. حضورش در سینما کوتاه بود، اما در همین مدت با شماری از مهمترین فیلم سازان آن دوره کار کرد؛ از «صادق کرده» ناصر تقوایی و «بیقرار» ایرج قادری تا «دایره مینا» داریوش مهرجویی و «سوته دلان» على حاتمى. در تلویزیون هم در مجموعههای مهمی چون «دلیران تنگستان»، «داستانهای مولوی» و «مرد اول» بازی کرد.
آتش خیر با وقوع انقلاب ممنوع الکار شد و دیگر هرگز مقابل دوربین نرفت. از زندگی او در سالهای پس از انقلاب اطلاعاتی وجود ندارد؛ جز اینکه در اوج جوانی به سرطان مبتلا میشود. آتش خیر در ۷ اردیبهشت ۱۳۶۵، در حالی که تنها ۳۴ سال داشت بر اثر سرطان از دنیا رفت.
طوطی سلیمی؛ از زوال حافظه تا ۱۵ روز انتظار برای خاکسپاری
طوطی سلیمی متولد ۱۳۳۳ فعالیت سینماییاش را در دهه ۵۰ آغاز کرد. او در فیلمهایی چون «صمد آرتیست میشود»، «کینه»، «صمدخوشبخت میشود»، «ولی نعمت»، «رابطه جوانی» و «تکیه بر باد» بازی کرد.
پس از انقلاب نیز به دادگاه انقلاب احضار شد. در دهه ۷۰ حضور کوتاهی در مجموعه تلویزیونی «روزی عقابی» داشت. سالهای پایانی زندگی طوطی سلیمی با شرایط تلخی همراه شد. او دچار اختلال حواس و زوال شدید حافظه شده بود تا جایی که در آذر ۱۳۹۰ عکس او در روزنامه همشهری در میان افراد مجهولالهویه منتشر شد. طوطی سلیمی ۲۳ اردییهشت ۱۳۹۱، در ۵۷ سالگی درگذشت. پس از مرگ نیز کسی برای تحویل پیکرش مراجعه نکرد و جسد او ۱۵ روز در بیمارستان و پزشکی قانونی باقی ماند تا سرانجام در بهشت زهرا به خاک سپرده شد.
شهرزاد؛ از جایزه سپاس و فیلمسازی تا فقر و آوارگی
شهرزاد با نام اصلی کبری امینسعیدی متولد ۱۳۲۹ بود. فعالیتش را از رقص در کافههای لالهزار آغاز کرد و با «قیصر» مسعود کیمیایی شناخته شد. پس از آن در فیلمهایی چون «طوقی»، «داش آکل» «صبح روز چهارم»، «بلوچ» و «تنگنا» بازی کرد و در سال ۱۳۵۲ برای بازی در «صبح روز چهارم» و «بلوچ»، جایزه سپاس بهترین بازیگر نقش دوم زن را گرفت.
شهرزاد شاعر و نویسندهای جدی نیز بود. ابراهیم گلستان روایت کرده که خواندن شعرهایی از کتاب «با تشنگی پیر میشویم» اشک مهدی اخوانثالث را درآورد. او در سالهای پایانی پیش از انقلاب نیز «مریم و مانی» را کارگردانی کرد و به نخستین زنان فیلمساز سینمای ایران تبدیل شد.
پس از انقلاب مدتی از ایران رفت و سالها بعد بازگشت، اما مشکلات شدید مالی او را به فقر و آوارگی کشاند تا جایی که در مقاطعی شبها را در ترمینال میگذراند. شهرزاد در ۲۷ مرداد ۱۴۰۴، پس از چند سال بیماری در فقر شدید، تنهایی و بیماری از دنیا رفت.
