امید به زندگی یکی از مهمترین شاخصهای توسعه انسانی در جهان محسوب میشود؛ شاخصی که نشان میدهد اگر شرایط فعلی مرگومیر در یک کشور ثابت بماند، نوزادان متولدشده به طور متوسط چند سال عمر خواهند کرد. این شاخص تحت تأثیر عواملی مانند کیفیت خدمات درمانی، تغذیه، سطح رفاه، آموزش، امنیت و سبک زندگی قرار دارد.
به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، نگاهی به یکی از مهمترین شاخص های توسعه انسانی در جهان، روند حرکتی کشورهای متعدد در زمینه بهبود شرایط زندگی را نشان می دهد.
بالاترین عمر
بر اساس تازهترین برآوردهای مبتنی بر دادههای سازمان ملل، موناکو با میانگین امید به زندگی حدود ۸۸.۷ سال در صدر فهرست جهان قرار دارد. پس از آن هنگکنگ با ۸۸.۴ سال، ژاپن با ۸۸ سال، کرهجنوبی با ۸۷.۴ سال و سنمارینو با ۸۷.۳ سال، پنج رتبه نخست جهان را به خود اختصاص دادهاند. وجه مشترک این کشورها، دسترسی گسترده به خدمات سلامت، درآمد سرانه بالا، تغذیه مناسب و شیوع پایینتر بیماریهای قابل پیشگیری است.
کوتاهترین عمرها
در سوی دیگر جدول، پایینترین امید به زندگی متعلق به کشورهایی است که سالها با فقر، درگیریهای داخلی، ضعف نظام سلامت و بیماریهای واگیردار دستوپنجه نرم کردهاند. نیجریه با میانگین حدود ۵۵ سال پایینترین امید به زندگی جهان را دارد. پس از آن چاد، جمهوری آفریقای مرکزی، سودان جنوبی و لسوتو در پایینترین رتبههای این شاخص قرار گرفتهاند؛ کشورهایی که میانگین طول عمر در آنها بین ۵۵ تا ۵۷ سال برآورد شده است.
جایگاه ایران کجاست؟
بر اساس این رتبهبندی، ایران با امید به زندگی نزدیک به ۸۰ سال، در رتبه ۹۹ جهان قرار دارد؛ جایگاهی که بالاتر از بسیاری از کشورهای منطقه از جمله عراق، پاکستان و افغانستان و پایینتر از کشورهایی مانند ترکیه و عربستان سعودی است.
کارشناسان تأکید میکنند که افزایش امید به زندگی در ایران طی چند دهه گذشته، بیش از هر چیز نتیجه گسترش واکسیناسیون، توسعه شبکه بهداشت، کاهش مرگومیر نوزادان و بهبود خدمات درمانی بوده است. با این حال، عواملی مانند بیماریهای قلبی و عروقی، دیابت، آلودگی هوا، تصادفات جادهای و تغییر سبک زندگی همچنان از مهمترین چالشهای افزایش طول عمر در کشور به شمار میروند.
معنای امید به زندگی
نکته مهم آن است که «امید به زندگی» به معنای سن دقیق فوت افراد نیست، بلکه یک شاخص آماری است که متوسط طول عمر مورد انتظار یک نوزاد را بر اساس نرخهای فعلی مرگومیر نشان میدهد. به همین دلیل، ممکن است افراد بسیاری بیش از این میانگین عمر کنند یا در سنین پایینتر جان خود را از دست بدهند، اما این شاخص همچنان یکی از معتبرترین معیارهای مقایسه وضعیت سلامت و کیفیت زندگی کشورها در سطح جهان محسوب میشود.
