به گزارش خبرنگار مهر، حجتالاسلام والمسلمین محمدی عراقی عصر پنجشنبه در آیین اختتامیه همایش بینالمللی «تحقق وعده انتقام» که در تالار علامه جعفری(ره) پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد، با تبیین مبانی قرآنی مفهوم انتقام اظهار کرد: جامعترین، دقیقترین و روشنترین تفسیر از این مفهوم را میتوان در آیات قرآن کریم مشاهده کرد و برخلاف برخی برداشتهای ناصواب، انتقام در فرهنگ الهی هیچگونه نسبتی با نفرتافکنی و رفتارهای احساسی ندارد.
وی با بیان اینکه در منطق قرآن، انتقام هرگز اقدامی ابتدایی نیست، افزود: این مفهوم همواره در پاسخ به تعدی، تجاوز و ظلم معنا پیدا میکند و قرآن کریم ضمن به رسمیت شناختن حق مقابله با متجاوز، همواره بر رعایت عدالت تأکید دارد و اجازه نمیدهد واکنش به ظلم، خود به ظلمی دیگر تبدیل شود.
مسئول دفتر مقام معظم رهبری در قم ادامه داد: آموزههای قرآنی تصریح میکنند که مقابله با تجاوز باید در همان چارچوبی باشد که تعدی صورت گرفته و هیچکس مجاز نیست از حدود عدالت فراتر رود یا بیش از آنچه بر او روا شده است، بر دیگری ستم کند.
وی فلسفه انتقام در فرهنگ اسلامی را ایجاد بازدارندگی در برابر ظلم و استقرار عدالت دانست و گفت: انتقام در نگاه قرآن، ابزاری برای فروکش کردن احساسات یا انتقامجویی شخصی نیست بلکه راهکاری برای جلوگیری از تداوم ظلم و حمایت از حق و عدالت به شمار میرود.
انتقام در قرآن با نفرتپراکنی تفاوت دارد
عضو مجلس خبرگان رهبری با اشاره به نهی مکرر قرآن از زیادهروی در مقابله با دشمنان تصریح کرد: حتی در مواجهه با متجاوزان نیز رعایت عدالت یک اصل خدشهناپذیر است و قرآن کریم مسلمانان را از هرگونه افراط در واکنش به دشمن بازمیدارد.
وی در ادامه با تبیین تفاوتها و شباهتهای دو مفهوم «قصاص» و «انتقام» اظهار داشت: هر دو ناظر به واکنش در برابر ظلم و تعدی هستند اما قصاص بیشتر به حقوق فردی مربوط میشود، در حالی که انتقام در بسیاری از موارد، ناظر به دفاع از حقوق عمومی، عزت ملی، کرامت اجتماعی و امنیت جامعه است.
محمدی عراقی افزود: از این منظر، انتقام در فرهنگ اسلامی تنها یک موضوع فردی نیست بلکه در بسیاری از عرصهها، پاسداری از حقوق یک ملت و دفاع از کیان جامعه اسلامی را نیز در بر میگیرد.
وی با اشاره به جایگاه والای وفای به عهد در آموزههای اسلامی بیان کرد: قرآن کریم پایبندی به پیمان را یک اصل اساسی معرفی کرده و حتی در برابر دشمن نیز تا زمانی که عهدشکنی صورت نگرفته باشد، مسلمانان را به وفاداری نسبت به تعهدات فرا میخواند.
پیمانشکنی، مقابله مشروع را رقم میزند
استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: هرگاه طرفک مقابل پیمان خود را نقض کند، مقابله با او نه تنها از منظر شرعی، بلکه از نگاه عقلانی نیز اقدامی مشروع و قابل دفاع خواهد بود.
وی با بیان اینکه بیتفاوتی در برابر پیمانشکنان امنیت جامعه را تهدید میکند، گفت: اگر یک جامعه در برابر تجاوز و عهدشکنی واکنش مناسب نشان ندهد، نظم عمومی، امنیت اجتماعی و حقوق مردم به مخاطره خواهد افتاد.
محمدی عراقی با اشاره به آیاتی از قرآن کریم که انتقام از ظالمان را به خداوند نسبت میدهد، اظهار کرد: این تعبیر نشان میدهد که مقابله با ظلم، ریشه در سنتهای الهی دارد و دفاع از مظلوم و ایستادگی در برابر متجاوز، برخاسته از اصول اصیل دینی است.
وی افزود: آموزههای قرآن، مسلمانان را به حمایت از مظلومان و مقابله با ستمگران فرا میخواند و این رویکرد، بخشی از نظام ارزشی اسلام برای تحقق عدالت در جامعه انسانی به شمار میرود.
قیام عاشورا پاسداری از حقیقت اسلام بود
عضو مجلس خبرگان رهبری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جنایتهای گسترده رژیم صهیونیستی علیه مردم فلسطین تصریح کرد: تعرض به جان انسانها، حرمت ملتها و تمامیت ارضی کشورها، صرفاً یک اقدام نظامی نیست بلکه شکستن حرمت جامعه انسانی است و ملتها بر اساس منطق قرآن، حق دارند از عزت، امنیت و حقوق خود در برابر چنین تجاوزهایی دفاع کنند.
وی ادامه داد: دفاع از ملتهای مظلوم و مقابله با متجاوزان، بخشی از مسئولیت انسانی و دینی است که ریشه در تعالیم قرآن کریم دارد و نمیتوان آن را صرفاً یک موضوع سیاسی تلقی کرد.
محمدی عراقی همچنین با اشاره به نهضت عاشورا خاطرنشان کرد: واقعه کربلا تنها به شهادت یک شخصیت بزرگ محدود نمیشود بلکه هجومی گسترده علیه حقیقت اسلام، عدالت و ارزشهای الهی بود و به همین دلیل زنده نگه داشتن این نهضت، پاسداری از آرمانهای الهی و انسانی به شمار میآید.
وی در پایان با اشاره به تحولات افکار عمومی در عرصه بینالمللی گفت: گفتمان مقاومت در سالهای اخیر توانسته روایت رژیم صهیونیستی را با چالش جدی مواجه کند و امروز بسیاری از ملتها، مراکز علمی و دانشگاههای جهان بیش از گذشته نسبت به ماهیت این رژیم و ضرورت حمایت از ملت فلسطین آگاهی یافتهاند که این روند، بیانگر اثرگذاری روزافزون جریان مقاومت در سطح جهانی است.
