هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه که به آذربایجان سفر کرده است، روز سهشنبه در نشست خبری با اشاره به جنگ تجاوزکارانه آمریکایی ـ صهیونیستی علیه ایران و پیامدهای آن گفت: «امنیت، ثبات و رفاه ایران به طور مستقیم بر منطقه ما تاثیر میگذارد. از این نظر، ما میخواهیم درگیری موجود در اسرع وقت از طریق روشهای دیپلماتیک حلوفصل شود.»
او همچنین درباره حملات متجاوزانه اخیر آمریکا به ایران که با پاسخ مقتدرانه نیروهای مسلح ایران مواجه شده است، گفت: «افزایش حملات متقابل در دوره اخیر تلاشها برای صلح را به طور جدی تضعیف میکند. این اقدامات که تنشها در منطقه را تشدید میکند باید فورا متوقف شود.»
فیدان بدون اشاره به عامل اصلی شکلگیری وضعیت فعلی تنگه هرمز و اخلال در تردد کشتیها، گفت: «عبور امن، بیوقفه و آزاد از تنگه هرمز باید مجزا باشد و وضعیت پیش از جنگ باید در اسرع وقت بازگردانده شود.»
آمریکا با نقض تعهدات خود در یادداشت تفاهم اسلامآباد، از جمله با تلاش برای عبور دادن کشتیها از مسیری غیر از مسیر تعیینشده برای تردد کشتیها از تنگه هرمز، طبق ترتیبات ایران و تکرار تجاوزات به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی ایران عملا مانع از اجرایی شدن مفاد این سند شد. فرصت ۶۰ روزه به پایان رسید اما تبادل پیام دو طرف با میانجیها، از جمله پاکستان، قطر و عمان ادامه دارد.
تهران تاکید کرده است که هرگونه بازگشت به مذاکرات و بازگشایی تنگه هرمز مشروط به بازگشت آمریکا به تعهداتش در تفاهمنامه است.
آغاز دور جدیدی از همکاری در قفقاز با صلح ارمنستان و آذربایجان
وزیر امور خارجه ترکیه در بخش دیگری از این نشست درباره روند صلح ارمنستان و آذربایجان که توافق آن در ژوئن ۲۰۲۵ در کاخ سفید امضا شد، گفت: «ما از پیگیری تحولات اخیر در جهت دستیابی به صلح نهایی میان آذربایجان و ارمنستان، همچنین رویکرد سازنده آذربایجان در این موضوع خرسندیم. معتقدیم با تکمیل این فرایند، دوره جدیدی از همکاری در منطقه ما آغاز خواهد شد.»
او افزود: «ما میخواهیم قفقاز جنوبی نه با درگیریها، بلکه با صلح، حملونقل، انرژی، تجارت و توسعه اقتصادی شناخته شود.»
احتمال گسترش جغرافیایی جنگ اوکراین
فیدان درباره جنگ اوکراین گفت: «ما به عنوان کشوری که با جنگ و جنگیدن آشناست، از همان ابتدا گفته بودیم که این (جنگ اوکراین) به کجا میرسد؛ این (جنگ) به طور فزایندهای گسترش خواهد یافت ـ از نظر جغرافیایی، روششناختی و از نظر اهداف؛ متاسفانه ما به این نقطه رسیدهایم که این جنگ باید متوقف شود تا از گسترش بیشتر آن و به بارآمدن فجایع بیشتر جلوگیری شود.»
او با اشاره به صحبتهایی که درباره احتمال گسترش این جنگ نهتنها به دریای سیاه، بلکه به دیگر کشورهای اروپایی مطرح میشود، گفت: «خدای ناکرده، ما حتی نمیخواهیم به این موضوع فکر کنیم، چه رسد به این که آن را به زبان بیاوریم. گسترش جغرافیایی جنگ آخرین چیزی است که مایلیم شاهد آن باشیم.»
