به گزارش خبرگزاری مهر، علیخانی مجمع تشکل‌های بین‌المللی در قم، با تشریح ظرفیت‌های جریان‌های مردمی فعال در عرصه بین‌الملل اظهار کرد: در یک دهه گذشته فعالیت‌های مردمی در حوزه‌های مختلف فرامرزی رشد قابل توجهی داشته و مجموعه‌هایی با رویکردهای جهادی، تربیتی، قرآنی و فرهنگی توانسته‌اند دامنه فعالیت خود را گسترش دهند.
وی با اشاره به توسعه فعالیت‌های قرآنی در سال‌های اخیر افزود: برگزاری مجالس خانگی قرآن کریم طی سه تا چهار سال گذشته با گسترش چشمگیری همراه بوده که این روند حاصل تلاش فعالان مردمی و مجموعه‌هایی است که در حوزه ترویج فرهنگ قرآنی فعالیت می‌کنند.
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌المللی با بیان اینکه این مجمع بستری برای هم‌افزایی تشکل‌های ایرانی فعال در خارج از کشور است، تصریح کرد: در حال حاضر ۹۶ تشکل عضو این مجموعه هستند که در مجموع در ۴۴ کشور جهان فعالیت می‌کنند و اعضای آن‌ها را عمدتاً دانشجویان، طلاب، دانش‌آموزان و فارغ‌التحصیلان تشکیل می‌دهند.
علیخانی خاطرنشان کرد: این تشکل‌ها در زمینه ترویج گفتمان انقلاب اسلامی، مبارزه با استکبار و تقویت ظرفیت‌های فرهنگی، آموزشی و اجتماعی مسلمانان و شیعیان در کشورهای مختلف نقش‌آفرینی می‌کنند.
وی با تشریح ساختار مدیریتی مجمع گفت: این مجموعه وابستگی سازمانی به دستگاه‌های رسمی ندارد و ماهیتی صنفی و مردمی دارد، مسئولان تشکل‌های عضو هر دو سال یک‌بار گرد هم می‌آیند و از طریق انتخاب شورای مرکزی، ساختار مدیریتی مجمع را تعیین می‌کنند و دبیر نیز با انتخاب نمایندگان همین تشکل‌ها مسئولیت فعالیت‌های مجموعه را بر عهده می‌گیرد.
تشکل‌های مردمی مکمل فعالیت نهادهای رسمی هستند
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌المللی با اشاره به حضور دستگاه‌های رسمی کشور در عرصه فعالیت‌های فرامرزی اظهار کرد: مجموعه‌هایی همچون مجمع جهانی اهل‌بیت(ع)، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و جامعه المصطفی العالمیه در حوزه بین‌الملل فعالیت دارند، اما در کنار این ساختارها، جریان‌های مردمی نیز مأموریت‌ها و ظرفیت‌های خاص خود را دنبال می‌کنند.
وی افزود: تشکل‌های مردمی در حوزه‌هایی ورود می‌کنند که دستگاه‌های رسمی در آن‌ها حضور کمتری دارند یا به هر دلیل نتوانسته‌اند به‌طور کامل مأموریت‌های مورد انتظار را محقق کنند و تلاش دارند با استفاده از ظرفیت‌های غیردولتی، این خلأها را پوشش دهند.
علیخانی با تأکید بر اینکه گفتمان انقلاب اسلامی محدود به مرزهای جغرافیایی ایران نیست، خاطرنشان کرد: تحولات کشورهای محور مقاومت و غرب آسیا نشان می‌دهد که این گفتمان در میان ملت‌های مختلف نیز ظرفیت اثرگذاری دارد و حرکت‌هایی که در کشورهایی همچون یمن و لبنان شکل گرفته، ریشه در مشارکت و کنشگری مردمی دارد.
وی با اشاره به فعالیت ۹۶ تشکل ایرانی در ۴۴ کشور جهان گفت: اعضای این مجموعه‌ها که از میان دانشجویان، طلاب و فارغ‌التحصیلان هستند، در کشورهای محل فعالیت خود به ترویج مبانی انقلاب اسلامی و مقابله با استکبار می‌پردازند و در حوزه‌های مختلف فرهنگی، آموزشی و اجتماعی با جوامع مسلمان و شیعی همکاری می‌کنند.
فعالیت‌های داوطلبانه و ترویج زبان فارسی گسترش می‌یابد
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌المللی در تشریح نمونه‌هایی از اقدامات اعضای این مجموعه بیان کرد: یکی از تشکل‌های عضو، طی حدود ۱۰ سال فعالیت مستمر در یکی از کشورهای منطقه و با موافقت یک حزب محلی، زمینه شکل‌گیری مجموعه‌ای شبیه بسیج در ساختار جمهوری آن کشور را فراهم کرده که جوانان لبنانی در قالب آن فعالیت‌های داوطلبانه انجام می‌دهند.
وی توسعه زبان و ادبیات فارسی در کشورهای آسیای مرکزی را از دیگر زمینه‌های فعالیت تشکل‌ها برشمرد و افزود: مجموعه‌هایی در ازبکستان، قزاقستان و تاجیکستان برای گسترش زبان فارسی و تقویت پیوندهای فرهنگی فعالیت می‌کنند.
علیخانی با اشاره به ظرفیت‌های موجود در منطقه قفقاز اظهار کرد: یکی از تشکل‌های ایرانی فعال در ارمنستان، ترویج فرهنگ، زبان و ادبیات فارسی را در دستور کار دارد و با توجه به قانونی که بر اساس آن دانش‌آموزان ارمنی باید در دوران تحصیل یکی از زبان‌های خارجی را فرا بگیرند، امکان مناسبی برای معرفی و آموزش زبان فارسی در این کشور فراهم شده است.
وی با ابراز تأسف از توسعه نیافتن متناسب جریان‌های مردمی در عرصه بین‌الملل طی دهه‌های گذشته تصریح کرد: اگر در ۲۰ تا ۳۰ سال گذشته سرمایه‌گذاری و توجه بیشتری به تقویت این ظرفیت‌ها صورت می‌گرفت، امروز امکان گسترش گسترده‌تر ارتباطات مردمی میان ملت‌ها وجود داشت و جریان‌های فعال در این عرصه می‌توانستند به سطح بالاتری از اثرگذاری برسند.
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌المللی با اشاره به ظرفیت فعالیت در حدود ۲۰۰ کشور جهان افزود: اکنون نزدیک به ۱۰۰ تشکل ایرانی در حوزه بین‌الملل فعالیت دارند و ضروری است برادران و خواهران علاقه‌مند برای توسعه این حرکت مردمی همکاری کنند تا امکان شناسایی مخاطبان جدید، جذب نیروهای مستعد و گسترش فعالیت‌ها فراهم شود.
فعالیت بین‌المللی به سفرهای خارجی محدود نمی‌شود
علیخانی با تأکید بر ضرورت بازتعریف ظرفیت‌های کنشگری فرامرزی گفت: فعالیت بین‌المللی صرفاً به سفر خارجی و حضور در کشورهای اروپای غربی محدود نیست، بلکه کشورهای همسایه از جمله افغانستان نیز فرصت‌های فراوانی برای فعالیت‌های مؤثر دارند و فضای مجازی نیز به‌عنوان عرصه‌ای گسترده، ظرفیت‌های متعددی برای ارتباط و تعامل با مخاطبان بین‌المللی فراهم کرده است.
وی با اشاره به انتظارات رهبر معظم انقلاب از مجموعه‌های مردمی فعال در این حوزه اظهار کرد: از این تشکل‌ها به‌عنوان حلقه‌های میانی یاد شده و یکی از انتظارات مهم در این زمینه، افزایش تعداد تشکل‌های ایرانی فعال در عرصه بین‌الملل، گسترش مشارکت بانوان و آقایان و همچنین مراقبت از نیروهای موجود و تقویت توانمندی‌های آنان است.
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌المللی با اشاره به پراکندگی جغرافیایی تشکل‌های عضو گفت: فعالیت این مجموعه‌ها در حال حاضر در ۹ استان کشور متمرکز است، اما در برخی مناطق از جمله استان یزد هنوز تشکل‌های فعالی شناسایی نشده‌اند یا فعالیت‌های موجود به اندازه کافی معرفی نشده است.
وی با بیان اینکه ظرفیت‌های مناطق جنوب شرق و شمال غرب کشور نیز نیازمند توجه بیشتری است، افزود: استان‌های مختلف می‌توانند با شناسایی نیروهای مستعد و مجموعه‌های فعال، سهم بیشتری در توسعه جریان مردمی بین‌المللی داشته باشند.
علیخانی در ادامه با اشاره به شرایط فرهنگی و اجتماعی جمهوری آذربایجان و محدودیت‌های اعمال‌شده علیه برخی بانوان محجبه اظهار کرد: در مواجهه با چنین شرایطی، جریان‌های مردمی باید بتوانند در عرصه بین‌الملل نیز نقش‌آفرینی کنند و از ظرفیت‌های اجتماعی و فرهنگی خود برای حمایت از حقوق و ارزش‌های مورد اعتقادشان بهره بگیرند.
وی با اشاره به تعبیر سنگرهای فرهنگی و اجتماعی در فعالیت‌های فرامرزی تصریح کرد: همان‌گونه که نیروهای مردمی در داخل کشور برای حفظ ارزش‌ها و حضور در عرصه‌های اجتماعی تلاش می‌کنند، باید در کشورهای دیگر نیز متناسب با شرایط و اقتضائات هر جامعه، برای تقویت این جریان‌ها برنامه‌ریزی و فعالیت کنند.
عراق، لبنان و پاکستان کانون فعالیت تشکل‌ها هستند
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌المللی با اشاره به پراکندگی فعالیت تشکل‌های ایرانی در کشورهای مختلف گفت: بیشترین تمرکز این مجموعه‌ها در کشورهای محور مقاومت از جمله عراق، لبنان و پاکستان است و تشکل‌های عضو مجمع با رویکرد تمدنی و جهت‌گیری مبتنی بر گفتمان انقلاب اسلامی فعالیت می‌کنند.
وی با اشاره به ظرفیت‌های کشور ارمنستان برای توسعه تعاملات فرهنگی و اجتماعی افزود: این کشور با وجود جمعیت حدود سه میلیون نفری، سالانه پذیرای هفت میلیون گردشگر است و با حدود ۱۰۰ کشور جهان ارتباط مستقیم دارد، از این رو حضور فعال مجموعه‌های فرهنگی و مردمی می‌تواند زمینه بهره‌گیری از ظرفیت‌های ارتباطی آن را فراهم کند.
علیخانی همچنین پیاده‌روی اربعین را یکی از بسترهای مهم فعالیت تشکل‌های مردمی دانست و اظهار کرد: شمار قابل توجهی از تشکل‌های عضو مجمع در برپایی و اداره موکب‌های اربعین مشارکت دارند و این تجربه می‌تواند در پیوند با حرکت‌های مردمی مشابه در سایر نقاط جهان مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به برگزاری رویدادهای مشابه پیاده‌روی اربعین در کشورهای مختلف خاطرنشان کرد: پیاده‌روی مارش میرا در بوسنی و برخی حرکت‌های جمعی در هند و آمریکای لاتین از جمله ظرفیت‌هایی هستند که امکان برقراری ارتباط و همکاری میان آن‌ها وجود دارد.
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌المللی افزود: در پیاده‌روی مارش میرا، طی سه روز چند ده هزار نفر از کشورهای مختلف، به‌ویژه کشورهای غربی، گرد هم می‌آیند و با وجود تفاوت‌های اعتقادی و بینشی، در برخی مواضع سیاسی از جمله مخالفت با آمریکا و رژیم صهیونیستی اشتراک نظر دارند.
علیخانی با انتقاد از محدود بودن ارتباطات با چنین حرکت‌های مردمی در سطح جهان تصریح کرد: با وجود ظرفیت‌های مشترک، ارتباط و تعامل سازمان‌یافته‌ای با بسیاری از این رویدادها برقرار نشده و سهم مجموعه‌های ایرانی در چنین برنامه‌هایی همچنان محدود است.
وی تأکید کرد: پیوند دادن حرکت‌های مردمی در کشورهای مختلف می‌تواند به گسترش تعاملات بین‌المللی و ترویج گفتمان انقلاب اسلامی با تأکید بر استقلال‌خواهی و نفی سلطه‌پذیری کمک کند؛ گفتمانی که بر اصل نه شرقی و نه غربی و آموزه قرآنی «لا تَظْلِمونَ وَ لا تُظْلَمونَ» استوار است.
مهدی بخشی سورکی
