در حالی که بحران مسکن در کلانشهرهایی مانند تهران و مشهد به نقطهای بحرانی رسیده است، وزارت راه و شهرسازی با آغاز ششمین مرحله ثبتنام طرح مسکن استیجاری زوجهای جوان (آشیان)، سعی دارد پاسخی به نیازهای فوری این گروه ارائه دهد، اما بررسی ضوابط این طرح نشان میدهد که «آشیان» بیش از آنکه یک راهکار پایدار باشد، یک مسکن کوتاهمدت است که ابهامات بسیاری را در دل خود دارد.
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک، ششمین مرحله ثبتنام متقاضیان واجد شرایط طرح مسکن استیجاری زوجهای جوان (طرح آشیان) در دو استان تهران و خراسان رضوی از امروز آغاز میشود، متقاضیان واجد شرایط میتوانند تا پایان روز چهارشنبه ۴ شهریور با مراجعه به سامانه مسکن حمایتی وزارت راه و شهرسازی، نسبت به ثبتنام در این طرح در ۱۲ شهر اقدام کنند.
در استان تهران، متقاضیان امکان ثبتنام برای دریافت مسکن استیجاری در شهرهای تهران، اندیشه، قرچک و پرند را دارند و در استان خراسان رضوی نیز امکان ثبتنام برای مسکن استیجاری در شهرهای مشهد، گلبهار، بینالود، نیشابور، سرخس، کاخک، سبزوار و خلیلآباد فراهم شده است و متقاضیان کلانشهر تهران علاوه بر شهر تهران میتوانند در شهرهای پرند، قرچک و اندیشه نیز نسبت به ثبتنام اقدام کنند.
همچنین متقاضیان کلانشهر مشهد علاوه بر شهر مشهد، امکان ثبتنام برای مسکن استیجاری در شهرهای بینالود و گلبهار را خواهند داشت. سایر متقاضیان تنها میتوانند درخواست خود را برای شهر بومی محل سکونتشان ثبت کنند که بر اساس این طرح، در استان خراسان رضوی، متقاضیان شهر چناران امکان ثبتنام برای مسکن استیجاری در گلبهار و متقاضیان ملکآباد امکان ثبتنام برای مسکن استیجاری در بینالود را دارند.
شرایط بهره مندی از مسکن استیجاری:
متقاضیان برای بهرهمندی از این طرح باید شرایط زیر را داشته باشند : از تاریخ ازدواج رسمی آنها بیش از پنج سال نگذشته باشد. متقاضی، همسر و افراد تحت تکفل وی طی پنج سال گذشته فاقد واحد مسکونی ملکی یا زمین با کاربری مسکونی باشد. متقاضیان بر اساس استعلام پایگاه رفاه ایرانیان در دهکهای درآمدی یک تا شش قرار داشته و مطابق سامانه استحقاقسنجی سازمان برنامه و بودجه واجد شرایط شناخته شوند. متقاضی یا همسر وی دارای حداقل پنج سال سابقه سکونت در شهر مرکزی مجموعه شهری محل تقاضا باشند. برای ثبتنام در شهرهای جدید، سابقه سکونت در کل مجموعه شهری ملاک خواهد بود.متقاضی و همسر وی دارای فرم «ج» سبز باشند و ثبت نام به معنای تخصیص قطعی واحد نیست.
بر اساس توضیحات تکمیلی وزارت راه و شهرسازی، ثبت درخواست در سامانه صرفاً برای متقاضیان واجد شرایط امکانپذیر بوده و باید توسط سرپرست خانوار انجام شود. همچنین ثبت درخواست در سامانه به منزله تأیید نهایی یا تعهد وزارت راه و شهرسازی برای تخصیص واحد مسکونی استیجاری نیست. متقاضیان پس از پالایش اطلاعات، احراز شرایط و اولویتبندی، بر اساس تعداد واحدهای تأمینشده و نتایج استعلام سامانه استحقاقسنجی، امکان انتخاب واحدهای عرضهشده را خواهند داشت.
ثبتنام در طرح آشیان یا بلیت شرکت در یک قرعهکشی احتمالی؟
تأکید وزارت راه و شهرسازی بر این است که «ثبتنام به معنای تخصیص قطعی واحد نیست» به معنای آن است که متقاضیان در یک «قرعهکشی احتمالی» شرکت میکنند، بدون اینکه بدانند تعداد واحدهای موجود چقدر است ؛ بنابراین وقتی تعداد واحدها مشخص نیست و اولویتبندی در مراحل بعدی انجام میشود، ثبتنام عملاً تبدیل به یک امید واهی میشود که در صورت عدم تخصیص، تنها منجر به سرخوردگی بیشتر زوجهای جوان می شود.
ازسویی دیگر، تعیین سقف ۵ سال برای بهرهمندی از این واحدها، یک راه حل نیست، بلکه یک تاخیر است. وزارت راه در پاسخ به این سؤال که «بعد از ۵ سال چه اتفاقی میافتد؟» سکوت کرده است. در شرایط فعلی بازار مسکن، غیرممکن است که زوجی که در دهکهای ۱ تا ۶ قرار دارد، طی ۵ سال بتواند برای خرید خانه پسانداز کند. بنابراین، طرح آشیان در واقع متقاضیان را برای ۵ سال از بازار دور میکند تا دوباره با هزینههایی چندین برابر در سال ششم با واقعیت تلخ اجارهبها روبرو شوند.
همچنین تعیین اجارهبها بر اساس درصد از نرخ روز ، از چالش مهم این طرح است چراکه نرخ اجارهبها هر ماه تغییر میکند و وابستگی آن به نرخ روز به معنای پذیرفتن نوسانات تورمی است بنابراین متقاضی نمیداند ماه آینده چه مبلغی باید پرداخت کند و این موضوع، امنیت روانی و مالی خانوادههای جوان را به مخاطره میاندازد.
به گزارش تابناک ، به نظر می رسد طرح آشیان در ظاهر، گامی برای حمایت از زوجهای جوان است، اما در اجرا، ترکیبی از عدم شفافیت در تعداد واحدها، مدت زمان محدود و عدم ثبات در قیمت اجاره است؛ بنابراین اگر وزارت راه و شهرسازی بخواهد واقعاً به این گروه کمک کند، باید از تخصیصهای احتمالی به سمت تعهدات قطعی حرکت کند و برای متقاضیان، مسیری را طراحی کند که پس از ۵ سال، از استیجاری بودن به مالکیت برسند، نه اینکه دوباره آنها را به رحم و لطف بازار مسکن بسپارد.
