خبرآنلاین-مهسا مژدهی: حزب قوات اللبنانیه یا همان حزب نیروهای لبنانی، از مهمترین احزاب مسیحی در بیروت به شمار میرود. حزبی که در طول سالهای جنگ داخلی در لبنان تاسیس شد و حتی تا امروز نقشی اساسی و پیچیدهای را ایفا میکند.
حزب قواتاللبنانیه در حقیقت یکی از مهمترین احزاب مسیحی مارونی لبنان است که ریشه تاسیس آن به دوران جنگ داخلی لبنان (۱۹۷۵ تا ۱۹۹۰) بازمیگردد. این حزب امروز به رهبری سیاستمدار کهنهکار لبنانی، سمیر جعجع فعالیت میکند و از اصلیترین مخالفان حزبالله، ایران و همچنین دخالت سوریه در لبنان به شمار میرود.
قوات اللبنانیه امروز از اصلیترین فراکسیونهای مسیحی پارلمان لبنان و مدعی جریان اصلاحطلبی و انحصار سلاح در دست دولت است و البته نتوانسته از زیر بار تاریخ خود شانه خالی کند.
همکاری با اسرائیل در سایه جنگ و بحران
در اواخر دهه ۱۹۷۰ و در اوج جنگ داخلی ۱۵ ساله لبنان، قوات اللبنانیه به عنوان شاخه نظامی ائتلاف احزاب راستگرای مسیحی (جبهه لبنانی) به رهبری بشیر جمیل شکل گرفت. در آن زمان، حضور گسترده گروههای مسلح فلسطینی (PLO) و دخالتهای نظامی سوریه، موازنه قدرت را به زیان جریانهای مسیحی برهم زده بود.
این نابرابری، نیروهای قوات را به سمتی سوق داد که بعدها به یکی از پرمناقشهترین فصلهای تاریخ معاصر لبنان تبدیل شد و از همان جا بود که همکاری آنها با تلآویو رقم خورد.
در سالهای جنگ داخلی در لبنان و در چارچوب راهبرد خود برای تضعیف سازمان آزادیبخش فلسطین و ایجاد یک دولت همسو در بیروت، ارسال گسترده تسلیحات، ارائه آموزشهای نظامی و تبادل اطلاعاتی با قوات را آغاز کرد. کار تا جایی پیش رفت که در جریان عملیات صلح برای الجلیل (اشغال لبنان توسط اسرائیل در سال ۱۹۸۲)، نیروهای قوات به عنوان متحد اصلی میدانی اسرائیل عمل کردند. بشیر جمیل در اوت همان سال، تحت چتر حمایتی ارتش اسرائیل به ریاستجمهوری رسید؛ اما چند هفته بعد و پیش از تحویل رسمی قدرت، در انفجاری مهیب جان خود را از دست داد.
اما نقطه اوج همکاری میان اسرائیل و قوات اللبنانیه، پس از ترور بشیر جمیل، در سپتامبر ۱۹۸۲، فاجعه اردوگاههای صبرا و شتیلا بود. بر اساس تحقیقات کمیسیونهای مستقل بینالمللی و کمیسیون کاهان در اسرائیل، ورود به اردوگاه و کشتار صدها غیرنظامی توسط شبهنظامیان قوات (به فرماندهی وقت ایلی حبیقه) در حالی صورت گرفت که ارتش اسرائیل با محاصره منطقه و روشن کردن آسمان با منور، مسئولیت غیرمستقیم این فاجعه را بر عهده داشت.
ورود به عرصه دیپلماسی
با پایان جنگ داخلی در لبنان و با امضای توافقنامه طائف (۱۹۸۹) و پایان جنگ داخلی، ساختار نظامی قوات منحل شد و سمیر جعجع به عنوان رهبر آن بیش از یک دهه را در زندان گذراند. با خروج نیروهای سوری از لبنان در سال ۲۰۰۵ و آزادی جعجع، قوات لبنانی خود را بازآفرینی کرد و اینبار در قامت یک حزب سیاسی رسمیت پیدا کرد و توانست سری میان سرها بیرون آورد.
اگرچه قوانین لبنان هرگونه عادیسازی یا ارتباط با اسرائیل را جرمانگاری کرده و حزب قوات هم رسما بر پایبندی به قانون اساسی تاکید دارد، اما منتقدان سیاسی داخلی (به ویژه جریانهای وابسته به محور مقاومت) همیشه سوابق دهه ۱۹۸۰ را به عنوان نقطهضعفی تاریخی علیه این حزب مطرح میکنند. این تاکید با توجه به تاریخ خونبار لبنان از اهمیت زیادی برخوردار است و در حقیقت حزب قوات اللبنانیه حتی با کنار گذاشتن سلاح هم نتوانسته آبروی رفته را بازیابی کند.
مواضع رسمی حزب در سالهای اخیر بر یک اصل متمرکز شده است که به اعتقاد برخی با منافع اسرائیل همسوست. نخستین و مهمترین خواسته آنها انحصار سلاح در دست ارتش لبنان و مخالفت شدید با ساختار نظامی حزبالله است.آنها همچنین خواستار اجرای قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل در مورد لبنان هستند. این حزب دو قطعنامه ۱۵۵۹ و ۱۷۰۱ را از مهمترین اسناد شورای امنیت درباره لبنان میدانند که هر دو به مسئله خلع سلاح گروههای مسلح غیردولتی تکیه دارند.
در حال حاضر و طی سالهای اخیر حزب قوات لبنانیه روابط دیپلماتیک رسمی با اسرائیل ندارد و بارها حملات اسرائیل به خاک لبنان را محکوم کرده است. در عین حال، حزب، حزب الله را مسئول اصلی کشاندن لبنان به جنگ با اسرائیل میداند. مواضع این حزب به سیاستهای آمریکا، فرانسه و عربستان نزدیکتر از محور ایران و سوریه ارزیابی میشود.
یوسف رجی و ارتباط نزدیک با قوات اللبنانیه
یوسف رجی وزیرخارجه لبنان که بهخاطر مواضع ضد حزب الله و اظهارنظرهای تند درمورد ایران مشهور است، از چهرههای شناخته شده حزب قوت اللبنانیه محسوب میشود. رجی عضو و از چهرههای نزدیک به قوات به رهبری سمیر جعجع است و در فوریه ۲۰۲۵ در دولت نواف سلام به عنوان سهمیه این حزب، وزیر خارجه شد. این انتصاب باعث شد برای نخستین بار پس از سالها، وزارت خارجه لبنان در اختیار شخصیتی نزدیک به جریان ضد حزبالله قرار گیرد.جی دارای سابقه طولانی در کادر دیپلماتیک (از جمله سفارتهای لبنان در واشنگتن، بروکسل، ژنو و سفیر سابق در اردن) است.
او به عنوان یک دیپلمات تکنوکرات اما با استفاده از سهمیه سیاسی و با حمایت حزب قوات اللبنانیه وارد کابینه شده است. هر چند رجی عموما تاکید کرده که لبنان طبق قوانین خود در وضعیت جنگی با اسرائیل قرار دارد و دستگاه دیپلماسی صرفا در راستای منافع ملی، تمامیت ارضی و قطعنامههای بینالمللی حرکت میکند؛ اما از سوی منتقدین به طرفداری از اسرائیل متهم میشود.
یوسف رجی نه تنها انتقادات تندی را علیه حزبالله مطرح میکند، بلکه ایران را به مداخله در امور داخلی لبنان متهم میکند.
۳۱۲/۴۲
