دیفای لاما (DefiLlama) چیست؟ آموزش تحلیل پروژه‌های کرپتویی و بازار دیفای

دیفای لاما (DefiLlama) یک سایت تحلیل داده در حوزه دیفای است که با استفاده از آن می‌توانید داده‌های پروژه‌ها شامل ارزش کل قفل شده (TVL)، بازدهی استخرها، حجم معاملات، کارمزد و درآمد و پروژه‌های منتشرشده روی شبکه‌های و پروتکل‌های مختلف را مشاهده کنید. این داده‌های برای سنجش فاندامنتال پروژه‌های ارز دیجیتال بسیار کاربردی هستند.

دیفای لاما چیست و چه کاربردی دارد؟ 

دیفای لاما (DefiLlama) یک سایت تحلیل داده‌های حوزه دیفای است که اطلاعات پروژه‌ها را از شبکه‌های مختلف جمع‌آوری می‌کند و در قالب نمودار و جدول نشان می‌دهد. اگر بخواهید بدانید چه مقدار سرمایه در یک پروتکل قرار دارد، فعالیت آن در ماه‌های اخیر چه تغییری کرده یا کاربران چقدر برای استفاده از آن کارمزد پرداخت می‌کنند، می‌توانید بررسی را از این سایت شروع کنید. 

 البته باید دقت داشته باشید بااینکه این داده‌ها کمک می‌کنند به‌جای بررسی قیمت توکن به‌تنهایی، نگاهی هم به فعالیت پروژه پشت آن بیندازید، اما بالابودن TVL یا درآمد یک پروتکل به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که توکن آن در آینده رشد می‌کند. به‌همین‌خاطر، برای نتیجه‌گیری باید چند شاخص را در کنار هم بررسی کنید. 

دیفای لاما چه اطلاعاتی را نشان می‌دهد؟

مهم‌ترین شاخص دیفای لاما که کاربران از آن برای سنجش پروتکل‌ها و بلاکچین‌ها استفاده می‌کنند، ارزش کل قفل‌شده (Total Value Locked) یا همان TVL است؛ یعنی ارزش دلاری دارایی‌هایی که کاربران در قراردادهای هوشمند یک پروتکل سپرده‌گذاری کرده‌اند.

البته اطلاعات سایت دیفای لاما به TVL محدود نمی‌شود. با ورود به سایت DefiLlama.com، صفحه زیر را مشاهده می‌کنید:

در این صفحه، از منوی سمت چپ، به تمام امکانات این وبسایت دسترسی دارید و می‌توانید اطلاعات موردنیاز به هر دسته را به‌راحتی پیدا کنید. این اطلاعات شامل موارد زیر هستند:

• شبکه‌ها و پروتکل‌ها: از گزینه «DeFi» می‌توانید شبکه‌های بلاکچینی، پروزتکل‌های ساخته‌شده روی آن‌ها، دسته‌بندی‌های پروژه‌ها براساس در حوزه دیفای، میزان سودآوری و بازدهی استخرهای نقدینگی، بازارهای پیش‌بینی و هک‌ها را مشاهده کنید. 
• میعارهای شبکه‌ها: از گزینه «Metrics» می‌توانید برای بررسی میزان فعالیت صرافی‌های غیرمتمرکز و دیگر پلتفرم‌های معاملاتی، حجم معاملات پرپچوال، میزان درآمد پروژه‌ها، کارمزدهای 
• ابزارها: از گزینه «Tools» می‌توانید اطلاعاتی مانند ارائه‌کنندگان کارت‌های بدهی و اعتباری دارای کش‌بک، ساخت واچ‌لیست و میزان پاداش فعالیت در پروژه‌های مختلف را مشاهده کنید. 
• توکن‌ها: با کلیک روی گزینه «Tokens» می‌توانید لیستی از بیش از ۱۹ هزار توکن، وضعیت روزانه ETFها و رتبه‌بندی اعتبار توکن‌ها به‌صورت جهانی را مشاهده کنید. 
• استیبل کوین‌ها: گزینه «Stablecoins» برای بررسی کل استیبل کوین‌های بازار یا مشاهده استیبل کوین‌های هر زنجیره کاربرد دارد. 
• دارایی‌های واقعی: با انتخاب گزینه «RWA» امکان بررسی دارایی‌های توکنیزه‌شده و قراردادهای پرپچوال قابل‌معامله روی آن‌ها وجود دارد. 
• بازار سهام: با استفاده از گزینه «Equities» می‌توانید جزئیات سهام شرکت‌های بزرگ دنیا، حوزه‌های مختلف آن‌ها، صنایع، تاریخ انتشار گزارش‌های درآمدی شرکت‌ها و لیست پیش-‌عرضه‌های عمومی‌های جدید در بازار بورس را مشاهده کنید. 
• صرافی‌ها: از گزینه «Exchanges» صرافی‌های لیست‌شده و مقایسه آن‌ها براساس نقدینگی، درآمد و قوانین قابل مشاهده است. 

در ادامه، نحوه کار با هر کدام از این داده‌ها را آموزش می‌دهیم. 

۱. آموزش پیدا کردن بلاکچین‌ها و پروتکل‌ها در DefiLlama

در همان صفحه اصلی، با کلیک روی گزینه «DeFi» یک منوی آبشاری باز می‌شود که چند گزینه را نمایش می‌دهد. 

مشاهده لیست زنجیره‌ها و شبکه‌های بلاکچینی دیفای

با کلیک روی گزینه «Chains» می‌توانید تمام زنجیره‌های حوزه دیفای و پروتکل‌ها و پروژه‌های ساخته‌شده روی آن‌ها را مشاهده کنید. در بالای این صفحه، دید کلی‌ای از وضعیت شبکه‌های بلاکچینی حوزه دیفای نمایش داده می‌شود.

با اسکرول‌کردن به پایین صفحه، لیستی از کل این زنجیره‌ها نمایش داده می‌شود. این لیست به‌صورت پیش‌فرض براساس معیار «Protocols» که تعداد پروتکل‌های ساخته‌شده روی هر زنجیره را مشخص می‌کند، مرتب‌سازی شده است. با کلیک روی دیگر معیارها مانند DeFi TVL می‌توانید زنجیره‌ها را براساس آن مرتب‌سازی کنید. 

درحال‌حاضر، ۶۰۱ زنجیره در این سایت لیست شده است که البته همه آن‌ها دارای TVL، پروتکل ساخته‌شده یا حجم معامله نیستند. 

مشاهده پروتکل‌های ساخته‌شده روی هر زنجیره

با کلیک روی هر زنجیره، به لیست پروتکل‌ها و پروژه‌های ساخته‌شده روی آن و جزئیات کلی آن بلاکچین دسترسی خواهید داشت. برای مثال، با کلیک روی «Ethereum»، در بالای صفحه یک دید کلی از وضعیت این شبکه شامل مارکت کپ استیبل کوین‌ها، حجم دارایی‌های RWA، کارمزدهای شبکه و موارد بسیار دیگر را مشاهده می‌کنید. 

با اسکرول‌کردن به پایین صفحه نیز لیستی از کل پروتکل‌ها و پروژه‌های ساخته‌شده روی اتریوم را مشاهده خواهید کرد.

۲. آموزش مشاهده بازده APY استخرهای نقدینگی

از همان گزینه «DeFi»، این‌بار روی «Yields» در منوی آبشاری بازشده زیر آن کلیک کنید. با اسکرول‌کردن به پایین صفحه، لیستی از استخرهای نقدینگی به‌همراه جزئیاتی شامل ارز پایه برای واریز به استخر، پروتکل، TVL، جریان نقدینگی ۷ روز گذشته، APY سی‌روزه و دیگر جزئیات را مشاهده می‌کنید. 

این لیست برای پیداکردن بهترین استخرها برای کسب سود و درآمد کاربرد دارد. 

۳. آموزش کار با بازارهای پیش بینی دیفای لاما

بازار پیش‌بینی جایی است که می‌توانید درباره نتیجه یک رویداد، مانند «آیا درآمد ماهانه یک پروژه از رقم مشخصی بیشتر می‌شود؟»، روی گزینه «بله» یا «خیر» معامله کنید. برای دیدن این بازارها در دیفای لاما، از منوی سمت چپ وارد بخش «DeFi» شوید و روی «Prediction Markets» کلیک کنید. در این صفحه، بازارهای پلتفرم Trueo به‌همراه داده‌های مرتبط دیفای لاما نمایش داده می‌شوند.

در بالای این صفحه، درحال‌حاضر یکی از پیش‌بینی‌های ترند بازار مربوط به صرافی غیرمتمرکز هایپرلیکویید نمایش داده شده است: «آیا درآمد هایپرلیکویید در اکتبر از ۶۰ میلیون دلار عبور می‌کند؟»

عبارت Revenue so far درآمد ثبت‌شده تا آن لحظه را نشان می‌دهد و Market threshold همان مرز ۶۰ میلیون دلاری سؤال است. عدد At this month’s daily average هم نشان می‌دهد اگر میانگین درآمد روزانه تا پایان ماه ادامه پیدا کند، درآمد کل ماه به چه رقمی می‌رسد. در نمودار، خط آبی داده‌های ثبت‌شده و ادامه نقطه‌چین نیز برآورد بر اساس همین میانگین روزانه است.

در ادامه، با اسکرول‌کردن به پایین صفحه، لیستی از بازارهای پیش‌بینی در سایت Trueo را مشاهده می‌کنید. کلیک روی دکمه «Trade on Trueo» روبروی هر بازار، شما را برای انجام معامله به سایت Trueo می‌برد. برای استفاده از این بخش در تحلیل پروژه‌ها بهتر است ابتدا شرط دقیق بازار و داده‌های واقعی را بخوانید و بعد ببینید قیمت‌های معاملاتی چه انتظاری را نشان می‌دهند.

برای بررسی هر بازار، این مراحل را دنبال کنید:

1. سؤال و شرط نتیجه را بخوانید. بعد از کلیک روی هر پروژه، می‌توانید روی دکمه «Rules & activity» پایین آن کلیک کنید. این گزینه به شما می‌گوید چه زمانی و بر اساس کدام داده، پاسخ نهایی «بله» یا «خیر» اعلام می‌شود. برای مثال، سؤال هایپرلیکویید درباره درآمد یا Revenue است، نه کل کارمزدهای پرداختی کاربران یا Fees.
2. داده‌ها را با قیمت‌های بازار مقایسه کنید. گزینه آبی‌رنگ «DefiLlama data» که نمودار آبی‌رنگی را نیز نمایش می‌دهد، نشان‌دهند روند شاخص مرتبط با آن است و با انتخاب «Odds history» می‌توانید تغییر قیمت گزینه «بله» را در طول زمان ببینید. درصدهای کنار «Yes» و «No» نیز قیمت‌های پیشنهادی معامله در Trueo هستند، نه پیش‌بینی قطعی دیفای لاما. این دو قیمت نیز چون جداگانه اعلام می‌شوند، لزوماً جمعشان ۱۰۰ درصد نمی‌شود.
3. جدول بازارها را بررسی کنید. در پایین صفحه، تغییر قیمت «بله» در ۲۴ ساعت، میزان فعالیت و نقدینگی آن دیده می‌شود. به ستون Condition هم توجه کنید: اگر عبارت «Conditional» نوشته شده باشد، یعنی نتیجه آن بازار به نتیجه یک بازار دیگر وابسته است. در غیراین‌صورت، گزینه «Unconditional» یعنی وابستگی وجود ندارد. 

۴. آموزش مشاهده هک‌های ارز دیجیتال در دیفای لاما

این قسمت هم یکی دیگر از بخش‌های جذاب دیفای لاماست که جدیدا به آن اضافه شده است. با کلیک روی گزینه «Hacks» از منوی «DeFi»، لیستی از جدیدترین هک‌های حوزه ارز دیجیتال به‌ترتیب تاریخ و معیارهایی شامل مقدار دلاری سرقت‌شده، زنجیره، بخش هدف‌قرارداده‌شده توسط هکرها، تکنیک سرقت و زبان زنجیره نمایش داده می‌شود. 

این بخش نیز برای بررسی میزان امنیت پروژه‌های کریپتویی کاربرد دارد. اگر پروژه‌ای را پیدا کردید که چندین بار رخنه امنیتی به آن صورت گرفته بود، بهتر است پیش از سرمایه‌گذاری یا واریز ارز به آن، تحقیقات بیشتری انجام دهید. 

۵. آموزش پیدا کردن صرافی‌های متمرکز در دیفای لاما

با کلیک روی گزینه «Exchanges» از منوی سمت چپ، یک منوی آبشاری شامل چهار مورد نمایش داده می‌شود که با کلیک روی هر کدام، به اطلاعات مربوطه دسترسی خواهید یافت:

• Exchanges: لیستی از ۷۲ صرافی ارز دیجیتال به‌همراه جزئیات مربوط به آن‌ها شامل هزینه ترید، اسلیپیج در بازار اسپات، اسلیپیج بازار پرپچوال، نقدینگی و موارد بسیار دیگر. 
• MiCA: جایی برای مقایسه صرافی‌های قانونی در اروپا براساس نقدینگی، کارمزد، فاندینگ و نیازمندی‌های احراز هویت. 
• Reserves: محلی برای ردیابی ذخیره موجودی والت صرافی‌ها و پلتفرم‌ها به‌همراه جریان نقدینگی آن‌ها. 
• Market Makers: در این قسمت می‌توانید رتبه‌بندی شرکت‌هایی که برای توکن‌ها نقدینگی فراهم کرده و به روان‌تر شدن معاملات کمک می‌کنند را مشاهده کنید. تب‌های بالای صفحه هم اجازه می‌دهند بازارسازها را جداگانه بر اساس عملکرد کلی، عمق نقدینگی، حجم، اسپرد و پایبندی به معیارها مقایسه کنید. 

۶. آموزش پیدا کردن صرافی‌های غیرمتمرکز در دیفای لاما

برای مشاهده صرافی‌های غیرمتمرکز در سایت DefiLlama کافی است از گزینه «Metrics» در منوی سمت چپ، روی «DEX» در منوی آبشاری بازشده زیر آن کلیک کنید. در ادامه، علاوه‌بر اطلاعات کلی دکس‌های حوزه دیفای شامل حجم معاملات و سهم دکس‌ها از بازار اسپات، با اسکرول‌کردن به پایین صفحه می‌توانید لیست صرافی‌های بزرگ از نظر حجم معاملات را نیز مشاهده کنید. 

۷. آموزش مشاهده کارمزد پروتکل‌ها و شبکه‌های بلاکچینی

از گزینه «Metrics» و سپس «Fees» در منوی آبشاری زیر آن، می‌توانید لیستی از پروژه‌های مختلف که روی چند زنجیره فعالیت می‌کنند یا چندین محصول دارند را به‌همراه کارمزدهای تجمعی دریافتی در آن‌ها مشاهده کنید. برای مثال، شرکت تتر با بیش از ۱۷ میلیون دلار کارمزد دریافتی، بیشترین میزان هزینه جابه‌جایی را بین دیگر پروژه‌ها دریافت کرده است. 

برای مشاهده کارمزدهای هر شبکه بلاکچینی نیز می‌توانید از این صفحه استفاده کنید. ما به‌صورت پیش‌فرض روی گزینه «All» در نوار ابزار بالای این صفحه هستیم. اما با کلیک روی «Solana»، برای مثال، می‌توانید هم کل کارمزدهای پرداختی در شبکه سولانا را به‌صورت تجمعی مشاهده کرده (۱۱.۰۸ میلیون دلار در زمان نگارش این مطلب در آبان ۱۴۰۵) و هم کارمزدهای دریافتی توسط پروتکل‌های ساخته‌شده روی این زنجیره را به‌صورت مجزا بررسی کنید. 

۸. آموزش ساخت واچ‌لیست در دیفای لاما

ساخت واچ‌لیست نیز در سایت DefiLlama بسیار ساده است. برای این کار، ابتدا دسته‌بندی اصلی مربوط به پروتکل، بلاکچین، توکن یا استخری که قصد دنبال‌کردن اطلاعات آن را دارید، باز کنید.

فرض کنید می‌خواهیم از لیست استخرها، استخر stETH در پروتکل لیدودائو و استخر aEthWETH از پروتکل آوه را به واچ‌لیست‌مان اضافه کنیم. برای این کار، در همان صفحه استخرها از منوی «DeFi» و سپس گزینه «Yields»، روی آیکن ذخیره کنار استخرهای موردنظر کلیک می‌کنیم. 

اکنون با رفتن به بخش «Metrics» از منوی سمت چپ و سپس کلیک روی گزینه «Watchlist» و سپس انتخاب تب «Yields» از بالای صفحه، می‌توانیم استخرهای ذخیره‌شده برای پیگیری را مشاهده کنیم.

همین کار را برای زنجیره‌ها، پروتکل‌ها، توکن‌ها و صرافی‌های موردنظرتان نیز می‌توانید انجام دهید. 

۹. آموزش مشاهده شرکت‌های بورسی و عرضه‌های اولیه عمومی

شاید یکی دیگر از بخش‌های جالب‌توجه سایت دیفای لاما، بخش «Equities» و «Pre-IPO» باشد. در اینجا، لیستی از شرکت‌های خصوصی که هنوز سهامشان در بورس عرضه نشده، نمایش داده می‌شود. کاربردهای اصلی این بخش عبارت‌اند از:

• مقایسه ارزش‌گذاری شرکت‌ها: ستون Estimated Valuation ارزش‌گذاری تخمینی و ستون ۱y Change تغییر آن در یک سال را نشان می‌دهد.
• بررسی جذب سرمایه: می‌توانید مبلغ آخرین دور سرمایه‌گذاری، مجموع سرمایه جذب‌شده و تاریخ آخرین دور را ببینید. با کلیک روی نام شرکت، تاریخچه دورهای سرمایه‌گذاری آن هم نمایش داده می‌شود.
• مقایسه ارزش‌گذاری فعلی با آخرین دور جذب سرمایه: Premium vs Funding نشان می‌دهد ارزش‌گذاری تخمینی چقدر بالاتر یا پایین‌تر از ارزش‌گذاری ثبت‌شده در آخرین دور سرمایه‌گذاری است.
• پیدا کردن شرکت‌های یک حوزه: با جستجو و فیلتر Sector می‌توانید، مثلاً، شرکت‌های هوش مصنوعی یا بازارهای پیش‌بینی را کنار هم بررسی کنید. داده‌های جدول را هم می‌توان به‌صورت CSV دریافت کرد.
• بررسی بازارهای مرتبط با شرکت: صفحه اختصاصی بعضی شرکت‌ها بازارهایی را نشان می‌دهد که در آن‌ها ابزارهای مرتبط با ارزش‌گذاری پیش از عرضه عمومی معامله می‌شوند. 

علاوه‌براین، در بالای این صفحه، به‌صورت خودکار یکی از مرتبط‌ترین بازارهای پیش‌بینی مربوط به بورس آمریکا نمایش داده می‌شود که می‌توانید در آن شرکت کنید.

برای کاربر ایرانی، کاربرد اصلی این بخش، پژوهش درباره شرکت‌ها و روندهای مرتبط با کریپتو است. برای مثال، اگر درباره آینده بازارهای پیش‌بینی تحقیق می‌کنید، می‌توانید داده‌های شرکت پالی‌مارکت را در Pre-IPO ببینید، سپس حجم معاملات و درآمد پلتفرم‌های این حوزه را جداگانه بررسی کنید. تاریخ آخرین دور سرمایه‌گذاری را هم باید دید. 

۱۰. آموزش بررسی اولیه پروژه‌ها و سنجش معیارهای آن‌ها

تا اینجا با کلیات نحوه بررسی داده‌های پروژه‌های مختلف آشنا شدیم. حالا وقت آن است که از این اطلاعات برای سنجش اعتبار و عملکرد آن‌ها به‌صورت عملی استفاده کنیم. 

اولین چیزی که باید بدانید این است که دیدن نام یک پروژه در رتبه‌های بالای دیفای لاما به‌تنهایی برای معتبر دانستن آن کافی نیست. ممکن است سرمایه زیادی وارد پروژه شده باشد، اما کاربران چندان از خدماتش استفاده نکنند؛ یا بخش زیادی از فعالیت آن به پاداش‌های موقت وابسته باشد.

برای اینکه ببینیم از کجا باید بررسی را شروع کنیم، پروژه Jupiter Lend را مثال می‌زنیم؛ پلتفرم وام‌دهی ژوپیتر روی شبکه سولانا که فعالیتش را در سال ۲۰۲۵ آغاز کرد. اعداد و داده‌های نوشته‌شده در این مطلب مربوط به زمان بررسی در آبان ۱۴۰۵ هستند.

قدم اول: آیا کاربران واقعا از پروژه استفاده می‌کنند؟ بررسی TVL، جریان نقدی و وام‌های فعال

در دیفای لاما نام Jupiter Lend را جستجو کرده و ابتدا به نمودار ارزش کل قفل‌شده یا TVL نگاه کنید. این عدد نشان می‌دهد چه مقدار دارایی در قراردادهای هوشمند پروتکل قرار دارد. به‌جای تکیه بر عدد امروز، روند سه‌ماهه و یک‌ساله آن را ببینید: رشد آرام و مداوم بوده یا TVL پس از یک جهش کوتاه دوباره کاهش یافته است؟

در زمان بررسی این مثال، TVL ژوپیتر لند حدود ۱ میلیارد دلار بود؛ بااین‌حال، این رقم نسبت به ۳۰ روز قبل حدود ۱۶٫۷ درصد کاهش داشته است. پس حتی یک عدد نزدیک به یک میلیارد دلار هم بدون دیدن نمودار، تصویر کاملی از وضعیت پروژه نمی‌دهد.

البته تغییر TVL همیشه به معنی ورود یا خروج سرمایه نیست. اگر قیمت دارایی‌های داخل پروتکل پایین بیاید، ارزش دلاری TVL هم ممکن است کاهش پیدا کند، حتی بدون اینکه کاربران دارایی خود را برداشت کرده باشند.

برای تشخیص این دو حالت، بهتر است شاخص USD Inflows را روی نمودار فعال کنیم. برای این کار، در گوشه چپ بالای نمودار، روی دکمه «Add Metrics» کلیک کرده و «USD Inflows» را انتخاب کنید. این کار امکان مقایسه جریان خالص ورود و خروج دارایی را با نمودار TVL به شما می‌دهد. همچنین هنگام مقایسه پروژه‌ها، تنظیمات محاسبه TVL، از جمله شمارش دارایی‌های وام‌گرفته‌شده یا دارایی‌های تکراری، باید یکسان باشد. 

علاوه‌براین، برای یک پلتفرم وام‌دهی، بهتر است شاخص «Active Loans» (از نوار ابزار بالای صفحه آن را انتخاب کنید) را نیز کنار TVL بگذارید. این شاخص نشان می‌دهد چه مقدار وام فعال وجود دارد و به این پرسش پاسخ می‌دهد که آیا نقدینگی سپرده‌گذاری‌شده در حال استفاده است یا خیر. 

قدم دوم: فعالیت پروژه چقدر درآمد ایجاد کرده است؟ بررسی Fees and Revenue

حالا به تب «Fees and Revenue» بروید. Fees مبلغی است که کاربران برای استفاده از پروتکل پرداخته‌اند؛ Revenue سهمی است که از این مبلغ به خود پروتکل می‌رسد. برای مثال، دیفای لاما برای یک بازه ۳۰روزه ژوپیتر لند، حدود ۴.۳۵ میلیون دلار کارمزد و حدود ۲۱۹ هزار دلار درآمد پروتکل ثبت کرده است. این تفاوت نشان می‌دهد نباید تمام کارمزد پرداختی وام‌گیرندگان را درآمد ژوپیتر حساب کرد. 

برای سنجش تداوم فعالیت، عدد ۲۴ساعته را به‌تنهایی ملاک قرار ندهید. کارمزد و درآمد ۷روزه و ۳۰روزه را با ماه‌های قبل مقایسه کنید و ببینید هم‌زمان با تغییر TVL و وام‌های فعال چه اتفاقی افتاده است.

سپس بخش «Holders Revenue» را در همین صفحه بررسی کنید. این بخش نشان می‌دهد آیا قسمتی از درآمد به نفع دارندگان توکن استفاده می‌شود یا خیر. در مورد ژوپیتر لند، این سهم در قالب بازخرید توکن JUP گزارش شده است؛ بازخرید را نباید با دریافت سود نقدی مستقیم یکی دانست.

قدم سوم: پروژه را با رقبای هم‌دسته مقایسه کنید

از گزینه «DeFi» در منوی سمت چپ صفحه، گزینه «Categories» و سپس «Lending» را انتخاب کنید. از تب بالای صفحه نیز روی «Solana» کلیک کنید تا پروتکل‌های وام‌دهی این بلاکچین نمایش داه شود. اکنون ژوپیتر لند را در کنار پروژه‌ای مانند Kamino Lend مقایسه کنید. برای هر دو، بازه زمانی یکسانی انتخاب کنید و TVL، وام‌های فعال، کارمزد و درآمد را بخوانید. اگر یک پروژه TVL بالایی دارد اما استفاده و درآمد آن نسبت به رقیب بسیار کمتر است، باید علت را بررسی کنید.

پیش از نتیجه‌گیری، توضیح Methodology هر پروژه را هم بخوانید. برای نمونه، تعریف کارمزد در دو پروتکل وام‌دهی ممکن است یکسان نباشد؛ بنابراین، مقایسه مستقیم دو عدد Fees بدون دانستن اینکه چه درآمدهایی در آن شمرده شده‌اند، می‌تواند گمراه‌کننده باشد. 

قدم چهارم: ریسک‌هایی را بررسی کنید که در TVL دیده نمی‌شوند

در همان صفحه اصلی ژوپیتر، از تب «Yields» می‌توانید سود استخرهای پروژه را هم ببینید. بررسی کنید چه مقدار از APY از فعالیت اصلی وام‌دهی به‌دست آمده و چه مقدار پاداش اضافی است. سود بالا اگر عمدتاً به مشوق‌های کوتاه‌مدت وابسته باشد، ممکن است پایدار نماند. اندازه استخر، سابقه تغییر APY و ریسک دارایی سپرده‌گذاری‌شده را نیز در نظر بگیرید.

اگر قصد بررسی توکن JUP را دارید، به صفحه آزادسازی توکن‌های آن نیز سر بزنید؛ اما یادتان باشد JUP توکن کل اکوسیستم ژوپیتر است و عملکرد Jupiter Lend فقط بخشی از داستان آن محسوب می‌شود. تاریخ و مقدار آزادسازی‌ها، سهم تیم و سرمایه‌گذاران و مواردی را که هنوز زمان‌بندی مشخص ندارند، بررسی کنید. 

در آخر، سابقه هک در بخش «Hacks» دیفای لاما، گزارش‌های حسابرسی قراردادهای هوشمند، شیوه تعیین قیمت وثیقه‌ها و خطر لیکوییدشدن وام‌ها را از منابع خود پروژه و گزارش‌های مستقل بررسی کنید. دیفای لاما نقطه شروع خوبی برای محدودکردن گزینه‌هاست؛ اما اعتبار یک پروژه زمانی بهتر سنجیده می‌شود که استفاده واقعی، درآمد پایدار، وضعیت توکن و ریسک فنی را کنار هم ببینید. 

۱۱. آموزش کار با هوش مصنوعی دیفای لاما: LlamaAI

دیفای لاما ابزار هوش مصنوعی اختصاصی خود را نیز توسعه داده است با کلیک روی دکمه «Ask LlamaAI for free» در نوار ابزار بالای صفحه اصلی این سایت یا از طریق آدرس DefiLlama.com/ai می‌توانید به آن دسترسی داشته باشید. این ابزار به‌شما اجازه می‌دهد بدون اینکه نمودار چند پروژه را جداگانه باز کنید، سؤال خود را به زبان ساده بنویسید؛

مثلاً بپرسید «کدام پروتکل‌ها در ۳۰ روز گذشته رشد TVL و درآمد داشته‌اند، اما قیمت توکنشان کاهش یافته است؟». برای شروع، می‌توانید به‌صورت رایگان و به مدت ۷ روز، ۵ سوال در روز آن بپرسید.

این ابزار می‌تواند داده‌های دیفای و بازارهای مالی را کنار هم بررسی کند، جدول و نمودار بسازد، گزارش پژوهشی تهیه کند و برای بررسی‌های تکراری هشدار تنظیم کند. خروجی جدول و نمودار را نیز می‌توان به‌صورت CSV و گزارش‌ها را به‌صورت PDF دریافت کرد. 

محدودیت اصلی این است که پاسخ تحلیلی یا پیش‌بینی قیمت، نتیجه قطعی و توصیه خرید نیست. پیش از تصمیم‌گیری، تاریخ داده‌ها، تعریف شاخص‌ها و منابع پاسخ را خودتان بررسی کنید. استفاده رایگان هم محدود است: طبق صفحه فعلی سایت، پس از هفته اول تعداد پرسش‌های آزاد رایگان به یک پرسش در روز کاهش می‌یابد.

مزایا و محدودیت‌های وبسایت دیفای لاما

مشابه هر ابزار دیگری، سایت DefiLlama نیز مزایا و محدودیت‌های خودش را دارد از جمله

مزایا

• داده‌های هزاران پروتکل و صدها شبکه را در یک جا جمع می‌کند و مقایسه آن‌ها را آسان‌تر می‌سازد.
• شاخص‌هایی مانند TVL، حجم معاملات، کارمزد، درآمد و بازدهی استخرها را در کنار هم نشان می‌دهد.
• بخش اصلی داشبوردها رایگان است و روش محاسبه بسیاری از داده‌ها و کدهای گردآوری آن‌ها در دسترس عموم قرار دارد.
• امکان بررسی روند تاریخی و فیلترکردن داده‌ها بر اساس شبکه، دسته‌بندی و بازه زمانی را فراهم می‌کند.

محدودیت‌ها

• بالا بودن TVL یا درآمد، به‌تنهایی اعتبار پروژه یا رشد آینده قیمت توکن آن را ثابت نمی‌کند.
• تعریف و شیوه محاسبه بعضی شاخص‌ها متفاوت است؛ پیش از مقایسه دو پروژه باید تنظیمات و توضیح Methodology آن‌ها را بررسی کرد.
• داده‌ها ممکن است با تأخیر به‌روزرسانی شوند و پوشش همه پروژه‌ها و شاخص‌هایشان یکسان نیست.
• امکانات پیشرفته‌تر، از جمله دسترسی گسترده‌تر به داده‌ها و ابزارهای تحلیلی، به اشتراک پولی نیاز دارند.

سؤالات متداول 

جمع‌بندی

دیفای لاما ابزاری برای بررسی فعالیت پروژه‌های ارز دیجیتال با کمک داده‌هایی مانند TVL، حجم معاملات، کارمزد و درآمد است. در این سایت می‌توانید پروژه‌های هم‌دسته را مقایسه کنید، بازدهی استخرها را ببینید و رویدادهایی مانند آزادسازی توکن و هک را پیگیری کنید. برای پیداکردن پروژه‌های قابل‌بررسی، بهتر است روند چند شاخص را در یک بازه زمانی یکسان بخوانید و سپس سراغ بررسی توکن و ریسک‌های پروژه بروید. هیچ‌کدام از این داده‌ها به‌تنهایی اعتبار پروژه یا رشد آینده قیمت آن را تضمین نمی‌کنند.

برای مشاهده منبع محتوا اینجا کلیک کنید