در آستانه سفر احتمالی آقای دکتر پزشکیان، رئیس جمهور به نیویورک برای شرکت در اجلاس سالانه سازمان ملل متحد، ترامپ رئیس جمهور آمریکا در پاسخ به پرسش خبرنگار فاکس نیوز گفت که «احتمالاً» برای دیدار با رئیسجمهوری ایران آمادگی دارد.
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل نیز در گفتوگو با خبرنگار «المانیتور» ادعا کرد که درهای مذاکره برای ایران باز است. از سوی دیگر استقبال دکتر پزشکیان از مذاکراتی که منجر به امنیت و صلح شود، از سوی برخی از رسانهها به معنای چراغ سبز ایران به پیشنهاد ترامپ تعبیر گردید. در ارتباط با سفر رئیس جمهور به نیویورک و اظهارات ترامپ، باید به چند نکته توجه کرد.
۱. نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد، یک تریبون بسیار مهم برای کشورهای مختلف در عرصههای دیپلماسی رسمی و دیپلماسی عمومی به حساب میآید و کشورها میتوانند برای اعلام مواضع خود از این فرصت استفاده کنند.
امسال نیز این نشست میتواند فرصت خوبی را در اختیار رئیس جمهور قرار دهد تا با دفاع از حقوق مشروع ملت ایران و تشریح ابعاد زشت جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ملت ایران که منجر به شهادت امام مجاهد شهیدمان، فرماندهان سلحشور، دانشمندان و مردم غیر نظامی و ویرانی زیر ساختهای کشور شد، چهره وقیح رژیمهای تروریستی را به جهانیان معرفی کند.
آقای پزشکیان میتواند در سخنرانی خود در نشست و در دیدارهای رسمی و استفاده از فضای دیپلماسی عمومی، از جنایات جنگی آمریکا و رژیم صهیونیستی در میناب و لامرد و قشم وسیریک که به شهادت دانش آموزان و معلمان و زنان و مردان بی پناه منجر شد، سخن بگوید و پرده از چهره کریه مدعیان دفاع از حقوق بشر بردارد.
ایشان میتواند با گلایه جدی از همسایگان عرب و مسلمان که سرزمین خود را در اختیار آمریکا علیه یک کشور دوست، قرار دادهاند، سیاستهای خصمانه و غیردوستانه این کشورها را به چالش بکشد.
خلاصه اینکه دکتر پزشکیان میتواند نماینده مردم مظلوم و مقتدر ایران باشد و آن گونه که از یک رئیس جمهور انقلابی انتظار میرود در صحنه نیویورک نقش آفرینی کند.
۲. در این شرایط، ترامپ که به عنوان یک رئیس جمهور ناکام و شکست خورده در جنگ و تجاوز علیه ایران شناخته شده است، از احتمال مذاکره با رئیس جمهور ایران سخن میگوید.
او در شرایطی ژست تمایل به فعال سازی دیپلماسی میگیرد که همزمان، گزینه نظامی را نیز روی میز دارد، محاصره دریایی و فشار اقتصادی علیه ایران و شرکای اقتصادی این کشور را افزایش داده و دست اسرائیل را برای تداوم تجاوز به غزه و کرانه باختری و لبنان و دیگر اعضای محور مقاومت باز گذاشته است.
ترامپ که با بی اعتبار سازی امضای خود در ذیل تفاهم نامه امضا شده با ایران، در آزمون مذاکرات و اجرای تفاهمات، مردود شده بار دیگر از مذاکره با رئیس جمهور سخن میگوید تا اهداف انقلابی ایشان از سفر به نیویورک را تحت الشعاع قرار دهد.
او قصد دارد از ابزار رسانه و اعلام آمادگی برای مذاکره، چهرهای صلح طلب از خود نشان داده و مردم آمریکا را متقاعد سازد تا در انتخابات آتی به جمهوریخواهان رای دهند.
ترامپ میخواهد با این ترفند برای کاهش قیمت نفت تلاش کرده و افکار عمومی را از شکستهای اخیر و تلفات انسانی آمریکا منحرف سازد. تجربه چندین بار مذاکره با آمریکا نشان میدهد که این کشور به دلیل اتکا به قدرت نظامی، اقتصادی و امنیتی، تنها به تامین منافع خود فکر میکند و قصد دارد نقش ایران را از یک بازیگر به یک بازیچه تقلیل دهد.
۳. یکی از اهداف اصلی و پنهان ترامپ از طرح موضوع مذاکره با رئیس جمهور، حساس کردن طیفها و سلایق مختلف در داخل ایران برای نشان دادن واکنش به این اظهارات، ایجاد دوگانگی و تضعیف انسجام اجتماعی و اتحاد ملی است.
در این مقطع نباید در زمین آمریکا بازی کرد و با شناخت بازیهای کلامی رئیس جمهور آمریکا، با حفظ یکپارچگی، عملیات روانی آمریکا را خنثی کرد. امروز نه تنها تهران بلکه بسیاری از سیاسیون جهان نیز در مورد جدیت طرف آمریکایی برای اجرای تفاهمات دچار تردید هستند و تکرار مذاکرهای نافرجام را توصیه نمیکنند.
جمهوری اسلامی ایران نیز با حفظ اقتدار و آمادگی در عرصه نظامی، رویکرد مذاکره برای مذاکره را نمیپذیرد و طبعا از رئیس جمهور خود نیز انتظار دارد که در سفر به نیویورک، موضوع مذاکره را فراموش کرده و تنها به دفاع قدرتمندانه از حقوق مشروع ملت بزرگ ایران بیاندیشد.
*سفیر پیشین ایران در جمهوری آذربایجان
