خبرآنلاین: پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهد خواب فقط زمان استراحت نیست؛ بخشی حیاتی از فرایند نگهداری و ترمیم بدن است. نه کم‌خوابی و نه پرخوابی، هیچ‌کدام برای سلامت ایده‌آل نیستند. بدن انسان برای سالم ماندن، به خواب متعادل و منظم نیاز دارد.
سال‌هاست پزشکان درباره خطرات کم‌خوابی هشدار می‌دهند، اما حالا پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد خواب بیش از حد هم ممکن است برای بدن خوب نباشد.
نتایج یک مطالعه گسترده روی حدود ۵۰۰ هزار نفر نشان داده افرادی که کمتر از ۶ ساعت یا بیشتر از ۸ ساعت در شب می‌خوابند، بیشتر در معرض پیری زودرس بدن و بیماری‌های مزمن قرار دارند.
محققان می‌گویند بهترین بازه خواب برای حفظ سلامت عمومی بدن، بین ۶.۴ تا ۷.۸ ساعت در شبانه‌روز است؛ محدوده‌ای که ظاهراً با عملکرد بهتر مغز، قلب و سیستم ایمنی ارتباط دارد.
خواب و «سن بیولوژیک» بدن
دانشمندان امروز فقط به تعداد سال‌های زندگی نگاه نمی‌کنند؛ آن‌ها مفهومی به نام «سن بیولوژیک» را بررسی می‌کنند، یعنی میزان واقعی فرسودگی سلول‌ها و اندام‌های بدن.
این پژوهش نشان می‌دهد کیفیت و مدت خواب می‌تواند مستقیماً روی این روند اثر بگذارد. به بیان ساده، خواب نامناسب ممکن است بدن را از درون پیرتر کند؛ حتی اگر فرد از نظر ظاهری سالم به نظر برسد.
دانشمندان بالاخره «مدت زمان طلایی خواب» را پیدا کردند/ پرخوابی هم می‌تواند به اندازه کم‌خوابی خطرناک باشد
کم‌خوابی چه بلایی سر بدن می‌آورد؟
پژوهشگران می‌گویند خواب کمتر از ۶ ساعت با افزایش خطر بیماری‌های قلبی، فشار خون بالا، دیابت نوع ۲، چاقی، ضعف سیستم ایمنی و اضطراب و افسردگی ارتباط دارد.
در هنگام خواب، بدن وارد مرحله ترمیم می‌شود، یعنی مغز اطلاعات را پردازش می‌کند، سلول‌ها بازسازی و هورمون‌ها تنظیم می‌شوند.
کمبود خواب این فرایندها را مختل می‌کند و بدن را در وضعیت استرس مزمن قرار می‌دهد.
چرا خواب زیاد هم نگران‌کننده است؟
شاید عجیب باشد، اما پرخوابی هم در مطالعات علمی با مشکلات سلامت مرتبط بوده است. افرادی که بیش از ۸ یا ۹ ساعت در روز می‌خوابند، بیشتر در معرض افسردگی، اختلالات خلقی، بیماری‌های عصبی و کاهش عملکرد شناختی قرار داشته‌اند.
دانشمندان البته تأکید می‌کنند خواب زیاد همیشه علت بیماری نیست؛ گاهی خودِ بیماری‌های زمینه‌ای باعث افزایش نیاز به خواب می‌شوند.
بر اساس برخی داده‌های این پژوهش، خطر مرگ زودهنگام در افراد کم‌خواب حدود ۵۰ درصد و در افراد پرخواب حدود ۴۰ درصد بیشتر از افرادی بوده که خواب متعادل داشته‌اند.
کیفیت خواب از کمیت آن مهم‌تر است
متخصصان خواب می‌گویند فقط تعداد ساعت خواب مهم نیست. خواب باید منظم، عمیق و باکیفیت باشد. فردی که ۸ ساعت خواب منقطع و بی‌کیفیت دارد، ممکن است خسته‌تر از کسی باشد که ۷ ساعت خواب آرام و منظم داشته است.
بدن انسان به ریتم نیاز دارد
بیولوژی بدن انسان بر اساس چرخه شب و روز تنظیم شده است. خوابیدن در ساعت‌های نامنظم، شب‌بیداری طولانی و استفاده زیاد از صفحه‌نمایش‌ها می‌تواند این ریتم طبیعی را مختل کند.
پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهد خواب فقط زمان استراحت نیست؛ بخشی حیاتی از فرایند نگهداری و ترمیم بدن است. نه کم‌خوابی و نه پرخوابی، هیچ‌کدام برای سلامت ایده‌آل نیستند. بدن انسان برای سالم ماندن، به خواب متعادل و منظم نیاز دارد.
