آپارتمان مشهور کوکو شنل در خیابان کامبون پاریس، تنها محل زندگی یکی از تأثیرگذارترین طراحان مد قرن بیستم نبود؛ بلکه فضایی بود که هر شیء در آن معنایی پنهان داشت. از شیرهای برنزی و خوشههای گندم گرفته تا گویهای کریستالی و پاراوانهای شرقی، همهچیز در این خانه بازتابی از شخصیت، خاطرات و باورهای زنی بود که مد را به زبانی برای روایت زندگی تبدیل کرد.
وقتی نام کوکو شنل به میان میآید، ذهن بسیاری به سمت کتهای تویید، لباس مشکی کوتاه یا عطر شماره ۵ میرود؛ اما شاید کمتر کسی بداند که دنیای درونی این طراح فرانسوی را میتوان در خانهاش بهتر از هر مجموعه مدی شناخت. آپارتمان او در شماره ۳۱ خیابان کامبون پاریس، جایی که سالها زندگی و کار کرد، بیش از آنکه یک فضای مسکونی باشد، به موزهای از نمادها و نشانههای شخصی او شباهت دارد.
در این خانه هیچ وسیلهای صرفاً برای زیبایی انتخاب نشده بود. هر عنصر، داستانی از گذشته، اعتقادات یا نگاه شنل به جهان را روایت میکرد و همین موضوع، فضای خانه را به بخشی از هویت او تبدیل کرده بود.
یکی از شاخصترین عناصر این آپارتمان، پاراوانهای کوروماندل هستند؛ آثار نفیسی از هنر لاکی چین که شنل شیفته آنها بود. برخلاف استفاده متداول از پاراوان بهعنوان یک وسیله تزئینی، او این صفحات بزرگ را به بخشی از معماری خانه تبدیل کرده بود. پاراوانها دیوارها را میپوشاندند، فضاها را از یکدیگر جدا میکردند و حتی مرز اتاقها را تغییر میدادند.
نقشهای حکشده از مناظر طبیعی، پرندگان، حیوانات و گیاهان شرقی، فضای خانه را از یک آپارتمان کلاسیک پاریسی به جهانی خیالانگیز و بیزمان تبدیل میکرد. ویژگی مهمتر این پاراوانها، قابلیت جابهجایی آنها بود؛ شنل میتوانست هر زمان که بخواهد چیدمانشان را تغییر دهد و هویت تازهای به فضا ببخشد. در این خانه، معماری با دیوارهای ثابت تعریف نمیشد، بلکه با لایههایی متحرک شکل میگرفت.
در کنار این عناصر شرقی، نماد خوشههای گندم حضوری پررنگ در خانه داشت. برای شنل، گندم یادآور دوران کودکی و نمادی از برکت، فراوانی و خوششانسی بود؛ اعتقادی که تا پایان عمر همراه او باقی ماند. به همین دلیل، این نماد تنها در گلدانها دیده نمیشد، بلکه به طراحی مبلمان نیز راه یافته بود.
یکی از نمونههای مشهور، میز برنزی ساخته رابرت گوسنس، دوست نزدیک و همکار هنری شنل است که پایههای آن با خوشههای گندم تزئین شدهاند. در اینجا یک باور شخصی از سطح یک شیء تزئینی فراتر میرود و به بخشی از ساختار طراحی تبدیل میشود؛ رویکردی که در سراسر خانه شنل دیده میشود.
گویهای کریستالی نیز از دیگر عناصر تکرارشونده این آپارتمان هستند. کریستال سنگی در قالب گویها، لوسترها و اشیای تزئینی مختلف در سراسر خانه دیده میشود و با انعکاس نور، به فضا عمق و حالوهوایی رازآلود میبخشد. اما اهمیت این کریستالها تنها به زیبایی بصری آنها محدود نمیشود.
شنل به نشانهها، فال، شهود و نیروهای نامرئی باور داشت و کریستالها را نمادی از همین جهان اسرارآمیز میدانست. از همین رو، حضور آنها در خانه صرفاً یک انتخاب لوکس نبود، بلکه بخشی از زبان نمادینی بود که او برای بیان شخصیت خود ساخته بود.
شاید همین ویژگی است که آپارتمان شماره ۳۱ خیابان کامبون را تا امروز به یکی از مشهورترین خانههای دنیای مد تبدیل کرده است. این خانه نه فقط مجموعهای از اشیای ارزشمند، بلکه روایتی تصویری از ذهن و جهانبینی کوکو شنل است.
لینک پیشنهادی
