به گزارش خبرنگار مهر، با انتشار شیوه‌نامه اجرایی «طرح شهید دکتر مصطفی چمران»، بنیاد ملی نخبگان سازوکار جامع و جدیدی را برای حمایت از دوره‌های پسادکتری دانش‌آموختگان برتر دانشگاهی فراهم کرد؛ طرحی که به پاس خدمات علمی شهید دکتر مصطفی چمران و با هدف ارتقای توانایی‌های پژوهشی، فناورانه، آموزشی و مهارت‌های تخصصی نخبگان در فاصله زمانی پس از دانش‌آموختگی تا اشتغال تدوین شده و سبد کاملی از تسهیلات معیشتی، رفاهی و حمایتی را برای پژوهشگران واجد شرایط در نظر گرفته است.
شرایط و ضوابط ورود متقاضیان به دوره
بر اساس ماده ۲ این شیوه‌نامه، متقاضیان باید در زمان ثبت تقاضا حائز شرایط خاصی باشند؛ از جمله اینکه بیش از ۵ سال از زمان فارغ‌التحصیلی آن‌ها نگذشته باشد (البته در فاصله بین ۵ تا ۶ سال، تصمیم‌گیری درباره تأیید یا رد درخواست منوط به نظر کارگروه است). دارا بودن امکان قانونی اشتغال تمام‌وقت به فعالیت پژوهشی، برخورداری از صلاحیت عمومی و عدم منع قانونی، و نداشتن هیچ‌گونه رابطه استخدامی — اعم از رسمی، پیمانی، قراردادی، پروژه‌ای، پژوهشی یا شرکتی — با دستگاه‌های دولتی، مؤسسات عمومی غیردولتی و بخش خصوصی در طول دوره پسادکتری از دیگر الزامات است.
همچنین میانگین وزنی کل نمرات دوران تحصیل متقاضی نباید کمتر از ۱۵ باشد، پیشنهادیه‌اش نباید قبلاً به عنوان طرح پژوهشی انجام شده باشد، مشمول قانون نظام وظیفه عمومی نباشد و همزمان از حمایت‌های دوره پسادکتری سایر نهادها استفاده نکند.
ضوابط و الزامات استاد میزبان
ماده ۳ شیوه‌نامه به شرایط «استاد میزبان» اختصاص دارد که بر اساس آن، استاد میزبان باید یکی از اعضای هیئت‌علمی مؤسسه پذیرنده با مرتبه علمی دانشیاری یا استادی باشد و توسط مؤسسه به عنوان یکی از مجریان طرح معرفی شود. همچنین استاد میزبان باید در حوزه علوم انسانی و هنر دارای حداقل ۵ مقاله علمی و پژوهشی نمایه‌شده در ISC و در سایر حوزه‌ها دارای حداقل ۵ مقاله نمایه‌شده در Scopus، Web of Science یا JCR در ۳ سال اخیر در مجلات معتبر باشد، یا اجرای دو طرح تحقیقاتی خاتمه‌یافته با مشارکت صنعت یا دستگاه‌های اجرایی را در کارنامه داشته باشد.
بر اساس تبصره‌های این ماده، هر مورد ثبت اختراع بین‌المللی معادل ۲ مقاله معتبر محسوب می‌شود و در طرح‌های اولویت‌محور نیز حسن شهرت پژوهشی استاد میزبان باید به تأیید کارگروه برسد؛ ضمن اینکه استاد میزبان نباید همزمان سرپرست طرح پسادکتری دیگری در بنیاد ملی باشد یا طرح خاتمه‌نیافته‌ای در این بنیاد داشته باشد.
سبد کامل اعتبارات و تسهیلات پژوهشی
طبق ماده ۴ شیوه‌نامه، پژوهشگران مشمول این طرح از طیف گسترده‌ای از تسهیلات بهره‌مند می‌شوند که شامل گذراندن دوره زیر نظر استاد میزبان، برخورداری از کمک‌هزینه معادل حقوق و مزایای استادیار پایه یک دانشگاه تهران، و پوشش بیمه تکمیلی درمان برای پژوهشگر، همسر و فرزندان از زمان شروع تا پایان دوره است. علاوه بر این، هدیه ازدواج در طول دوره، وام خرید/ساخت مسکن یا تسهیلات ودیعه اجاره مسکن (تا ۲ سال پس از پایان دوره)، کمک‌هزینه شرکت در یک مجمع علمی خارجی و دو مجمع علمی داخلی، تخفیف استفاده از شبکه آزمایشگاهی فناوری‌های راهبردی و سایر تسهیلات فرهنگی و رفاهی اعلامی از سوی بنیاد نیز به پژوهشگران تعلق می‌گیرد.
مدت زمان پشتیبانی بنیاد ملی از پژوهشگر در این دوره حداکثر یک سال است، هر متقاضی حداکثر یک بار مجاز به استفاده از این تسهیلات است و امکان بهره‌مندی از تسهیلات مسکن صرفاً به یکی از دو شکل وام خرید/ساخت یا ودیعه اجاره وجود خواهد داشت.
روند اجرا، نظارت و تعهدات نهایی
در بخش پایانی شیوه‌نامه، سازوکار اجرا و نظارت به روشنی تعیین شده است؛ پس از کسب حد نصاب امتیاز و تأیید درخواست در کارگروه و توسط معاون سرآمدان، قراردادی میان برگزیده، مؤسسه پذیرنده و نهاد حامی منعقد می‌شود و هر یک سهم خود را از تسهیلات پرداخت می‌کنند. پژوهشگر موظف است گزارش‌های پیشرفت دوره را پس از تأیید استاد میزبان و مؤسسه پذیرنده، به بنیاد استان ارسال و در سامانه اطلاعاتی بنیاد ملی بارگذاری کند تا تداوم اعطای تسهیلات منوط به تأیید ناظر علمی باشد.
در پایان دوره نیز ارائه گزارش کامل و بروندادهایی نظیر کتاب، مقاله و گزارش الزامی است. درج نام بنیاد ملی نخبگان و شماره قرارداد در کلیه مقالات مستخرج از طرح، انجام کامل تعهدات و در طرح‌های اولویت‌محور ارائه حداقل یک مقاله ISI با چارک اول (Q۱) یا ثبت اختراع با تأییدیه علمی و سطح آمادگی فناوری (TRL) ۴ به بالا، از شرط‌های اصلی تسویه حساب نهایی به شمار می‌رود.
متقاضیان واجد شرایط می‌توانند مطابق ضوابط و فرایندهای پیش‌بینی‌شده در شیوه‌نامه، درخواست خود را از طریق سامانه اطلاعاتی بنیاد نخبگان ثبت کنند.
مهتاب چابوک
