تکرار حوادث کوهستانی در ارتفاعات علمکوه و دشواری دسترسی به حادثهدیدگان، بار دیگر ضرورت تقویت زیرساختهای امداد و نجات در کلاردشت، بهویژه ایجاد و تجهیز ظرفیت امداد هوایی، را بیش از گذشته نمایان کرده است؛ موضوعی که با توجه به حضور سالانه هزاران کوهنورد داخلی و خارجی در این منطقه، از یک مطالبه محلی فراتر رفته و به ضرورتی برای حفظ جان گردشگران تبدیل شده است.
این قله در روزهای اخیر بار دیگر شاهد حوادث تلخی بود؛ ریزش سنگ در مسیر فنی و پرخطر «گرده آلمانها» روز گذشته به مصدومیت سه کوهنورد و جانباختن یک نفر انجامید و عملیات امداد و انتقال حادثهدیدگان نیز حدود ۲۴ ساعت به طول انجامید.
در این پیوند رئیس جمعیت هلالاحمر کلاردشت گفت که تیمهای امداد و نجات کوهستان پس از اطلاع از وقوع حادثه در عصر روز سه شنبه به منطقه اعزام شدند، اما به دلیل ارتفاع زیاد، صعبالعبور بودن مسیر و نامساعد بودن شرایط جوی، امکان استفاده از بالگرد فراهم نشد و امدادگران عملیات را به صورت زمینی ادامه دادند.
امیر حسین عسگر زاده روز پنجشنبه در گفت و گویی افزود : ضمن آنکه این حادثه در حالی رخ داد که طی هفتههای اخیر نیز موارد دیگری از مصدومیت و جانباختن کوهنوردان در ارتفاعات علمکوه بودیم.
بر اساس آمار موجود، از آغاز فصل گردشگری تاکنون دستکم ۲ مورد فوتی و ۶ مورد مصدومیت در حوادث کوهستانی این منطقه گزارش شده و حادثه اخیر نیز بار دیگر زنگ خطر را برای کوهنوردان و مسئولان به صدا درآورده است.
تکرار این حوادث و گزارشهای مربوط به ریزش سنگ در ارتفاعات علمکوه سرانجام به صدور اطلاعیه فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی منجر شد. بهگونهای که این فدراسیون با اشاره به شرایط ناپایدار منطقه و گزارش ریزشهای متعدد و غیرمتعارف سنگ، صعود به قله علمکوه از مسیر «گرده آلمانها» را تا اطلاع بعدی ممنوع اعلام کرد.
مسیر گرده آلمانها از مسیرهای فنی و دشوار علمکوه به شمار میرود و شرایط خاص ارتفاع، سنگی بودن مسیر و احتمال ریزش سنگ، عملیات امدادی را در این محدوده با دشواری مضاعف مواجه میکند.
با وجود اهمیت این منطقه کوهستانی و شمار بالای گردشگران و کوهنوردانی که هر سال راهی کلاردشت و ارتفاعات علمکوه میشوند، یکی از چالشهای جدی در زمان وقوع حوادث، محدودیت امکانات امدادی و بهویژه نبود ظرفیت مناسب اورژانس هوایی در شهرستان کلاردشت است؛ موضوعی که در شرایط بحرانی میتواند زمان طلایی نجات مصدومان را از بین ببرد.
وقتی انتقال سه مصدوم یک حادثه کوهستانی حدود ۲۴ ساعت زمان میبرد، اهمیت دسترسی سریع به تجهیزات تخصصی، بالگرد امدادی و پایگاههای مجهز بیش از پیش آشکار میشود؛ بهویژه آنکه در ارتفاعات، وضعیت مصدوم ممکن است در فاصله چند ساعت به شرایط بحرانی تبدیل شود.
کلاردشت با برخورداری از ظرفیتهای کمنظیر طبیعی و قرار گرفتن علمکوه در این شهرستان، یکی از مقاصد مهم کوهنوردان کشور و همچنین کوهنوردان خارجی است.
سالانه دستکم چهار هزار کوهنورد داخلی و خارجی وارد این منطقه میشوند و بنابراین توسعه زیرساختهای امداد و نجات کوهستان را نمیتوان صرفاً یک هزینه خدماتی دانست، بلکه این موضوع بخشی از الزامات ایمنی گردشگری و حفاظت از جان مسافران و ورزشکارانی است که به این منطقه سفر میکنند.
اکنون که فصل اصلی صعودهای کوهستانی در جریان است و هشدارهای مربوط به ناپایداری شرایط منطقه نیز افزایش یافته، به نظر میرسد تقویت پایگاههای امداد و نجات کوهستان، تأمین تجهیزات تخصصی، افزایش توان عملیاتی نیروهای امدادی و فراهم کردن امکان امداد هوایی در کلاردشت باید با جدیت بیشتری در دستور کار دستگاههای مسئول قرار گیرد.
حادثه اخیر علمکوه نشان داد که در مناطق صعبالعبور، تنها حضور نیروهای امدادی کافی نیست؛ سرعت دسترسی، تجهیزات مناسب و امکان انتقال سریع مصدوم نیز بخشی تعیینکننده از فرآیند نجات است و میتواند مرز میان نجات یک انسان و وقوع یک تراژدی باشد.
منطقه کلاردشت با بیش از ۴۰ قله بالای چهار هزار متر، دیوارهای بیش از ۸۰۰ متر، مسیرهای فنی و دشوار و حضور هزاران کوهنورد ایرانی و خارجی، دیگر نمیتواند تنها با ظرفیتهای عمومی امدادی پوشش داده شود و در کنار ارتقای تجهیزات و توان تخصصی امدادگران، ساماندهی صعودها و مسئولیتپذیری کوهنوردان نیز باید به مطالبهای جدی تبدیل شود.
علمکوه کلاردشت، دومین قله مرتفع ایران، تنها یک مقصد کوهنوردی نیست؛ این منطقه یکی از مهمترین عرصههای کوهنوردی فنی کشور به شمار میرود که در کنار ارتفاع زیاد، مسیرهای سنگنوردی، یخنوردی، دیوارههای صعبالعبور و یخچالهای طبیعی، شرایطی را پیش روی کوهنوردان و امدادگران قرار میدهد که کوچکترین حادثه در آن میتواند به یک عملیات پیچیده و چندین ساعته تبدیل شود.
