به گزارش خبرگزاری مهر، سومین نشست از سلسله نشستهای «نظام نوین تأمیناجتماعی، چیستی، چرایی و چگونگی» با حضور مهدی کرباسیان مدیرعامل اسبق سازمان تأمین اجتماعی، رئیس موسسه کار و تأمیناجتماعی، سرپرست موسسه عالی پژوهش تأمیناجتماعی، معاون درمان سازمان تأمین اجتماعی و جمعی از مدیران و کارشناسان سازمانی و برون سازمانی و پژوهشگران و اندیشمندان حوزه تأمین اجتماعی برگزار شد.
کرباسیان در این نشست ضمن برشمردن ریشههای ناترازی مالی سازمان تصریح کرد که تأمیناجتماعی سازمان نیست، بلکه آینده کشور است.
وی در ادامه، عوامل ایجاد ناترازی در تأمیناجتماعی را طی سالیان فعالیت این نهاد شرح داد.
کرباسیان گفت: هنگامی که مسئولیت مدیریت سازمان را برعهده گرفتم دو مشکل اساسی وجود داشت؛ نخست اینکه مسئولان، شناختی از سازمان تأمیناجتماعی نداشتند و آن را با نهادهای حمایتی اشتباه میگرفتند.
وی همچنین با یادآوری دوران گذشته و حمایتهای صورت گرفته از تأمیناجتماعی، افزود: اگر بخواهیم مشکلات سازمان برطرف شود، مبنای آن این است که حاکمیت کشور باید از تأمیناجتماعی حمایت ویژه داشته باشد و این موضوع را لمس کند که تأمیناجتماعی سازمان نیست، بلکه آینده کشور است.
مدیرعامل اسبق سازمان تأمین اجتماعی با بیان اینکه ناترازی سازمان یکباره ایجاد نشده، ادامه داد: نخستین ناترازی زمانی ایجاد شد که قانون جرایم تأمیناجتماعی لغو شد. طی سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۷۲ که قانون جرایم لغو شده بود، تنها ابزار ما برای دریافت حق بیمه، عدم تمدید دفترچههای درمان بود که از الصاق مُهر در دفترچهها خوددادی میکردیم و این مسئله نارضایتی کارگران را به دنبال داشت.
کرباسیان اضافه کرد: برای لغو این قانون دوندگیهای زیادی انجام دادیم و توانستیم نظر موافق شورای نگهبان را نیز جلب کنیم.
وی افزود: ناترازی دوم ناشی از عدم پرداختهای منظم دولت بابت سهم ۳ درصد حق بیمه است که در سالیان گذشته پرداخت این مطالبات منجر به شکلگیری شستا شد.
کرباسیان، بازنشستگی پیش از موعد و مشاغل سخت و زیانآور را نیز از عوامل دیگر ناترازی برشمرد.
مدیرعامل اسبق سازمان تأمیناجتماعی گفت: چهارمین ناترازی نیز ناشی از کاهش درآمد سازمان بر مبنای حقبیمهها است. حقبیمه مبنای اصلی درآمد تأمیناجتماعی است که بر مبنای حقوق و دستمزد کارگران حاصل میشود. اما در بسیاری از موارد شاهد تصویب حقوق و دستمزد پایینتر از تورم بودیم و حتی میتوان گفت، تورم ۴۰ درصد افزایش مییافت اما دستمزد ۲۰ درصد اضافه میشد.
کرباسیان افزود: یکی از بزرگترین مشکلات سازمان این است که طی سالیان از مسیر سهجانبهگرایی در اتخاذ تصمیمها خارج و قدرت تصمیمگیری دولت افزایش یافت. برهم خوردن نظم سهجانبهگرایی لطمه بزرگی برای سازمان بود. دستورات متعددی در حوزه بیمه صادر میشود که منابع سازمان را دچار ناترازی میکند.
وی اضافه کرد: برهم خوردن این سهجانبهگرایی سبب شده تا وزارت بهداشت که همواره روابط مثبتی با این نهاد داشتیم، تصمیمگیریهایی را بدون توجه به بار مالی سازمان اتخاذ کند.
کرباسیان، عدم اصلاح پارامتریک را هم از دیگر دلایل ایجاد ناترازی برشمرد و گفت: در اوایل انقلاب امید به زندگی زنان ۶۰ سال و مردان ۵۷ سال بود؛ اما اکنون این میزان به ۷۹ سال و ۷۶ سال افزایش یافته است. این به معنای آن است که پرداخت مستمریها حدود ۲۰ سال افزایش یافته است. حال اینکه قوانین دارای بار مالی دیگری از جمله مستمری زنان مطلقه و غیره هم وجود دارد.
وی ادامه داد: در عین حال با رخدادهایی مانند گرانی افسارگسیخته نیز مواجه هستیم که سبب تضعیف بنیه مالی سازمان شده و انجام اصلاحات پارامتریک را ضروری میکند.
مدیرعامل اسبق سازمان تأمیناجتماعی اضافه کرد: اکنون متوسط سن بازنشستگان سازمان ۵۰ سال است که مسئله مهم دیگری است و نشان میدهد که درآمد سازمان افت پیدا میکند.
وی، همچنین افتوخیزهای مالکیت بانک رفاه را در سازمان از دیگر عوامل ناترازی بیان کرد و گفت: اوایل انقلاب بانک رفاه را ملی اعلام کردند و با دوندگیهایی که کردیم موفق شدیم بانک را پس بگیریم. طی یکی دو سال اخیر این اتفاق باز هم رخ داد و اینبار هم مدیران سازمان موفق شدند بانک را پس بگیرند. اما باید توجه داشت که بانک رفاه ابزار ما در مسائل اقتصادی بود.
کرباسیان در پایان با ارائه دو راهکار برای خروج تأمیناجتماعی از ناترازی مالی و بحران، تاکید کرد: نخست اینکه حاکمیت باید بپذیرد که تأمیناجتماعی و صندوقهای بازنشستگی دچار چالش اساسی شدهاند و دوم بحث سه لایه شدن نظام تأمیناجتماعی است. این طرح در کشورهای اروپایی به اجرا درآمده و مراحل موفقی را طی کرده است.
سلسله «نظام نوین تأمیناجتماعی، چیستی، چرایی و چگونگی» توسط موسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی و با حضور مدیران و کارشناسان سازمانی و برونسازمانی و پژوهشگران و اندیشمندان حوزه تأمین اجتماعی برگزار میشود.
حبیب احسنی پور
