ایسنا: سردر تاریخی ساختمان ژاندارمری تهران که پس از تخریب بخشهایی از بنا در جریان حملات اخیر همچنان باقی مانده بود، در روند آواربرداری از بین رفت.
ساختمان ژاندارمری که در محدوده میدان انقلاب (نبش خیابان کارگر جنوبی) قرار داشت، متعلق به دوره قاجار و پهلوی بود که در حملات آمریکا و اسرائیل به ایران تخریب شد. بنابر اظهارات کارشناسان میراث فرهنگی، این بنا سندی زنده از روند شکلگیری نهادهای انتظامی و امنیتی در ایران مدرن بود.
با این حال، در جریان آواربرداری، سردر تاریخی آن که باقی مانده بود نیز تخریب شد و اینک پرسشهایی درباره نحوه نظارت، حفاظت، مرمت و بازسازی بناهای تاریخی تخریبشده در جریان جنگ و چگونگی هماهنگی نهادهای تصمیمگیر در این باره پیش رو میگذارد.
تخریب اثر تاریخی به خاطر ناپایداری بنا
محسن طوسی ثانی مدیر حفظ و احیای بافتها و محوطههای تاریخی وزارت میراث فرهنگی در این باره گفت: ممکن است در یک عملیات کارگاهی بخشی از یک بنا پایداری لازم را نداشته باشد و احتمال خطر برای افرادی که در آن محدوده تردد میکنند، وجود داشته باشد.
وی توضیح داد: در چنین شرایطی، اگر سردری بر اثر حادثه یا آتشسوزی آسیب دیده و احتمال ریزش آن وجود داشته باشد، ممکن است برای جلوگیری از خطر جانی جمعآوری شود، اما اصل بر این است که همان بخش تاریخی دوباره و با همان ویژگیها بازسازی و احیا شود.
وی افزود: برای نمونه، در مجموعه بازار رشت سردر کاروانسرای ملک نیز به دلیل خطری که برای مردم ایجاد میکرد، جمعآوری شد. آتشسوزی باعث شده بود این سردر مقاومت خود را از دست بدهد و با توجه به تردد مردم از زیر آن، احتمال بروز حادثه وجود داشت. بنابراین، سردر بهصورت موقت جمعآوری شد تا دوباره مشابه نمونه اصلی بازسازی و در جای خود نصب شود.
از جزئیات اطلاع دقیق ندارم/ هماهنگیهایی صورت گرفته
طوسی بیان کرد: به طور کلی، این موضوعات به همین شکل پیگیری میشود و ما اجازه تخریب آثار تاریخی را نمیدهیم، مگر اینکه شرایطی مانند ناپایداری سازه و احتمال ایجاد خطر جانی برای افرادی که به آن فضا مراجعه میکنند، وجود داشته باشد.
وی ادامه داد: من در حال حاضر از جزئیات موضوع ساختمان ژاندارمری تهران اطلاع دقیقی ندارم و نمیتوانم درباره این مورد به طور مشخص اظهارنظر کنم. تا جایی که میدانم، هماهنگیهایی در این زمینه صورت گرفته است.
این سردر باید عین به عین ساخته شود
علیاکبر طلوعی مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران نیز گفت: این سردر نیز مانند بخشهای دیگر ساختمان باید «عین به عین» ساخته شود.
با شهرداری برای تقویت مراحل بازسازی تفاهمنامه امضا کردیم
سیدرضا صالحی امیری وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیز پیشتر درباره پاکسازی بقایای بناهای تاریخی جنگزده همچون ساختمان ژاندارمری تهران و سطح نظارت و مداخله این وزارتخانه گفته بود: ما با دستگاههای شهرداری تعامل داریم و خوشبختانه رویکرد شهرداری نیز تعاملی و مبتنی بر همکاری است.
وی ادامه داد: اخیرا خودم از مجموعه عودلاجان، امامزاده یحیی و بازار تهران بازدید داشتم و با شهردار محترم تهران و شهردار منطقه گفتوگو کردیم. آنها انگیزه جدی برای همکاری مشترک، بهخصوص در زمینه احیای بافت تاریخی تهران، دارند. در جنگ نیز این همکاری تداوم پیدا کرد.
صالحی امیری اظهار کرد: اخیرا تفاهمنامهای با هم امضا کردیم برای برخی از مناطق بافت تاریخی تهران مانند عودلاجان، امامزاده یحیی و سنگلج تا مراحل بازسازی آنها تقویت شود. با رعایت ضوابط بافت تاریخی، به یکدیگر کمک میکنیم، از جمله کمکهایی که شهرداری میتواند به لحاظ مالی انجام دهد و همچنین اجرای مرمتهای محلی که باید توسط متخصصان مرمت ـ بهخصوص پژوهشگاه ـ انجام شود و این موضوع را دنبال میکنیم.
وی افزود: اما این مطلب را در نظر داشته باشید که هنوز ما از جنگ خارج نشدهایم که بخواهیم آغاز کار داشته باشیم. طبیعتا بازسازیها در شرایطی میتواند به مرمتها شکل بدهد که ثبات و آرامش نسبی در کشور ایجاد شده باشد. اکنون در مرحله آواربرداری و مرمت اضطراری هستیم که تقریبا تمام شده است و وارد مرحله جدید، یعنی مطالعه برای آغاز مرمت و انتخاب پیمانکار، شدهایم.
