وقتی بیت کوین کار خود را آغاز کرد، هیچکسی فکرش را هم نمیکرد که این نوآوری باعث ایجاد چه تحولاتی خواهد شد. خیلیها در این سالها مرگ زودهنگام بیت کوین را پیشبینی کردند، اما آنچه اتفاق افتاد این بود که پادشاه ارزهای دیجیتال آمده بود که بماند. حالا این بیت کوین چیست که همه دشمنان خود را ناامید کرده است؟
- بیت کوین چیست؟
- ویژگیهای بیت کوین چیست؟
- غیرمتمرکز
- عرضه محدود
- جعلنشدنی
- حمل و جابهجایی آسان
- تراکنشهای نیمهناشناس
- تراکنشهای برگشتناپذیر
- خالق بیت کوین ناشناس است
- بیت کوین از کجا میآید؟
- بیت کوین در کجا ذخیره میشود؟
- دریافت و ارسال بیت کوین چطور انجام میشود؟
- چه کسی بیت کوین را ساخته است؟
- چه کسی بیت کوین را کنترل میکند؟
- روش بهدست آوردن بیت کوین چیست؟
- قیمت بیت کوین چطور تعیین میشود؟
- عرضه و تقاضا
- تأثیر قیمت طلا بر بیت کوین
- تأثیر قیمت نفت بر بیت کوین
- تأثیر بازار سهام بر قیمت بیت کوین
- تأثیر نرخ بهره آمریکا بر بیت کوین
- عوامل مخصوص بازار بیت کوین
- آیا میتوان با بیت کوین چیزی خرید؟
- چطور بیت کوین بخریم؟
- کیف پولهای بیت کوین چیست؟
- پرسشهای متداول
در این مقاله، تلاش کردهایم تا آموزش بیت کوین را به زبان ساده توضیح دهیم. اگر شما هم کنجکاو هستید درباره اولین ارز دیجیتال جهان بدانید که چه ویژگیهایی دارد، چگونه ذخیره میشود و چه کسی آن را کنترل میکند، تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید تا به پاسخ پرسشهای خود برسید.
بیت کوین چیست؟
ارز دیجیتال بیت کوین (Bitcoin) نوعی پولی الکترونیکی است که بهصورت غیرمتمرکز در بستر بلاک چین وجود دارد. انتشار، نقلوانتقال و همه تراکنشهای این ارز دیجیتال بدون نیاز به واسطه یا بانک و بهصورت همتابههمتا در همان بلاک چین انجام و ثبت میشود. بلاک چین بیت کوین مانند دفترکل عمل میکند، اما غیرمتمرکز و شفاف است و هرکسی میتواند نسخهای از آن را داشته باشد.
کنترل بیت کوین دراختیار مردم است. این ارز دیجیتال با ظهور خود رؤیای دیرینه پول کاملاً دیجیتال را محقق کرد و جهان را در آستانه انقلابی مالی قرار داد. امروزه، این ارز دیجیتال چنان شهرتی بههم زده است که همه درباره آن صحبت میکنند و میخواهند بدانند که بیت کوین چیست. البته پاسخ سؤال بیت کوین چیست با پاسخ سؤال ارز دیجیتال چیست درهمتنیده است. بنابراین پیشنهاد میکنیم مقاله ارز دیجیتال چیست ما را هم از دست ندهید.
در این سیستم پولی، مردم بانک خود هستند و پول را بهطورمستقیم و بدون نیاز به بانک یا نهاد متمرکزی به یکدیگر انتقال میدهند. فرض کنید میخواهید پولی را به دوستی در کشوری دیگر ارسال کنید. اگر بخواهید با روشهای سنتی و از طریق سیستم بانکی این کار را انجام دهید، چه دردسرها و هزینههایی انتظار شما را میکشد؟ حالا تصور کنید سیستمی هست که میتوانید از طریق آن این انتقال را بهصورت مستقیم و بدون نیاز به هیچ بانک یا واسطهای در هر لحظهای از شبانهروز انجام دهید؛ به دنیای بیت کوین خوش آمدید.
در جدول زیر مشخصات کلی بیت کوین را میبینید:
| نام ارز | بیت کوین (Bitcoin) |
| نماد | BTC |
| نام سازنده | ساتوشی ناکاموتو (هویت ناشناس) |
| سال راهاندازی | ۲۰۰۹ |
| سقف عرضه | ۲۱ میلیون واحد |
| پاداش فعلی هر بلاک | ۳.۱۲۵ بیت کوین |
| سرعت انتقال | تأیید در ۱۰ دقیقه (معمولاً) |
| الگوریتم اجماع | اثبات کار |
| روش رمزنگاری | SHA-۲۵۶ |
بیت کوین به سادهترین زبان
سادهترین و درعینحال جامعترین تعریفی که میتوان برای سؤال «بیت کوین چیست» ارائه داد، شاید عنوان همان مقالهای باشد که «ساتوشی ناکاموتو» (Satoshi Nakamoto) در سال ۲۰۰۸ برای معرفی بیت کوین منتشر کرد: سیستم پول الکترونیک همتابههمتا.
براساس این تعریف، اول اینکه بیت کوین پول است؛ یعنی کارکرد همان پولی را دارد که همه ما میشناسیم و هرروز و هرساعت با آن سروکار داریم. دوم اینکه این پول الکترونیک است؛ یعنی حالت فیزیکی ندارد؛ بلکه بهطورکامل دیجیتال است و نقلوانتقال آن هم در بستر دیجیتال اتفاق میافتد. سوم اینکه بیت کوین همتابههمتا است؛ یعنی واسطه یا نهاد مرکزی مانند بانک در بیت کوین وجود ندارد؛ بلکه انتقال آن بهصورت کاملاً مستقیم از فردی به فرد دیگر انجام میشود.
بیت کوین؛ شبکهای جهانی
بیت کوین شبکهای از کامپیوترها و سرورها در سراسر جهان است که ازطریق اینترنت به یکدیگر متصل هستند و نرمافزار اصلی بیت کوین را اجرا میکنند. این کامپیوترها که نود (Node) نام دارند، برتریای بر یکدیگر ندارند و فقط پایگاه داده بیت کوین را که به آن بلاک چین میگویند، در خود ذخیره میکنند. هرکسی در هرجای دنیا میتواند با راهاندازی این نرمافزار در هر کامپیوتری، بخشی از این شبکه باشد.
همه مردم میتوانند ازطریق نرمافزار اصلی بیت کوین، یعنی بیت کوین کور (Bitcoin Core)، یا کیف پول بیت کوین به یکدیگر بیت کوین انتقال دهند. این انتقال (تراکنش) ازطریق نودها دریافت و روی بلاک چین ثبت میشود. وقتی تراکنشی روی بلاک چین ثبت شد، همه نودها آن را ذخیره میکنند و دیگر هیچکسی نمیتواند این تراکنش را تغییر دهد یا حدف کند.
آسانترین راه برای درک اینکه بیت کوین چیست، تشبیه آن به «اینترنتِ پول» است. اینترنت کاملاً دیجیتال است، هیچکسی مالکیت یا کنترل آن را دراختیار ندارد، کاملاً بدون مرز است، در ۲۴ ساعت شبانهروز و ۷ روز هفته دردسترس قرار دارد و همه میتوانند ازطریق آن بهراحتی به یکدیگر داده بفرستند.
ویژگیهای بیت کوین چیست؟
گفتیم که بیت کوین ازلحاظ کارکردی درست مانند همین پولی است که بهخوبی آن را میشناسیم. از این لحاظ، بیت کوین ابزاری برای انتقال ارزش و واسطهای برای مبادله کالا و خدمات است؛ اما ماهیت بیت کوین با پول رایج که به آن ارز فیات میگوییم، تفاوتهایی جدی دارد. برای اینکه بهتر بدانیم بیت کوین چیست و ماهیت آن را درک کنیم، درادامه ویژگیهای اصلی آن را بررسی میکنیم.
غیرمتمرکز
اصطلاح غیرمتمرکز بدینمعناست که چیزی بهطورگستردهای توزیع شده و مکان یا نهاد متولی واحد و متمرکزی نداشته باشد. فناوری و زیرساختی هم که بر تولید و عرضه و تأمین امنیت بیت کوین حاکم است، به نهاد متمرکزی مثل بانکهای مرکزی یا حکومتها وابسته نیست.
شبکه بیت کوین کاملاً عمومی است و هرکسی در هرجای جهان فقط با کامپیوتر و اتصال اینترنت میتواند به آن متصل شود و نسخهای از آن را داشته باشد.
مدیریت و اداره شبکه بیت کوین نیز غیرمتمرکز و دراختیار مشارکتکنندگان شبکه است. بیت کوین منبعباز (Open-Source) است و همه میتوانند منبع کد آن را ببینند. ناگفته نماند تغییراتی که برای اداره بهتر بیت کوین نیاز باشد، با رأیگیری در میان مشارکتکنندگان تصویب و اِعمال میشود.
عرضه محدود
یکی از ویژگیهای مهم بیت کوین محدودیت عرضه آن است. بیت کوین بهگونهای برنامهنویسی شده است که درنهایت فقط ۲۱میلیون واحد از آن منتشر خواهد شد؛ یعنی پس از انتشار این تعداد بیت کوین، دیگر بیت کوین جدیدی تولید نمیشود.
این محدودیت به مهمترین دغدغه ساتوشی ناکاموتو بازمیگردد که همان چاپ بیرویه پول بهوسیله دولتها بود. بانکهای مرکزی هرزمان که حکومت بخواهد، بدون ضابطه پول جدید چاپ میکنند و این مسئله باعث کاهش ارزش پول میشود؛ همان چیزی که به آن «تورم» میگوییم. این در حالی است که هیچکسی نمیتواند بیت کوین را به تعداد دلخواه تولید کند.
بیشتر بخوانید: چرا عرضه بیت کوین محدود به ۲۱ میلیون واحد است؟
جعلنشدنی
پایگاه داده بیت کوین یا بلاک چین مانند دفترکل حسابداری است که هرکسی میتواند یک نسخه از آن را داشته باشد؛ بههمیندلیل، به آن دفترکل توزیعشده (DLT) هم میگویند. حالا تصور کنید که صدهاهزار یا حتی میلیونها نفر هرکدام یک نسخه از این دفترکل را دارند و هروقت تراکنش جدیدی در شبکه ثبت میشود، همه آنان نسخه خود را بهروز میکنند.
بیت کوین با استفاده از این فناوری امکان هرگونه جعل و اِعمال تغییر خودسرانه در این دفترکل را از بین برده است. درواقع، اگر کسی بخواهد تراکنشی را جعل یا تغییری در دفترکل ایجاد کند، باید آن را در همه نسخههای دیگر هم اِعمال کند؛ کاری که عملاً غیرممکن است.
حمل و جابهجایی آسان
بیت کوین روی شبکه بلاک چین قرار دارد و کلید دسترسی شما به آن عبارتی رمزنگاریشده به نام «کلید خصوصی» است که مانند رمز حساب بانکی عمل میکند. شما میتوانید این عبارت را در کیف پول نرمافزاری روی موبایل یا لپتاپ یا در کیف پول سختافزاری شبیه به حافظه فلش ذخیره کنید. حتی میتوانید آن را روی تکهای کاغذ بنویسید و در جیبتان بگذارید. از این هم سادهتر، حتی میتوانید کلید خصوصی خود را حفظ کنید.
با این امکان، هرجای دنیا که بروید و حتی از کره زمین هم خارج شوید، کافی است اتصال اینترنت داشته باشید؛ چراکه بیت کوینهایتان در مشتتان است؛ نه بانکی لازم دارید، نه ارسال رمز با پیامک، نه احراز هویت، نه دسترسی به حواله بینبانکی یا سیستم سوئیفت (SWIFT) و مانند آن. بهراحتی میتوانید از چند دلار تا میلیاردها دلار بیت کوین را با خود جابهجا کنید یا با کارمزدی اندک به دیگری انتقال دهید.
تراکنشهای نیمهناشناس
عناصر اصلی هر تراکنش در بیت کوین عبارتاند از: فرستنده و گیرنده و مقدار بیت کوین انتقالی. در تراکنشهای بیت کوین، تنها چیزی که از فرستنده و گیرنده ثبت میشود، آدرس کیف پول آنهاست و اطلاعاتی که نشاندهنده هویت فرستنده یا گیرنده باشد، در دفترکل بیت کوین ثبت نمیشود؛ ازاینرو، تراکنشهای بیت کوین نه کاملاً ناشناس هستند و نه کاملاً شناساییشدنی.
تکتک بیت کوینهای انتقالی را میتوان تا اولین تراکنش آن ردیابی کرد و درعینحال، نمیتوان فهمید که دقیقاً چه کسی در این انتقالها ایفای نقش کرده است؛ بههمیندلیل، تراکنشهای بیت کوین را «نیمهناشناس» توصیف میکنند.
تراکنشهای برگشتناپذیر
اگر بهخاطر بیاورید، گفتیم که فرد یا نهاد مشخصی بیت کوین را اداره نمیکند؛ بلکه شبکهای از کامپیوترها در سراسر جهان این کار را انجام میدهند. ازاینرو، در شبکه بیت کوین وقتی تراکنشی ثبت شد، دیگر هیچکسی نمیتواند آن را لغو کند یا بازگرداند. حتی اگر کسی بیت کوین را به آدرسی اشتباه ارسال کند، دیگر باید قید پول خود را بزند؛ مگرآنکه طرف دیگرِ مبادله (گیرنده) خودش در تراکنشی جدید این کار را انجام دهد.
بازگشتناپذیری با این هدف در بیت کوین ایجاد شد که امکان تقلب و خرج دوباره از بین برود؛ یعنی کسی نتواند یک بیت کوین را دو بار خرج کند.
خالق بیت کوین ناشناس است
بیت کوین را هویت ناشناسی با نام مستعار «ساتوشی ناکاموتو» ایجاد کرده است. هیچکسی نمیداند که ناکاموتو کیست یا یک نفر بوده است یا یک گروه. حدسوگمانهای زیادی درباره هویت او مطرح شده است؛ اما هیچیک از این فرضیهها به اثبات نرسیده و هویت سازنده بیت کوین همیشه یک راز باقی مانده است.
بیت کوین از کجا میآید؟
چرخه زندگی بیت کوین از فرایندی شروع میشود که به آن استخراج یا ماینینگ میگویند. استخراجکنندهها یا ماینرها کسانی هستند که امنیت شبکه بیت کوین را تأمین و تراکنشها را در بلاک چین ثبت میکنند. تراکنشها در قالبهایی به نام «بلاک» ثبت و وارد بلاک چین یا همان پایگاه داده بیت کوین میشوند. هر وقت ماینری موفق شود یک بلاک را استخراج کند، مقداری بیت کوین جدید ایجاد میشود و سیستم آن را بهعنوان پاداش به ماینر منتقل میکند. همینجا محل تولد بیت کوینهای جدید است.
پاداش استخراج بیت کوین در سال ۲۱۴۰ به صفر میرسد؛ یعنی بعد از آن دیگر هیچ بیت کوین جدیدی ایجاد نخواهد شد.
تولد بیت کوین با پاداش استخراج
پاداش استخراج بلاک در ابتدا ۵۰ بیت کوین بود؛ اما این میزان براساس قوانین بیت کوین هر چهار سال یک بار نصف میشود. به فرایند نصفشدن پاداش استخراج بلاک هاوینگ (Halving) میگویند. درحالحاضر، پاداش هر بلاک ۳.۱۲۵ بیت کوین است؛ یعنی تاکنون ۴ رویداد هاوینگ اتفاق افتاده است. جالب است بدانید که تقریباً هر ۱۰ دقیقه یک بلاک جدید تولید میشود. قواعد بیت کوین بهگونهای تنظیم شده است که مدتزمان استخراج بلاک همیشه در همین حدود باقی بماند.
سقف عرضه بیت کوین چیست
اگر تا اینجا برایتان سؤال بود که عرضه بیت کوین با چه سازوکاری محدود شده است، اکنون باید جواب خود را گرفته باشید. اگر کمی با دید ریاضیاتی به مدل انتشار و هاوینگ بیت کوین نگاه کنید، خواهد دید که درنهایت پس از چندین سال، پاداش بیت کوین عملاً به صفر میرسد. محاسبات نشان میدهد که این اتفاق، یعنی استخراج آخرین بیت کوین، در سال ۲۱۴۰ روی خواهد داد.
بیت کوین در کجا ذخیره میشود؟
شاید شنیده باشید که بیت کوین در کیف پول شما ذخیره میشود؛ اما واقعیت این نیست. بیت کوین در هیچ جایی ذخیره نمیشود؛ بلکه این تراکنشها هستند که در شبکه و روی بلاک چین ثبت میشوند. موجودی شما از حاصل جمع خروجی تراکنشهای شما بهدست میآید که اصطلاحاً به آن خروجی خرجنشده تراکنش یا UTXO میگویند.
شاید این مسئله را بتوان با ذکر مثالی بهتر توضیح داد. فرض کنید شما یک آدرس بیت کوین دارید و احسان ۵۰ بیت کوین به آدرس شما منتقل میکند. در این مقطع شما ۵۰ بیت کوین خرجنشده دارید. بعد، شما ۱۰ بیت کوین به آدرس پویا منتقل میکنید و مهسا هم ۵ بیت کوین به آدرس شما منتقل میکند. خروجی خرجنشده تراکنش مربوط به پویا ۴۰ بیت کوین (۵۰ منهای ۱۰) و خروجی خرجنشده انتقال مهسا ۵ بیت کوین است. اکنون موجودی شما معادل ۴۰ بعلاوه ۵ بیت کوین، یعنی ۴۵ بیت کوین، است.
دریافت و ارسال بیت کوین چطور انجام میشود؟
هرکسی در شبکه بیت کوین یک «کلید عمومی» (Public Key) و یک «کلید خصوصی» (Private Key) دارد. کلید عمومی مانند شمارهحساب و کلید خصوصی مانند رمز دسترسی به حساب عمل میکند. انتقال بیت کوین بدینشکل انجام میشود که فرستنده مقدار بیت کوین مشخصی را که بیشتر از موجودی او نیست، به آدرس گیرنده یا همان کلید عمومی او ارسال و این انتقال را با کلید خصوصی خود امضا میکند.
وقتی تراکنش امضا شد، به نودهای بیت کوین ارسال میشود. نودها اعتبار این تراکنش را ازلحاظ مقدار موجودی و اعتبار کلید خصوصی بررسی میکنند. اگر همهچیز درست بود، تراکنش تأیید اولیه را میگیرد و وارد بلاک جدید میشود. وقتی بلاک جدید استخراج شد، تراکنش در داخل آن بلاک وارد بلاک چین یا دفترکل بیت کوین میشود. اکنون این تراکنش معتبر است؛ اما هرچه بلاکهای بیشتری پس از این تراکنش به بلاک چین اضافه شود، اعتبار آن تراکنش افزایش مییابد.
چه کسی بیت کوین را ساخته است؟
همانطورکه گفتیم، هویتی ناشناس بیت کوین را ساخته است. فعالیتهای این هویت با نام کاربری و ایمیل «ساتوشی ناکاموتو» در بستر اینترنت ثبت است. ناکاموتو توسعه بیت کوین را در سال ۲۰۰۷ شروع کرد. او در این مدت با شماری از رمزنگاران در ارتباط بود.
ناکاموتو دامنه bitcoin.org را در سال ۲۰۰۸ ثبت و وبسایتی را با این آدرس راهاندازی کرد. در همان سال، وی مقاله معرفی بیت کوین را منتشر کرد که به وایت پیپر بیت کوین (White Paper) مشهور است.
بیشتر بخوانید: وایت پیپر رسمی بیت کوین به زبان فارسی
اولین نسخه از نرمافزار بیت کوین در ۹ژانویه۲۰۰۹ در وبسایت سورسفورج (sourceforge.net) منتشر شد. ناکاموتو اولین بلاک از بلاک چین بیت کوین را در ۳ژانویه۲۰۰۹ استخراج کرد و پسازآن افراد دیگری در این شبکه مشارکت کردند.
ناپدیدشدن خالق بیت کوین
تا اواسط سال ۲۰۱۰، ساتوشی ناکاموتو در توسعه بیت کوین مشارکت و اصلاحات متعددی را در آن اِعمال کرد. سپس، کنترل بیت کوین را به برنامهنویسی به نام گوین اندرسن (Gavin Andresen) سپرد و به مشارکتش پایان داد. در آوریل۲۰۱۱، ناکاموتو پیامی منتشر کرد و گفت که به کار دیگری مشغول شده و بیت کوین را به فرد مناسبی سپرده است. این آخرین پیام شناختهشده از ناکاموتو بود و پسازآن خبری از او نشده است.
نیک سابو (Nick Szabo)، دوریان پرینتیس ساتوشی ناکاموتو (Dorian Prentice Satoshi Nakamoto)، هال فینی (Hal Finney) و کریگ رایت (Craig Wright) جزو افراد مشهوری هستند که به ساتوشی ناکاموتو منتسب شدهاند؛ اما یا خودشان این موضوع را رد کردهاند یا در دادگاه رد شده است.
چه کسی بیت کوین را کنترل میکند؟
بیت کوین موجودیت مرکزی ندارد. درواقع، شبکهای از کامپیوترها در سرتاسر جهان است که همه آنها نرمافزار بیت کوین را اجرا میکنند و نسخهای از بلاک چین آن را دارند.
برخی از کامپیوترها فقط نگهدارنده نسخهای از بلاک چین هستند و برخی دیگر استخراج بیت کوین را هم انجام میدهند.
همه تصمیمات مربوط به قوانین و قابلیتها و کدهای نرمافزار بیت کوین را جامعه ماینرها میگیرد. همه میتوانند تغییرات پیشنهادی خود را برای بیت کوین در قالب استانداردهای مشخص ارائه کنند. این پیشنهادها اگر حمایت کافی جلب کنند، در میان ماینرها به رأی گذاشته و درصورت تصویب در بیت کوین اعمال میشوند.
آیا میتوان بیت کوین را هک کرد؟
ازلحاظ نظری امکان هک بیت کوین وجود دارد؛ اما این کار به چنان سرمایه هنگفت و کامپیوترهای قدرتمندی نیاز دارد که عملاً هک بیت کوین را غیرممکن یا غیرسودآور میکند. همچنین، ممکن است نقصهایی در کد بیت کوین وجود داشته باشد که کسی با سوءاستفاده از آن بتواند آسیبی به شبکه بزند یا برای خود بیت کوین تولید کند؛ اما چون بیت کوین غیرمتمرکز و منبعباز است و هزاران توسعهدهنده روی آن کار میکنند، امکان چنین اتفاقی عملاً صفر است.
روش بهدست آوردن بیت کوین چیست؟
بیت کوین را از روشهای مختلفی میتوان بهدست آورد. استخراج اصلیترین روش برای کسب بیت کوین است که در آن مستقیماً با خودِ شبکه بیت کوین در تعامل هستید. درعینحال، میتوانید بیت کوین را بخرید یا در ازای فروش چیزی بیت کوین بگیرید. درادامه، این روشها را بررسی میکنیم.
استخراج بیت کوین چیست؟
استخراج بیت کوین فرایندی است که در آن، افراد قدرت محاسباتی کامپیوتر یا دستگاه استخراج (ASIC) خود، یعنی ظرفیت سیپییو را دراختیار شبکه میگذارند و در ازای آن از شبکه پاداش میگیرند. روش استخراج بیت کوین بدینصورت است که استخراجکننده یا ماینر دستگاه خود را به شبکه بیت کوین وصل میکند. کار این دستگاه آن است عددی را پیدا کند که شبکه بیت کوین برای یک بلاک تعیین کرده است،. هر ماینری که زودتر این عدد را پیدا کند، پاداش بلاک را ازآنِ خود میکند.
هزاران یا حتی میلیونها کامپیوتر و دستگاه به شبکه بیت کوین متصل هستند و کسی بیشترین بخت را برای برندهشدن در این مسابقه دارد که دستگاهش قدرت محاسباتی بیشتری داشته باشد. برخی از کاربران برای افزایش بخت خود قدرت محاسباتیشان را باهم ترکیب میکنند؛ یعنی مجموعهای را تشکیل میدهند که به آن استخر استخراج میگویند.
هزاران دستگاهی که باهم به استخر استخراج متصل شدهاند، درکنار یکدیگر یک واحد ماینینگ را تشکیل میدهند و بخت بسیار بیشتری دارند. وقتی این استخر موفق میشود بلاک استخراج کند، پاداش آن را در میان همه اعضای خود به نسبت قدرت محاسباتیشان تقسیم میکند.
برخی نیز که به سرمایه زیادی دسترسی دارند یا توانستهاند سرمایه جذب کنند، مزرعه استخراج ایجاد میکنند تا قدرت محاسباتی بسیاری زیادی تولید کنند. مزرعه استخراج درواقع مجموعهای از هزاران دستگاه استخراج قدرتمند است.
معامله با بیت کوین
یکی از راههای ساده بهدستآوردن بیت کوین، پذیرش آن بهعنوان روش پرداخت است. بهعنوان مثال، اگر میخواهید کالایی را بفروشید، آن را در ازای بیت کوین بفروشید؛ یعنی کالا را به مشتری بدهید و مشتری در ازای آن بیت کوین بپردازد.
خرید بیت کوین
علاوهبر روشهای گفتهشده، برای خرید بیت کوین و نگهداری آن میتوانید از پولهای رایج مثل ریال یا دلار یا یورو استفاده کنید. در ابتدا، بیت کوین در تالارهای گفتوگو و فورومها معامله میشد؛ اما امروزه صرافیهای بسیاری در سرتاسر دنیا وجود دارد که امکان ترید بیت کوین به دلار و ارزهای دیجیتال را فراهم کردهاند.
در این صرافیها، میتوانید پول را مستقیم از کارت بانکی خود به حساب صرافی انتقال دهید و در ازای آن بیت کوین بخرید. فقط این کار را حتماً در صرافیهای معتبر انجام دهید. همچنین پس از خرید بیت کوین، آن را به کیف پول خود انتقال دهید و نگذارید در حساب صرافی باقی بماند. یادتان باشد بهترین جا برای نگهداری بیت کوین کیف پول خودتان است.
قیمت بیت کوین چطور تعیین میشود؟
بیت کوین بانک مرکزی، شرکت یا نهاد مشخصی ندارد که قیمت آن را تعیین کند. قیمت بیت کوین در بازار و براساس عرضه و تقاضا شکل میگیرد؛ یعنی هرچه تقاضا برای خرید بیشتر شود، قیمت افزایش پیدا میکند و با افزایش فشار فروش، قیمت کاهش مییابد.
اما عرضه و تقاضا خودشان تحتتأثیر عوامل زیادی قرار دارند. وضعیت اقتصاد جهانی، نرخ بهره آمریکا، بازار سهام، طلا و نفت، قوانین کشورها و اتفاقات داخل بازار ارزهای دیجیتال میتوانند رفتار خریداران و فروشندگان را تغییر دهند.
عرضه و تقاضا
عرضه بیت کوین محدود است و درنهایت فقط ۲۱ میلیون واحد بیت کوین وجود خواهد داشت. همچنین با رویداد هاوینگ، تقریباً هر چهار سال سرعت تولید بیت کوینهای جدید نصف میشود. این محدودیت عرضه یکی از تفاوتهای مهم بیت کوین با پولهای رایج است.
البته محدودبودن عرضه بهتنهایی باعث افزایش قیمت نمیشود. اگر تعداد خریداران افزایش پیدا کند و فروشنده کافی وجود نداشته باشد، قیمت بالا میرود؛ در مقابل، افزایش فروش بدون وجود تقاضای کافی باعث کاهش قیمت میشود. قیمتهایی که در صرافیها مشاهده میکنیم نیز حاصل همین رقابت میان سفارشهای خرید و فروش هستند.
تأثیر قیمت طلا بر بیت کوین
طلا و بیت کوین هر دو بهعنوان داراییهایی با عرضه محدود شناخته میشوند و بیت کوین به همین دلیل گاهی «طلای دیجیتال» نامیده میشود. در دورههایی که نگرانی درباره تورم یا کاهش ارزش پول افزایش پیدا میکند، ممکن است تقاضا برای هر دو دارایی بیشتر شود.
بااینحال، افزایش قیمت طلا لزوماً بهمعنای رشد بیت کوین نیست. در شرایط بحرانی ممکن است سرمایهگذاران طلا را بهدلیل سابقه طولانیتر و نوسان کمتر ترجیح دهند. بنابراین بیش از خود قیمت طلا، دلیل رشد یا کاهش آن برای تحلیل بیت کوین اهمیت دارد.
تأثیر قیمت نفت بر بیت کوین
نفت معمولاً تأثیر مستقیمی بر بیت کوین ندارد، اما میتواند از مسیر تورم و وضعیت اقتصاد جهانی بر آن اثر بگذارد. برای مثال، افزایش شدید قیمت نفت میتواند هزینه انرژی و حملونقل را بالا ببرد و فشارهای تورمی را بیشتر کند.
تورم بالاتر نیز ممکن است بانکهای مرکزی را به افزایش نرخ بهره وادار کند که معمولاً برای داراییهای پرریسک مانند بیت کوین خبر خوبی نیست. از طرف دیگر، سقوط شدید نفت میتواند نشانه کاهش تقاضا و نگرانی درباره رکود اقتصاد جهانی باشد و تمایل سرمایهگذاران به پذیرش ریسک را کاهش دهد.
تأثیر بازار سهام بر قیمت بیت کوین
با ورود سرمایهگذاران نهادی به بازار ارزهای دیجیتال، ارتباط بیت کوین با بازارهای مالی سنتی بیشتر شده است. در برخی دورهها نیز بیت کوین رفتار مشابهی با داراییهای پرریسک بازار سهام، بهویژه سهام شرکتهای فناوری، نشان میدهد.
هنگامی که سرمایهگذاران نسبت به اقتصاد خوشبین هستند، سرمایه بیشتری میتواند وارد سهام و ارزهای دیجیتال شود. در مقابل، در دورههای ترس از رکود یا بحران، سرمایهگذاران معمولاً ریسک خود را کاهش میدهند و این اتفاق ممکن است همزمان بر بورس و بیت کوین فشار وارد کند. البته میزان این همبستگی همیشگی و ثابت نیست.
تأثیر نرخ بهره آمریکا بر بیت کوین
نرخ بهره آمریکا یکی از مهمترین عوامل اقتصاد کلان برای بازار بیت کوین است. وقتی فدرال رزرو نرخ بهره را افزایش میدهد، سرمایهگذاری در داراییهای کمریسک مانند اوراق دولتی جذابتر میشود و معمولاً پول کمتری به سمت داراییهای پرنوسان حرکت میکند.
در مقابل، کاهش نرخ بهره میتواند شرایط مالی را آسانتر کرده و تمایل سرمایهگذاران به پذیرش ریسک را افزایش دهد. البته بازار معمولاً تصمیمهای فدرال رزرو را از قبل پیشبینی میکند؛ بنابراین همیشه نمیتوان انتظار داشت کاهش نرخ بهره بلافاصله باعث افزایش قیمت بیت کوین شود.
عوامل مخصوص بازار بیت کوین
بخشی از تغییرات قیمت بیت کوین نیز مستقیماً به اتفاقات بازار ارزهای دیجیتال مربوط است. هاوینگ، ورود و خروج سرمایه از ETFهای بیت کوین، قوانین دولتها، خریدوفروش نهنگها و میزان پذیرش بیت کوین از مهمترین این عوامل هستند.
درنتیجه نمیتوان تغییرات قیمت بیت کوین را با یک عامل مشخص توضیح داد. قیمت حاصل ترکیبی از عرضه و تقاضا، شرایط اقتصاد جهانی، سیاستهای پولی و اتفاقات داخلی بازار است و برای درک بهتر حرکت آن باید این عوامل را در کنار یکدیگر بررسی کرد.
آیا میتوان با بیت کوین چیزی خرید؟
درحالحاضر، هزاران فروشگاه آنلاین و فیزیکی بیت کوین را بهعنوان روش پرداخت پذیرفتهاند و خدمات و کالای خود را در ازای بیت کوین ارائه میکنند. مردم میتوانند خریدهای خود را از این فروشگاهها با بیت کوین انجام دهند.
یکی از مشکلات این مسیر به کارمزد تراکنشهای بیت کوین مربوط بود که در خریدهای کوچک مشکلزا میشد. کارمزد انتقال در بیت کوین بهگونهای است که گاهی وقتها از قیمت خودِ کالاها هم بیشتر میشود. این مسئله با راهاندازی شبکه لایتنینگ (Lightning Network) حل شد و اکنون کوچکترین پرداختها هم با بیت کوین امکانپذیر است.
چطور بیت کوین بخریم؟
بهترین روش برای خرید بیت کوین مراجعه به پلتفرمهای معتبر داخلی است. بهعنوان مثال، کاربران ایرانی میتوانند با استفاده از خدمات صرافی کیف پول من و با یکی از دو روش زیر بیت کوین بخرند:
- خرید و فروش بیت کوین با ریال و کارت بانکی از وبسایتهای ایرانی
برای خریدوفروش بیت کوین در صرافیهای ایرانی معتبر، میتوانید از قابلیت جدید ارزدیجیتال استفاده و بهترین نرخ مبادله بیت کوین را پیدا کنید.
- خرید تتر یا استیبل کوینی دیگر از وبسایتهای ایرانی و تبدیل آن به بیت کوین در صرافیهای خارجی مانند کوکوین (KuCoin)
برای خرید بیت کوین در ایران، میتوانید با جستوجوی عبارت «خرید بیت کوین» در گوگل آن دسته از صرافیهای ایرانی را پیدا کنید که با ریال و کارت بانکی بیت کوین میفروشند. پس از ثبتنام در این وبسایتها، میتوانید مستقیماً با کارت بانکی خود بیت کوین بخرید.
گاهی وقتها هم کاربران ممکن است بهدلیل نقدینگی اندک صرافیهای داخلی یا هزینه تمامشده زیاد، ترجیح بدهند که از روش دوم استفاده کنند. در این صورت، کاربران میتوانند از وبسایتهای داخلی تتر یا استیبل کوینی دیگر بخرند و سپس آن را در صرافیهای خارجی مانند کوکوین به بیت کوین تبدیل کنند. برای فروش نیز میتوان بهترین قیمت بیت کوین در صف فروش را انتخاب کرد و به آن حساب فروخت.
بیشتر بخوانید: قیمت بیت کوین از سال ۲۰۰۹ تاکنون؛ مرور اتفاقات تاریخی مهم + نمودارها
کیف پولهای بیت کوین چیست؟
کیف پولهای ارزهای دیجیتال درمجموع به دو نوع سختافزاری و نرمافزاری تقسیم میشوند. انواع کیف پولهای سختافزاری بیشترین امنیت را دارند؛ مخصوصاً اگر با حجم زیادی از بیت کوین سروکار داشته باشید. کیف پولهای نرمافزاری هم انواع مختلف دارند؛ ازجمله موبایلی و دسکتاپ و تحتوب.
درادامه، بهترین کیف پولهای بیت کوین را معرفی میکنیم که میتوانید هریک از آنها را براساس نیاز خود انتخاب کنید.
پرسشهای متداول
در پایان مطلب، به برخی از پرسشهای رایج مرتبط با بیت کوین پاسخ میدهیم.
