بعد از پنج دهه، وضعیت بازار خودرو وابسته به انحصار است؛ هر کالایی در حصار انحصار باشد، قیمت و ایمنی آن در اختیار انحصارگر است . دراین خصوص مصطفی پوردهقان اردکان، عضو هیئت رئیسه کمیسیون صنایع مجلس شورای اسلامی در گفتگو با تابناک، ریشه اصلی افزایش قیمت خودرو را نبود رقابت و تداوم انحصار عنوان کرد و با انتقاد از بیتوجهی خودروسازان به انتقادها، از موانع کاهش تعرفه واردات و نقش بانک مرکزی و سازمان برنامه و بودجه پرده برداشت.
از افزایش مکرر و سلیقه ای قیمت خودرو تا افت محصولات
در مورد افزایش قیمت خودرو که این روزها بیشتر مردم با آن درگیر هستند؛ از ابتدای سال تاکنون خودروسازان به ویژه ایرانخودرو، به طور سلیقه ای و مکرر افزایش قیمت روی محصولات خود داشتهاند، آن هم بدون ارتقای کیفیت؛ این درحالی است که قدرت خرید برای خرید این محصولات به شدت افت کرده است، اما مجلس چه برنامهای برای این افزایش قیمت های بی رویه دارد قضیه دارد و اینکه پاسخگو باشند نسبت به کیفیت و قیمتها؟ نهادهای نظارتی مثل سازمان حمایت، شورای رقابت و مجلس چه برنامهای برای این مسئله دارد؟
بعد از پنج دهه، وضعیت بازار خودرو وابسته به انحصار است و هر کالایی در حصار انحصار باشد، قیمت، کیفیت و ایمنی آن در اختیار انحصارگر است و تلاشهای مجالس قبلی و فعلی برای شکستن این انحصار تاکنون ناموفق بوده است که نتایج این انحصار برای مردم چیزی جز عدم دسترسی به خرید به دلیل قرعهکشی و ثبتنام های اجباری صوری و یا قیمتهای عجیب و غیرمنطقی بوده است همچنین ایمنی پایین و کیفیت غیرقابل قبول نبوده است.
مجلس بارها درمورد افزایش قیمت خودرو و کیفیت پایین آن انتقاد کرده است اما به دلیل آنکه رقیبی در بازار نیست و انحصارگر و تولیدکننده خودرو با هر قیمت و هرکیفیتی محصولات را به بازار بدهد خریدار راه دیگری ندارد به این انتقادها توجهی نمی کند.
ورود نهادهای نظارتی به مساله افزایش قیمت خودرو
ایا دیگر نهادهای نظارتی مانند شورای رقابت و سازمان حمایت را برای نظارت بر قیمت ها درجریان گذاشته اید؟ و چه نتیجه ای داشته است؟
بله بارها جلسات متعددی با شورای رقابت و سازمان حمایت از حقوق مصرف کنندگان داشته ایم حتی سازمان بازرسی را درجریان جزئیات امر قرار دادیم اما نتیجه خودروسازها با ارائه آنالیز هزینه دلار و قطعات خودرو تلاش می کنند تا قیمت ها را منطقی نشان دهند درحالی که ردیف رقابت در این آنالیز وجود ندارد و اگر رقابت بود، قیمتها کمتر و کیفیت بهتر میشد.
قراربود تعرفه خودروهای برقی کاهش یابد و درمورد واردات دیگرخودروها نیز تسهیل گری هایی صورت بگیرد اما شنیده شده است که تعرفه خودروهای وارداتی افزایش یافته است و بسیاری از خودروها در گمرک معطل مانده و اجازه ترخیص به آن ها داده نمی شود تا تعرفه این خودروها تعیین تکلیف شود؟
شایعه افزایش ۱۰۰ درصدی تعرفه خودروی برقی صحت ندارد و از سمت مافیای خودرو پخش شده است اما تعرفه فعلی خودروی برقی ۴درصد ، هیبریدی و پلاگین تا ۱۵درصد و بنزینی تا ۲۰۰درصد براساس کلاسبندی شده از ۱۵۰۰ تا ۳۰۰۰ سیسی متفاوت است اما درسال ۱۴۰۴ تعرفه بنزینی کلاسبندی شده بین ۲۰تا ۲۰۰درصد بود که در سال جاری این ارقام همچنان تمدید نشده است اما مشکل اصلی بر سر تامین ارز است.
به طوری که بانک مرکزی مشکل تأمین ارز دارد و سازمان برنامه و بودجه هم قصد دارد تا ۲۰۰ هزار میلیارد تومان درآمد از واردات خودرو کسب کند اما کمیسیون صنایع اجازه نداد تعرفهها به روال قبل برگردد و امید است روند سال ۱۴۰۴ تمدید شود.
راهکار مقابله با تخلفات و سوءاستفادهها
شنیده شده است که اخیرا برخی ها با گرفتن زمین های دولتی و استفاده از تسهیلات به اسم واحد صنعتی تخلف هایی انجام می دهند مجلس در برخورد با این تخلفات به عنوان بازوی نظارتی چه اقدامی کرده است؟
گزارشهایی از استانهای مختلف درباره سوءاستفاده در اخذ زمین، تسهیلات یارانهای و موضوعات ارزی رسیده است و کمیسیون صنایع یک کمیته ویژه برای بررسی و دریافت گزارشهای مردمی تشکیل داده است و گزارشها با حضور وزیر مکرر بررسی و به وزارت صمت ارسال میشود البته دستگاه نظارتی وزارتخانه هم فعال است و با نقش نظارتی مجلس، از بسیاری سوءاستفادهها جلوگیری شده است.
از گرفتن ارز دولتی تا صادرات با قیمت جهانی
برخی شرکت های فولادی کالاهای واسطه ای را با ارز دولتی گرفته اما محصول نهایی را با قیمت جهانی محاسبه می کنند آیا دراین خصوص گزارشی داشته اید؟
شرکتهای فولادی مواد اولیه اصلی مانند سنگ و کنسانتره را عمدتاً از داخل کشور تأمین میکنند اما کالاهای واسطه (در حوزه ذوب، گندله، اسفنجی) باشد که ارز دولتی میگیرند، باید قیمت نهایی را متناسب با همان ارز محاسبه کنند البته تاکنون گزارش مشخصی دریافت نشده است اما کمیته بررسی تخلفات تسهیلات ریالی و ارزی فعال است و اگر موردی باشد، با وزارت صمت بررسی و برخورد میشود.
وضعیت بازگشت فولاد مبارکه پس از حملات دشمن
وضعیت فولاد مبارکه پس از حملات دشمن چگونه است آیا بخش های آسیب دیده به مدار تولید بازگشته است؟
دشمن پس از ناکامی در حوزه نظامی، به حوزههای آموزشی، تولیدی، صنعتی و درمانی حمله کرد که هدفش ایجاد نارضایتی مردم و مختل کردن تولید بود؛ از جمله در پتروشیمیها و فولاد که در مقطعی بیکاری و مشکلاتی در تولید ورق، پتروشیمی و پالایشگاهها ایجاد شد اما به لطف متخصصان و تکنسینهای داخلی، خطوط تولید دوباره به مدار برگشتند و پیشبینی میشود تا پایان سال، ظرفیت تولید به شرایط قبل از جنگ بازگردد.
ایرانخودرو ؛ استفاده از مزایای دولتی، مدعی خصوصی بودن
به نظر شما با چه راهکاری می توان جلوی افزایش قیمت خودرو را در بازار گرفت ؟
شرکتهایی که برق دولتی، تسهیلات و ارز دولتی میگیرند نمیتوانند ادعای خصوصی بودن و عدم تبعیت از قیمتگذاری کنند که این تناقض هم در ایرانخودرو که پرچمدار خصوصیسازی شد بیشتر به چشم می خورد تا جایی که نارضایتی مردم از خودرو یکی از ۵ مسئله اصلی کشور است که البته به نظر من این مسئله از حوزه یک وزارتخانه خارج شده و نیازمند عزم حاکمیت است و تا وقتی سه قوه به این نتیجه نرسند که رقابت شکل بگیرد و انحصار از بین برود، مشکل حل نمیشود.
نهادهای نظارتی و حاکمیتی باید همه هماهنگ شوند؛ این درحالی است که حاکمیت هنوز به نتیجه حل مشکل خودرو نرسیده و در جلسات خصوصی، برخی که در رسانهها انتقاد میکنند، در عمل طرفدار حفظ انحصار هستند البته برخی مسئولان مقابل دوربین و در جلسات عمومی با شعارهایی مانند حمایت از تولید داخل، خودکفایی و اشتغال بومی تصمیمات اشتباه را پنهان میکنند.
