سپهر ستاری؛ باشگاه استقلال با مدیریت تاجرنیا مسیر بی ثباتی را با سرعت تمام طی می کند. مدیری که فصل گذشته تا توانست استقلال را فربه کرد و با تاسیس تیم های پرشمار از چوگان گرفته تا گلف استقلال را عریض و طویل کرد. مردی که برای جاه طلبی حتی قانون را زیر پا گذاشت و استقلال را برخلاف قانون AFC بدل به یک تیم چند رشته ای کرد. در حالیکه طبق آیین نامه AFC باشگاه های فوتبال فقط و فقط باید در رشته فوتبال فعالیت کنند اما تاجرنیا حتی قانون را ذبح کرد. حالا و پس از یک فصل و تعارض جدی با قوانین تاجرنیا تصمیم گرفته تا با تشکیل یک سازمان مجزا زیر نظر باشگاه قانون را دور بزند تا همچنان به روند غیرقانونی اش ادامه دهد.
باشگاه استقلال برای فرار از ایرادات قانونی فعالیت رشتههای منهای فوتبال، شرکتی به نام «استقلال نوین» ثبت کرده؛ اما به نظر میرسد قرار نیست همهچیز در این باشگاه واقعاً نو شود. چرا که در همان ساختار جدید، نامهایی دیده میشوند که عملکردشان در گذشته نهتنها بدون انتقاد نبوده، بلکه محل سؤال جدی هواداران و رسانهها بوده؛ از جمله ساعده سیما که حالا با تصمیم علی تاجرنیا از جایگاه سخنگویی به مدیریت سازمان فوتبال و فوتسال زنان استقلال رسیده است.
استقلال فصل گذشته با تصمیمی عجیب، فعالیت در بیش از ۲۰ رشته ورزشی را آغاز کرد؛ بدون اینکه از ابتدا ساختار حقوقی لازم برای چنین توسعهای را فراهم کرده باشد. اساسنامه باشگاه، فعالیت رشتههای منهای فوتبال را به رسمیت نمیشناخت و الزامات مربوط به تفکیک شرکت فوتبال از سایر فعالیتهای ورزشی نیز رعایت نشده بود. حتی فعالیت بعضی تیمها در شهرستانها نیز با توجه به محدوده مجوز باشگاه، محل ایراد قانونی قرار گرفت.
حالا تاجرنیا برای حل این مشکل، «استقلال نوین» را ثبت کرده تا فعالیتهای غیر فوتبالی در قالب شرکتی مستقل سامان پیدا کند. اقدامی که اگرچه از منظر ساختاری میتواند یک ضرورت باشد، اما پرسش اصلی همچنان پابرجاست: آیا قرار است فقط اسم شرکت عوض شود یا قرار است مدل مدیریت استقلال هم تغییر کند؟
چرا که وقتی به ساختار جدید نگاه میکنیم، یکی از چهرههای خبرساز ماههای گذشته نهتنها کنار گذاشته نشده، بلکه مسئولیت مهمتری گرفته است.
ارتقای یک مدیر پرحاشیه؛ پاداش عملکرد یا تصمیم مدیریتی؟
ساعده سیما در مقطعی به عنوان سخنگوی باشگاه استقلال معرفی شد؛ جایگاهی که وظیفه آن ایجاد ارتباط شفاف میان باشگاه، رسانهها و هواداران است. اما عملکرد او در این جایگاه با انتقادهای جدی مواجه شد و در مواردی نحوه اطلاعرسانی و مواضع باشگاه، بیش از آنکه به کاهش حاشیهها کمک کند، خود به بخشی از حاشیههای استقلال تبدیل شد. با این حال، پایان آن دوره نه با کنار گذاشتن سیما از ساختار مدیریتی استقلال، بلکه با ارتقای جایگاه او همراه شد.
حالا او مدیریت سازمان فوتبال و فوتسال زنان استقلال را بر عهده دارد؛ تصمیمی که یک سؤال ساده اما اساسی ایجاد میکند: دقیقاً کدام بخش از کارنامه مدیریتی ساعده سیما، تاجرنیا را به این نتیجه رساند که او شایسته چنین ارتقایی است؟ اگر عملکرد او در دوره سخنگویی موفق بوده، چرا بخش قابل توجهی از انتقادها متوجه همان دوره شد؟ و اگر عملکردش موفق نبوده، چرا باید پاداش آن دوره، گرفتن مسئولیتی بزرگتر باشد؟
این پرسش زمانی جدیتر میشود که بدانیم حضور سیما در استقلال از همان ابتدا با بحثها و گمانهزنیهایی درباره مناسبات مدیریتی و سیاسی همراه بوده. اگر این انتصاب صرفاً بر مبنای تخصص و کارنامه انجام شده، باشگاه استقلال باید دقیقاً درباره سوابق تخصصی و مدیریتی او برای اداره فوتبال و فوتسال زنان توضیح بدهد. هوادار استقلال حق دارد بداند معیار انتخاب مدیران در این باشگاه چیست؛ تخصص؟ تجربه؟ کارنامه؟ یا اعتماد شخصی مدیر بالادستی؟
استقلال نوین، اما همان نسخه قدیمی؟
قرار است در ساختار جدید، فوتبال و منهای فوتبال از یکدیگر تفکیک شوند و برای زنان و مردان نیز ساختار مدیریتی جداگانهای شکل بگیرد. حتی برای هر رشته ورزشی مدیر اختصاصی تعیین شده است. این تفکیک روی کاغذ میتواند اقدامی مثبت باشد؛ اما ساختار حرفهای فقط با چارت سازمانی ساخته نمیشود.
اگر قرار است استقلال از اشتباهات فصل گذشته درس گرفته باشد، باید در انتخاب مدیران نیز تجدیدنظر کند. نمیشود از استانداردهای AFC، استقلال حقوقی، شفافیت مالی و مدیریت حرفهای حرف زد، اما در بخش منابع انسانی همچنان با همان منطق گذشته پیش رفت.
حتی ماجرای لوگوی تیمهای منهای فوتبال نیز نمونهای از همین بیدقتی ساختاری است؛ تیمهایی که فصل گذشته با لوگوی دو ستاره استقلال در مسابقات حاضر شدند، در حالی که این نشان اساساً متعلق به بخش فوتبال و آکادمی باشگاه است و برای تیمهای منهای فوتبال باید از نشان متناسب استفاده میشد.
حالا قرار است برای «استقلال نوین» لوگوی جداگانه طراحی شود؛ اما پرسش بزرگتر این است که آیا برای مدیریت این ساختار هم قرار است معیارهای جدیدی طراحی شود یا همان نسخه قبلی ادامه پیدا میکند؟
مسئله استقلال فقط شرکت جدید نیست؛ مسئله انتخابهای جدید است
استقلال به جای آنکه صرفاً با ثبت یک شرکت جدید، مشکلات گذشته را پشت سر بگذارد، باید یک بار برای همیشه تکلیف خود را با شیوه مدیریت و انتخاب مدیران روشن کند.
اگر ساعده سیما به دلیل تخصص و کارنامه مدیریتی انتخاب شده، باشگاه باید این کارنامه را برای افکار عمومی تشریح کند. اگر انتخاب او به دلیل تجربه در حوزه فوتبال و فوتسال زنان بوده، سوابق مرتبط او باید روشن شود. و اگر دلیل دیگری برای این انتصاب وجود دارد، هواداران استقلال حق دارند آن را بدانند.
آنچه نمیتوان پذیرفت، این است که مدیری پس از تجربهای پرحاشیه در جایگاه سخنگویی، بدون ارائه توضیحی روشن درباره عملکردش، ناگهان به جایگاهی بالاتر منتقل شود و همزمان باشگاه از «تحول ساختاری» و «مدیریت حرفهای» سخن بگوید.
استقلال نوین قرار است مشکل حقوقی استقلال را حل کند؛ اما اگر قرار باشد همان تفکر مدیریتی و همان مناسبات در قالبی تازه ادامه پیدا کند، این شرکت جدید چیزی بیشتر از یک تغییر تابلو نخواهد بود.
استقلال امروز بیش از هر چیز به پاسخگویی نیاز دارد؛ پاسخ به این سؤال که مدیرانش بر اساس چه معیاری انتخاب میشوند و چرا بعضیها بعد از کارنامههای بحثبرانگیز، به جای پاسخگویی، ارتقا میگیرند.
اگر «استقلال نوین» قرار است آغاز یک دوره جدید باشد، اولین نشانه این دوره باید شفافیت در انتصابها باشد؛ وگرنه تغییر نام شرکت و طراحی یک لوگوی جدید، نمیتواند مدیریت قدیمی را به مدیریت نوین تبدیل کند.
۲۵۳ ۲۵۸
