شهرهای جدید معمولاً با یک هدف مشترک ساخته میشوند؛ پاسخ به رشد جمعیت، ایجاد فرصتهای اقتصادی و ساختن آیندهای بهتر. شهرهایی که قرار است هزاران یا حتی میلیونها نفر را در خود جای دهند.
اما همه این پروژهها به موفقیت ختم نمیشوند. گاهی بحرانهای اقتصادی، تغییرات بازار، نبود فرصتهای شغلی یا برنامهریزی نادرست باعث میشود شهری که برای جمعیتی عظیم طراحی شده، سالها پس از افتتاح همچنان خالی بماند. نتیجه، خیابانهایی خلوت، ساختمانهایی بدون سکنه و محلههایی است که بیشتر به صحنه فیلمهای آخرالزمانی شباهت دارند تا شهرهای زنده.
در ادامه با پنج نمونه از مشهورترین شهرهای نیمهخالی جهان آشنا میشویم؛ پروژههایی بلندپروازانه که هنوز نتوانستهاند به رؤیای اولیه خود برسند.
برج الباباس، ترکیه
برج الباباس (Burj Al Babas) یکی از عجیبترین پروژههای ساختمانی جهان است. در این مجموعه، ۷۳۲ ویلای قلعهمانند با الهام از معماری اروپایی ساخته شد تا مقصدی لوکس برای سرمایهگذاران باشد. اما بحران اقتصادی و ورشکستگی شرکت سازنده باعث شد پروژه نیمهکاره رها شود. امروز صدها قلعه مشابه در کنار هم قرار گرفتهاند، اما تقریباً هیچکس در آنها زندگی نمیکند و این مجموعه به یکی از معروفترین شهرهای اشباح جهان تبدیل شده است.
تیاندوچنگ، چین
تیاندوچنگ با الهام از پاریس ساخته شد؛ شهری که حتی نسخهای از برج ایفل را در خود جای داده است. این پروژه برای اسکان حدود ۱۰۰ هزار نفر طراحی شده بود، اما سالها تنها حدود ۳۰ هزار نفر به آن نقل مکان کردند. هرچند در سالهای اخیر جمعیت آن اندکی افزایش یافته، اما همچنان بخش بزرگی از شهر خالی مانده و خیابانهای وسیع آن کمتر از ظرفیت واقعی مورد استفاده قرار میگیرند.
شهر ملک عبدالله، عربستان سعودی
شهر اقتصادی ملک عبدالله یکی از بزرگترین پروژههای توسعه شهری عربستان به شمار میرود. این شهر قرار بود میزبان حدود دو میلیون نفر باشد و به قطب اقتصادی جدید کشور تبدیل شود. با وجود سرمایهگذاری گسترده، روند جذب ساکنان بسیار کند پیش رفت و اکنون تنها حدود ۱۰ هزار نفر در آن زندگی میکنند؛ فاصلهای چشمگیر با اهداف اولیه این پروژه.
سیوداد والدلوز، اسپانیا
پس از رونق بازار مسکن در اسپانیا، شهر سیوداد والدلوز برای اسکان ۳۰ هزار نفر طراحی شد. اما بحران مالی سال ۲۰۰۸ تقریباً همه برنامهها را تغییر داد. بسیاری از واحدهای مسکونی بدون خریدار باقی ماندند و جمعیت شهر سالها از چند صد نفر فراتر نرفت. اگرچه امروز وضعیت آن نسبت به گذشته بهتر شده، اما هنوز با ظرفیت پیشبینیشده فاصله زیادی دارد.
فارست سیتی، مالزی
فارست سیتی یکی از جاهطلبانهترین پروژههای شهری جنوب شرق آسیاست؛ مجموعهای مدرن که روی جزایر مصنوعی ساخته شد و برای حدود ۷۰۰ هزار نفر ظرفیت در نظر گرفته بودند. با این حال، محدودیتهای خرید ملک، قیمتهای بالا و کاهش تقاضای سرمایهگذاران باعث شد تنها حدود ۲۰ هزار نفر در آن ساکن شوند. بسیاری از برجها و خیابانهای این شهر همچنان خلوت هستند و فارست سیتی به نمادی از شکاف میان رؤیاهای توسعه و واقعیت بازار تبدیل شده است.
