الجزیره در گزارشی نوشت: اسرائیل حضور نظامی احتمالی ترکیه در سوریه را تهدیدی برای امنیت خود میداند و تلاش میکند با اقدامات پیشگیرانه مانع شکلگیری ترتیباتی شود که از نگاه تلآویو به زیان آن است. در مقابل، آمریکا ترجیح میدهد اختلاف میان متحدانش را از مسیر مذاکره و هماهنگی مدیریت کرده و مانع تبدیل رقابت آنها به رویارویی مستقیم شود.
این تفاوت رویکرد در اظهارات تام باراک، فرستاده آمریکا در امور سوریه، نیز آشکار شد. او حمله اسرائیل به ابوالظهور را «تشدیدی غیرضروری تنش» توصیف کرد و هشدار داد ادامه چنین اقداماتی میتواند به رویارویی مستقیم میان اسرائیل و ترکیه منجر شود.
ترکیه؛ کانون اختلاف واشنگتن و تلآویو
به گفته ساشا العلو، پژوهشگر مرکز مطالعات راهبردی عمران، اختلاف آمریکا و اسرائیل در سوریه بخشی از تغییر گستردهتر در محاسبات واشنگتن پس از کاهش نفوذ ایران در منطقه است.
از نگاه آمریکا، ثبات سوریه و تقویت حاکمیت دولت این کشور بخشی از یک معادله منطقهای گستردهتر است که منافع ترکیه، کشورهای عربی خلیج فارس، اردن، عراق و مصر و همچنین امنیت اسرائیل را دربرمیگیرد.
اما اسرائیل بیشتر بر استفاده از قدرت نظامی برای مهار تهدیدها، تضعیف توان نظامی سوریه و ایجاد ترتیبات امنیتی متمرکز است که آزادی عمل آن را حفظ کند و مانع شکلگیری قدرتهای منطقهای رقیب شود.
در این میان، نقش ترکیه به یکی از حساسترین نقاط اختلاف تبدیل شده است. آنکارا به بازیگری مهم در سوریه جدید تبدیل شده و روابط نظامی و سیاسی آن با دمشق در حال گسترش است؛ موضوعی که تلآویو آن را تهدیدی برای محاسبات امنیتی خود میداند.
محمود علوش، پژوهشگر سیاسی، معتقد است گسترش همکاریهای سوریه و ترکیه، بهویژه در حوزه نظامی، از عوامل اصلی تشدید اقدامات رژیم صهیونیستی علیه دو طرف است. به گفته او، حضور ترکیه بسیاری از محاسبات تلآویو درباره سوریه پس از بشار اسد را برهم زده است.
در مقابل، ترکیه برای واشنگتن تنها یک بازیگر منطقهای نیست، بلکه متحدی مهم و عضو ناتو است؛ بنابراین آمریکا نمیتواند سیاست خود در سوریه را صرفا بر اساس نگرانیهای امنیتی اسرائیل تنظیم کند.
ابوالظهور؛ آزمون اختلاف دو متحد
از این منظر، حمله به ابوالظهور را میتوان نمونهای روشن از تفاوت رویکرد واشنگتن و تلآویو دانست. اسرائیل احتمال حضور نظامی ترکیه در این فرودگاه را تهدیدی مستقیم تلقی کرد و دست به اقدام پیشگیرانه زد، اما آمریکا با رویکردی محتاطانهتر، حمله را «غیرضروری» خواند و بر مهار تنش تأکید کرد.
اهمیت این حمله فراتر از خود فرودگاه است و به مسئله مهمتری بازمیگردد: چه کسی قرار است قواعد امنیتی سوریه جدید را تعیین کند؟
تلآویو تلاش میکند واقعیتهای نظامی ایجادشده در میدان را به ترتیبات امنیتی پایدار تبدیل کند، در حالی که واشنگتن میکوشد نگرانیهای اسرائیل را در چارچوب موازنه میان اسرائیل، ترکیه و دولت سوریه مدیریت کند.
در نتیجه، حمله ابوالظهور بیش از آنکه نشانه شکلگیری یک شکاف جدید میان واشنگتن و تلآویو باشد، اختلافی قدیمیتر بر سر اولویتها و شیوه تأمین منافع مشترک را آشکار کرده است؛ اختلافی که با افزایش نقش ترکیه در سوریه و تلاش اسرائیل برای حفظ آزادی عمل نظامی خود، احتمالاً پررنگتر خواهد شد.
