بازار تقریباً ۱۸ ساله بیت کوین همواره ادعاهای مشابهی را بازیافت میکند که هنوز به حقیقت نپیوستهاند. با رشد اخیر قیمت، باز هم زمزمههای معروفی به گوش میرسد که این بار اوضاع فرق دارد؛ اما بررسی عمیق بازار نشان میدهد تغییرات مشاهدهشده دقیقاً درون الگوی بلندمدت بیت کوین جای میگیرند.
در این گزارش براساس مطلبی در وبسایت بیت کوین نیوز (news.bitcoin)، بررسی میکنیم که چرا ورود سرمایهگذاران نهادی و صندوقهای ETF، اگرچه مانع سقوطهای سهمگین گذشته شده، اما در عین حال سقف سودآوری را نیز محدود کرده است و چرخه ۴ ساله بیت کوین واقعاً به کدام سمت حرکت میکند.
امیدهای واهی در برابر واقعیت تلخ تاریخ بیت کوین
از اواسط ماه اوت، تحلیلگران دوباره درباره تفاوتهای این چرخه بیت کوین صحبت میکنند و به دنبال تغییرات بنیادین بازار میگردند. این گفتگوها در تاریخ بیت کوین تکراری است و تلاشی همیشگی برای درک بازاری محسوب میشود که هنوز در مسیر بلوغ قرار دارد. هر بار که ادعا شد این بار با دفعات قبل فرق دارد، پای دسته جدیدی از خریداران در میان بود که قرار بود جلوی ریزش سنگین قیمت را بگیرند و پرونده چرخههای ۴ ساله را ببندند.
تاریخ اما سرنوشت دیگری را رقم زد:
- سال ۲۰۱۴: کاربری در شبکه اجتماعی X نوشت که بالاخره پذیرش انبوه فرارسیده و اکنون اوضاع متفاوت است؛ اما قیمت بیت کوین در همان چرخه حدود ۸۵ درصد سقوط کرد.
- سال ۲۰۱۷: وال استریت با قراردادهای آتی وارد میدان شد و این اتفاق را گام بزرگی برای مشروعیت مالی ارز دیجیتال دانستند؛ اما بیت کوین حدود ۸۴ درصد افت کرد.
- سال ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱: غولهایی مانند مایکرواستراتژی و تسلا شروع به خرید گسترده کردند. مایکل سیلور در مارس ۲۰۲۱ اعلام کرد که ورود گلدمن ساکس پذیرش نهادی را تقویت میکند و برنامههای بانکهای بزرگ را تسریع میبخشد؛ اما قیمت در ادامه ۷۷ درصد ریزش کرد.
- سال ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵: موج ورود صندوقهای ETF و شرکتهای خزانهداری بیت کوین شکل گرفت؛ با این حال بیت کوین تاکنون حدود ۵۳ درصد اصلاح ثبت کرده است.
اکنون که قیمت در طول یک ماه گذشته حدود ۲۵ درصد رشد کرده، دوباره موج پستهای «این بار فرق دارد» به راه افتاده است. نکته اساسی اینجاست که در تمام این نمونهها، میزان افت قیمت در هر چرخه کمتر از گذشته میشود.
افتهای کمتر قیمت چه بهایی برای سرمایهگذاران دارد؟
الکس تورن (Alex Thorn)، رئیس بخش تحقیقات گلکسی دیجیتال (Galaxy Digital)، نموداری منتشر کرد که قیمت بیت کوین را در اوج هر چرخه روی عدد ۱۰۰ تنظیم میکند. این نمودار نشان میدهد چرخه کنونی ریزش بسیار کمعمقتری نسبت به چرخههای قبلی ثبت کرده است.
ویلی وو (Willy Woo)، تحلیلگر سرشناس آنچین، دیدگاه دیگری مطرح میکند و میگوید:
بیت کوین به دلیل تضعیف شوکهای عرضه ناشی از هاوینگ، در حال گذار از چرخه ۴ ساله به چرخه ۶ تا ۸ ساله است و همبستگی بیشتری با چرخههای بدهی کوتاهمدت امور مالی سنتی پیدا میکند.
اگر بیت کوین بتواند بالاتر از کفهای قیمتی امسال باقی بماند، اثبات میشود که ریزشهای شدید بازار ملایمتر شدهاند؛ اما این سکه روی دیگری هم دارد: رشدهای صعودی بیت کوین نیز در هر چرخه کوچکتر میشوند.
بررسی چرخههای گذشته نشان میدهد رشد قیمت از کف تا سقف تاریخی بعدی به این صورت بوده است:
- رشد تقریبی ۵۸۰ برابری
- رشد تقریبی ۱۳۰ برابری
- رشد تقریبی ۲۲ برابری
- رشد تقریبی ۸ برابری در چرخه قبلی
بنابراین اگر ورود نهادها و صندوقهای ETF دلیلی برای ریزش کمتر بیت کوین باشد، همین عامل ترمز رشدهای نجومی در چرخههای بعدی نیز خواهد بود.
جیمز چک (James Check)، تحلیلگر برجسته بیت کوین، با بررسی هزینه تولید بیت کوین برای استخراجکنندگان نشان داد که اگرچه کف قیمتی در هر چرخه بالاتر میآید، اما سقف قیمت رفتاری باثباتتر نشان داده است.
چک در این باره اظهار داشت:
سقفها به ضریب ۳۲ برابری (معادل ۳۱۳ هزار دلار در شرایط فعلی) نزدیک شدهاند؛ اما اگر روند صعودی کفها ادامه پیدا کند، سرانجام کف قیمتی به سقف میرسد و آنوقت اتفاقات بسیار عجیبی رقم خواهد خورد!
این بار هم متفاوت است، هم کاملاً یکسان!
آنچه در طول تاریخ این بازار دستنخورده باقی مانده، همان الگوی رفتاری آشناست: خریداران جدید وارد میشوند، قیمت اوج میگیرد و سپس سقوط میکند، اما هم ریزشها و هم جهشها کوچکتر میشوند. پس ساختار بازار تا حدی تغییر یافته، اما ذات الگو همچنان یکسان است.
تا این لحظه همهچیز کموبیش طبق زمانبندی ۴ ساله پیش رفته، در حالی که فعالان بازار هنوز بر سر مرگ چرخه ۴ ساله یا وجود دلایل بنیادی برای آن اختلاف نظر دارند. با هر هاوینگ و نصف شدن عرضه جدید، شوک عرضه بیت کوین چنان کاهش مییابد که به تنهایی توان تکان دادن بازار را ندارد.
جسی مایرز (Jesse Myers)، تحلیلگر بازار، معتقد است بیت کوین شاید تازه وارد بازار صعودی ۲ تا ۳ ساله شده باشد که این دیدگاه با افسانه چرخه ۴ ساله همخوانی دارد. مایرز تایید میکند که پیشبینی قله بعدی دشوار است:
بازار گاوی قبلی رشدی ۸ برابری از کف بازار خرسی ثبت کرد. تکرار رشد ۸ برابری از کف چرخه فعلی (۵۸,۰۰۰ دلار)، قیمت را به ۴۶۴,۰۰۰ دلار میرساند؛ اما حتی جهش ۴ برابری نیز قیمت ۲۳۲,۰۰۰ دلار را رقم خواهد زد.
دردهای رشد بیت کوین و روایتهای تکراری بازار
بخش عمده تحلیلهای کنونی بر پایه دادههای بازار، چرخش سرمایه، جریان نقدینگی و نمودارها بنا شدهاند و کمتر به ذات بیت کوین به عنوان شبکه یا دارایی توجه دارند. همزمان با بلوغ شبکه و عمیقتر شدن درک عمومی فراتر از نگاه صِرف به بیت کوین به عنوان دارایی سرمایهگذاری، کاتالیزورهای جدیدی برای اوجگیری قیمت شکل خواهد گرفت.
مسائل بنیادین حلنشدهای همچنان باقی است، از جمله مقاومت در برابر رایانش کوانتومی، رقابت پرداختهای شبکه با روشهای دیگر و مشوقهای اقتصادی استخراجکنندگان برای ادامه کار. بازار تا زمان عبور از این مراحل، درگیر ادعاهای خیالی و تکراری خواهد بود.
جملاتی نظیر «این آخرین فرصت خرید بیت کوین ارزان است»، «بیت کوین به زودی جایگزین پول نقد میشود»، «بیت کوین به زودی طلا را پشت سر میگذارد»، «فروپاشی پول فیات نزدیک است» یا «سوپرسایکل در راه است»، ادعاهایی هستند که ۱۸ سال است تکرار میشوند و هیچکدام رخ ندادهاند؛ بنابراین از این منظر هیچ چیز تغییر نکرده است.
جمعبندی
بیت کوین به دارایی باثباتتری تبدیل شده که کفهای قیمتی بالاتری میسازد و افتهای کمتری را تجربه میکند؛ اما بهای این ثبات، محدود شدن رشدهای سرسامآور گذشته است. چرخهها همچنان برقرارند و خریداران نهادی بازار را در برابر نوسانات شدید بیمه نکردهاند. برای فعالیت سودآور در بازار ارز دیجیتال، هیجانات ناشی از روایتهای اغراقآمیز را کنار بگذارید و راهبرد معاملاتی خود را بر اساس بازدهیهای واقعبینانه تنظیم کنید.
