آموزش بافت دستبند دوستی با نخ؛ ۲ مدل تصویری هفتی و هفت‌هشتی

اگر به دنبال هدیه‌ای دست‌ساز و معنادار برای دوستان خود هستید یا می‌خواهید یک اکسسوری زیبا و منحصر به فرد برای خودتان بسازید، دستبند دوستی بهترین گزینه است. این دستبندهای رنگارنگ و زیبا که با نخ کوبلن یا کاموا بافته می‌شوند، نمادی دیرینه از پیوند و محبت هستند که ریشه‌هایی در فرهنگ‌های مختلف دارند.

در این مقاله از «چطور»، آموزش بافت دستبند دوستی با نخ را به‌صورت گام‌به‌گام و تصویری برای شما آماده کرده‌ایم. با دنبال کردن این آموزش جامع، حتی اگر یک مبتدی هستید، به راحتی می‌توانید دو طرح پرطرفدار دستبند دوستی، یعنی طرح‌های هفتی (Chevron) و هفت‌هشتی (Double Chevron) را با استفاده از نخ کوبلن ببافید و از زیبایی آن لذت ببرید. با ما همراه باشید تا زیباترین دستبندهای نخی را خلق کنید!

حتما بخوانید:

وسایل لازم و مقدار نخ برای بافت دستبند دوستی

برای شروع، به نخ کوبلن یا نخ مخصوص دستبند دوستی، قیچی و یک سطح ثابت برای نگه‌داشتن نخ‌ها نیاز دارید. می‌توانید از تخته‌شاسی و گیره، سنجاق روی بالش یا چسب نواری استفاده کنید.

تاریخچه و مفهوم دستبند دوستی

دستبندهای دوستی، فراتر از یک زیورآلات ساده، نمادی قدرتمند از ارتباط و وفاداری هستند. این دستبندها که ریشه‌هایی در فرهنگ‌های باستانی آمریکای لاتین دارند، معمولاً توسط یک فرد برای دوست خود بافته می‌شد و در زمان بستن، آرزویی برای دریافت‌کننده آن در نظر گرفته می‌شد. طبق سنت، دستبند باید تا زمانی که خودش پاره شود، بر روی مچ دست باقی بماند تا آرزو برآورده شود. امروزه، این دستبندها همچنان به عنوان نمادی از دوستی، محبت و حمایت بین افراد، به خصوص در میان جوانان، محبوبیت فراوانی دارند.

دستبندهای دوستی در طرح‌های مختلف مانند قلب، ماهی، موجی، هفتی یا هفت‌هشتی بافته می‌شوند و بسیار زیبا و خواستنی‌اند. درواقع این نوع دستبندها با گره‌زدن‌های متعدد و منظم درست می‌شوند.

آموزش بافت دستبند دوستی با نخ؛ طرح ساده هفتی

با دنبال‌کردن مراحل زیر می‌توانید طرز بافت دستبند دوستی ساده‌ای را بیاموزید.

مرحله ۱. آماده‌کردن نخ کوبلن یا نخ مخصوص دستبند دوستی

برای شروع بافت یک دستبند دوستی محکم و زیبا، انتخاب نخ مناسب بسیار مهم است. توصیه می‌کنیم از نخ کوبلن (DMC embroidery floss) یا نخ‌های کتان/ابریشم مصنوعی که مخصوص بافت دستبند دوستی هستند، استفاده کنید. این نخ‌ها به دلیل مقاومت بالا، رنگ‌بندی متنوع و درخشندگی، بهترین نتیجه را به شما می‌دهند. اگر به نخ کوبلن دسترسی ندارید، می‌توانید از کاموای ظریف یا نخ مکرومه نازک نیز استفاده کنید، اما کیفیت نهایی ممکن است متفاوت باشد.

• تعداد رشته‌ها: برای دستبند دوستی طرح هفتی، شما به حداقل ۶ تا ۱۲ رشته نخ نیاز دارید. نکته مهم این است که تعداد کل رشته‌های نخ باید عددی زوج باشد و هر دو رشته نخ باید از یک رنگ باشند (مثلاً ۲ نخ آبی، ۲ نخ سبز، ۲ نخ زرد). هرچه تعداد رشته‌ها بیشتر باشد، دستبند شما پهن‌تر و بافت آن کمی پیچیده‌تر خواهد شد.
• طول نخ: هر رشته نخ را به طول تقریبی ۱۵۰ تا ۱۸۰ سانتی‌متر برش بزنید. یک روش خوب برای تخمین طول این است: طول دستبند نهایی مورد نظرتان را در ۴ ضرب کنید و حدود ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متر اضافی برای گره‌ها در ابتدا و انتها در نظر بگیرید.

مطمئن شوید که نخ‌ها باکیفیت و بادوام باشند تا دستبند شما ماندگاری بیشتری داشته باشد. رنگ‌ها را بر اساس سلیقه خود انتخاب کنید، اما به یاد داشته باشید که برای هر رنگ، دو رشته نخ یکسان داشته باشید. در این آموزش، ما با ۸ رشته نخ (۴ رنگ) کار می‌کنیم.

بهترین سایت‌های خرید آنلاین پارچه؛ دنیای طرح و رنگ بر نخ و ابریشم

مرحله ۲. ثابت‌نگه‌داشتن رشته‌های نخ

یکی از مهم‌ترین قدم‌ها برای بافت دستبند دوستی، ثابت نگه‌داشتن محکم نخ‌ها در ابتدای کار است. این کار باعث می‌شود گره‌ها منظم‌تر و دستبند شما تمیزتر شود. دو روش رایج برای این کار وجود دارد:

1. گره زدن یک سر و ثابت کردن: تمام رشته‌های نخ را از یک طرف با یک گره محکم ببندید. سپس این گره را با استفاده از گیره تخته‌شاسی به یک تخته مقوایی یا شاسی وصل کنید. می‌توانید از سنجاق به بالش یا چسب نواری به یک سطح صاف نیز استفاده کنید. اطمینان حاصل کنید که گره محکم سر جایش باقی بماند.
2. ایجاد حلقه برای بستن: اگر می‌خواهید سر دستبندتان یک حلقه تمیز داشته باشد و بدون گره‌های اضافی آن را ببندید، نخ‌ها را دوبرابر بلندتر از طول مورد نیاز (مثلاً ۳۰۰ تا ۳۶۰ سانتی‌متر) برش بزنید. سپس تمام نخ‌ها را از وسط تا کنید. در این حالت، شما ۴ رشته نخ (مثلاً از ۴ رنگ) انتخاب کرده‌اید که بعد از تا شدن ۸ رشته نخ خواهید داشت. قسمت تاخورده و حلقه‌مانند نخ‌ها را با گیره یا چسب در جایی محکم کنید. این حلقه در نهایت برای بستن دستبند به کار می‌رود.

انتخاب روش بستن بستگی به سلیقه و راحتی شما دارد. مهم این است که نخ‌ها در طول بافت ثابت بمانند.

مرحله ۳. مرتب‌کردن رشته‌های نخ برای طرح هفتی

پس از ثابت کردن نخ‌ها، نوبت به مرتب کردن آنها می‌رسد که برای ایجاد طرح هفتی (Chevron) بسیار حیاتی است. نخ‌ها را طبق الگوی آینه مرتب کنید. به این صورت که اگر یک خط فرضی در وسط نخ‌ها در نظر بگیرید، رنگ نخ‌ها در دو طرف این خط باید کاملاً قرینه باشند.

مثال برای ۸ رشته نخ (۴ رنگ):
فرض کنید رنگ‌های شما A، B، C، D هستند.

A – B – C – D – D – C – B – A

همیشه از بیرونی‌ترین رنگ‌ها شروع کرده و به سمت وسط بیایید، طوری که دو رشته نخ همرنگ در مرکز قرار گیرند. این چیدمان، پایه و اساس شکل‌گیری الگوی هفت در دستبند شماست.

مرحله ۴. آموزش گره‌های پایه دستبند دوستی (گره رو به جلو و رو به عقب)

برای بافت دستبند دوستی طرح هفتی، شما نیاز به یادگیری دو نوع گره پایه دارید: گره رو به جلو (Forward Knot) و گره رو به عقب (Backward Knot). هر گره باید دو بار تکرار شود تا محکم و منظم باشد.

گره‌زدن از سمت چپ (با استفاده از گره رو به جلو)

از اولین نخ سمت چپ (نخ بیرونی‌ترین رنگ) شروع کنید. این نخ را به عنوان نخ فعال در نظر بگیرید. نخ فعال را روی نخ مجاورش (که به آن نخ پایه می‌گویند) قرار دهید تا شکل عدد “۴” انگلیسی ایجاد شود. سپس نخ فعال را از زیر نخ پایه رد کرده و حلقه ایجاد شده را به سمت بالا و محکم بکشید. این گره را دقیقاً یک بار دیگر تکرار کنید (مجموعاً دو گره).

این روند را ادامه دهید: نخ فعال کنونی (که قبلاً اولین نخ چپ بود) را به نخ کناری بعدی‌اش گره رو به جلو بزنید (دوبار). همین کار را تا زمانی انجام دهید که نخ فعال شما به وسط کار برسد. بدین ترتیب، نخ بیرونی‌ترین رنگ سمت چپ، اکنون در مرکز دستبند قرار می‌گیرد.

گره‌زدن‌ از سمت راست (با استفاده از گره رو به عقب)

اکنون به سراغ اولین نخ سمت راست (نخ بیرونی‌ترین رنگ) بروید و آن را نخ فعال خود قرار دهید. این بار باید از گره رو به عقب (Backward Knot) استفاده کنید. نخ فعال را روی نخ مجاورش (نخ پایه) قرار دهید تا شکل حرف “P” انگلیسی (برعکس ۴) ایجاد شود. سپس نخ فعال را از زیر نخ پایه رد کرده و حلقه را محکم به سمت بالا بکشید. این گره را دقیقاً یک بار دیگر تکرار کنید (مجموعاً دو گره).

این کار را ادامه دهید: نخ فعال کنونی را به نخ کناری بعدی‌اش گره رو به عقب بزنید (دوبار)، تا زمانی که نخ بیرونی‌ترین رنگ سمت راست نیز به وسط کار برسد.

گره‌های وسط برای اتصال دو طرف (Forward-Backward Knot یا Backward-Forward Knot)

در این مرحله، دو رشته نخ از دو طرف چپ و راست (که اکنون هر دو در مرکز قرار گرفته‌اند و همرنگ هستند) به یکدیگر می‌رسند. برای اتصال آن‌ها و تکمیل طرح هفتی، یکی از این دو نخ را به عنوان نخ فعال انتخاب کرده و به نخ دیگر گره بزنید. می‌توانید یک گره رو به جلو یا گره رو به عقب بزنید (مهم نیست کدام، فقط دوبار و محکم باشد). این گره مرکزی، شکل کامل هفت را ایجاد می‌کند.

توجه: اگر گره‌هایتان را درست زده باشید، رشته‌‌های نخی که در وسط کار به هم گره می‌زنید، باید همان رشته‌های نخی باشند که کار را با آنها از بیرونی‌ترین قسمت شروع کردید (همان رنگ). پس از تکمیل این ردیف، متوجه می‌شوید که طرحی زیبا و به‌شکل هفت درحال پدیدارشدن است.

گره‌زدن از سمت چپ

اکنون همان‌طور که در تصاویر زیر می‌بینید، از آخرین نخ سمت چپ شروع به گره‌زدن کنید؛ بدین ترتیب که این نخ را روی نخ مجاورش قرار دهید و به‌شکل حلقه درآورید و سپس از زیر نخ بیرون بکشید و گره‌تان را محکم کنید. در ضمن یادتان باشد که هر گره را باید دو بار بزنید.

این روند را ادامه دهید؛ یعنی آخرین رشته نخ را به رشته نخ کناری آن گره بزنید تا به وسط کار برسید؛ بدین ترتیب بیرونی‌ترین رشته نخ، اکنون در وسط کار قرار می‌گیرد.

گره‌زدن‌ از سمت راست

اکنون گره‌زدن از سمت راست را شروع کنید. این کار را باید مانند گره‌های سمت چپ اما برعکس جهت آنها انجام دهید تا به وسط کار برسید.

گره‌های وسط

اکنون با دو رشته نخ وسط، یک گره به‌سمت چپ یا یک گره به‌سمت راست بزنید (فرقی نمی‌کند کدام سمت باشد) و بدین ترتیب رشته‌های نخ‌ وسطی را به دو طرف متصل کنید.

توجه: اگر گره‌هایتان را درست زده باشید، رشته‌‌های نخی که در وسط کار به هم گره می‌زنید، باید همان رشته‌های نخی باشند که کار را با آنها شروع کردید. پس از چند گره متوجه می‌شوید که طرحی به‌شکل هفت درحال پدیدارشدن است.

مرحله ۵. رسیدن به اندازه دلخواه

مرحله قبل را آن‌قدر تکرار کنید تا به اندازه دلخواه برسید و یادتان باشد همیشه هم با بیرونی‌ترین رشته‌‌های نخ‌ که در هر طرف قرار دارند، شروع کنید.

مرحله ۶. پایان کار و روش‌های بستن دستبند

وقتی به طول دلخواه دستبند رسیدید، نوبت به محکم کردن و بستن آن می‌رسد. چند روش برای این کار وجود دارد:

1. گره ساده: تمام رشته‌های باقی‌مانده را در انتهای دستبند با یک گره محکم ببندید و سپس نخ‌های اضافی را برش بزنید. از نخ‌های بلند باقی‌مانده می‌توانید برای گره زدن دستبند به دور مچ استفاده کنید.
2. استفاده از دکمه: یک دکمه زیبا و متناسب با رنگ دستبندتان انتخاب کنید. دکمه را به یکی از رشته‌های نخ انتهایی متصل کنید. در این صورت می‌توانید دستبند را با دکمه و حلقه ابتدایی (اگر روش حلقه را در مرحله ۲ انتخاب کرده‌اید) یا با یک گره ساده در طرف دیگر ببندید.
3. گره کشویی (Sliding Knot): این روش یکی از محبوب‌ترین و کاربردی‌ترین راه‌ها برای بستن دستبند است، زیرا به شما امکان می‌دهد اندازه دستبند را تنظیم کنید.
   برای گره کشویی، نخ‌های باقی‌مانده را به دو دسته تقسیم کنید. یک دسته را به دور دسته دیگر (که ثابت است) گره‌های تخت بزنید تا یک گره کشویی ایجاد شود. این روش به دستبندتان امکان تنظیم اندازه می‌دهد و ظاهری حرفه‌ای‌تر به آن می‌بخشد. (توضیحات دقیق‌تر گره کشویی ممکن است نیاز به یک لینک داخلی به مقاله‌ای جداگانه یا یک GIF مفصل‌تر داشته باشد).

حالا دستبند دوستی طرح هفتی شما آماده است تا به مچ دست شما یا دوست عزیزتان بسته شود!

می‌توانید برای بستن دستبند به دور مچ، به‌جای گره‌زدن از دکمه استفاده کنید. به یکی از نخ‌های انتهای کار، دکمه‌ای متصل کنید و سپس با چیدن بخش اضافی نخ‌ها، کار را تمیز و مرتب کنید. اکنون می‌توانید دستبند را با استفاده از دکمه و به‌راحتی ببندید.

ساخت دستبند نخی با طرح‌ها و روش‌های دیگری هم ممکن است که در ادامه با یکی دیگر از روش‌های بافت دستبند دوستی ساده، یعنی طرح هفت‌هشتی، آشنا می‌شوید.

آموزش بافت دستبند دوستی طرح هفت‌هشتی

مرحله ۱. آماده‌کردن نخ کوبلن یا نخ مخصوص دستبند دوستی

برای بافت دستبند دوستی طرح هفت‌هشتی، نیاز به تعداد بیشتری نخ دارید تا الگوهای پیچیده‌تر و ظاهری پرتر داشته باشید. مانند طرح هفتی، استفاده از نخ کوبلن بهترین نتیجه را می‌دهد.

• تعداد رشته‌ها: شما به ۱۶ رشته نخ نیاز خواهید داشت که به معنای ۸ رنگ مختلف است (هر رنگ ۲ رشته).
• طول نخ: هر رشته نخ را به طول تقریبی ۱۶۵ تا ۲۰۰ سانتی‌متر برش بزنید. این طول کمی بیشتر از طرح هفتی است، زیرا گره‌ها پیچیدگی بیشتری دارند.

می‌توانید مانند روش طرح هفتی، ابتدا ۸ رشته نخ بلند (از ۸ رنگ) آماده کرده و سپس آنها را از وسط تا کنید تا ۱۶ رشته نخ بافته شده به دست آید. این کار باعث ایجاد یک حلقه در ابتدای دستبند می‌شود.

مرحله ۲. ثابت‌نگه‌داشتن رشته‌های نخ‌

همان‌طور که در روش آموزش بافت دستبند دوستی هفتی توضیح دادیم، رشته‌های نخ‌ را جایی ثابت نگه دارید.

مرحله ۳. مرتب‌کردن رشته‌های‌ نخ‌ برای طرح هفت‌هشتی

برای طرح هفت‌هشتی (Double Chevron)، الگوی مرتب‌سازی نخ‌ها کمی متفاوت است و شامل تکرار الگوی آینه‌ای در دو بخش است. فرض کنید ۸ رنگ شما A، B، C، D، E، F، G، H هستند.

A – B – C – D – E – F – G – H – H – G – F – E – D – C – B – A

به این صورت که ابتدا ۸ رشته نخ را به ترتیب رنگی از چپ به راست (A تا H) و سپس ۸ رشته نخ دیگر را به صورت آینه‌ای از راست به چپ (H تا A) مرتب می‌کنید.

 

مرحله ۴. شروع بافت دستبند با گره (بخش‌های چپ و راست)

برای بافت دستبند دوستی طرح هفت‌هشتی، ابتدا هر طرف (۸ رشته نخ سمت چپ و ۸ رشته نخ سمت راست) را به صورت جداگانه و مشابه طرح هفتی می‌بافیم.

1. بافت بخش چپ: از ۸ رشته نخ سمت چپ شروع کنید. دقیقاً مانند آموزش طرح هفتی، از بیرونی‌ترین نخ سمت چپ شروع کرده و با گره‌های رو به جلو (Forward Knot) (هر گره دوبار) به سمت راست گره بزنید تا نخ بیرونی‌ترین رنگ به مرکز بخش ۸ تایی خود برسد. این کار را برای ۷ نخ دیگر نیز ادامه دهید تا یک ردیف گره در بخش چپ تشکیل شود.
2. بافت بخش راست: همین کار را برای ۸ رشته نخ سمت راست انجام دهید. از بیرونی‌ترین نخ سمت راست شروع کرده و با گره‌های رو به عقب (Backward Knot) (هر گره دوبار) به سمت چپ گره بزنید تا نخ بیرونی‌ترین رنگ به مرکز بخش ۸ تایی خود برسد.

پس از اتمام بافت یک ردیف در هر دو بخش چپ و راست، شما دو الگوی هفت ناقص خواهید داشت که به سمت مرکز دستبند می‌آیند.

مرحله ۵. یکپارچه‌کردن دو طرف و ادامه الگو

حالا که هر دو طرف بافته شده‌اند، نوبت به اتصال آنها و ادامه الگوی هفت‌هشتی می‌رسد:

1. اتصال مرکزی: دو رشته نخ که در حال حاضر در وسط کل کار قرار گرفته‌اند (یکی از بخش چپ و یکی از بخش راست و معمولاً همرنگ هستند)، باید به هم متصل شوند. این کار را با یک گره رو به جلو یا رو به عقب (دوبار) انجام دهید تا دو بخش به هم متصل شوند و شکل “هشت” تکمیل شود.
2. تکرار الگو: مراحل ۴ و ۵ را به همین ترتیب تکرار کنید. همیشه با بیرونی‌ترین نخ‌های هر طرف شروع کنید و به سمت مرکز پیش بروید، سپس در مرکز به یکدیگر گره بزنید. این تکرار، الگوی زیبای هفت‌هشتی را در طول دستبند ایجاد خواهد کرد.

مرحله ۶. رسیدن به اندازه دلخواه

مراحل ۴ و ۵ را آن‌قدر تکرار کنید تا به اندازه دلخواه دستبند برسید.

مرحله ۷. پایان کار و روش‌های بستن دستبند

همانند دستبند دوستی طرح هفتی، پس از رسیدن به طول دلخواه در دستبند طرح هفت‌هشتی، می‌توانید انتهای نخ‌ها را با یکی از روش‌های زیر محکم کنید:

• گره ساده: تمام رشته‌ها را با یک گره محکم در انتها ببندید و سپس نخ‌های اضافی را کوتاه کنید.
• استفاده از دکمه: یک دکمه مناسب به انتهای دستبند متصل کرده و از حلقه ابتدایی یا گره‌ای در طرف دیگر برای بستن استفاده کنید.
• گره کشویی: برای داشتن یک دستبند با قابلیت تنظیم اندازه، می‌توانید از گره کشویی استفاده کنید. این روش به دستبند شما ظاهری زیبا و کاربردی می‌بخشد.

تبریک! شما موفق به بافت دستبند دوستی طرح هفت‌هشتی شدید. آماده‌اید تا آن را بپوشید یا به عزیزانتان هدیه دهید.

اشتباهات رایج در بافت دستبند با نخ و راه‌حل آنها

• طرح کج می‌شود: معمولاً کشش گره‌ها در دو طرف یکسان نیست. سعی کنید همه گره‌ها را با فشار تقریباً مشابه ببندید.
• رنگ‌ها جابه‌جا می‌شوند: قبل از شروع هر ردیف، ترتیب آینه‌ای نخ‌ها را دوباره بررسی کنید؛ به‌خصوص در طرح هفتی و هفت‌هشتی.
• گره‌ها شل یا نامنظم‌اند: هر گره پایه را دو بار بزنید و نخ پایه را هنگام گره‌زدن ثابت نگه دارید.
• نخ وسط کار کوتاه می‌آید: پیش از شروع، طول نخ را متناسب با طرح انتخاب کنید. طرح هفت‌هشتی به دلیل تعداد گره‌های بیشتر، معمولاً به نخ بلندتری نیاز دارد.
• لبه دستبند موج‌دار می‌شود: گره‌ها را بیش از حد سفت نکنید و بعد از هر ردیف، بافت را صاف کنید تا فشار در سراسر کار یکنواخت بماند.

اگر مبتدی هستید:
ابتدا با ۸ رشته و ۴ رنگ، طرح هفتی را تمرین کنید. وقتی بتوانید گره‌های رو به جلو و رو به عقب را با کشش یکنواخت بزنید، رفتن سراغ طرح هفت‌هشتی بسیار ساده‌تر خواهد شد.

کلام آخر: هنر بافت دستبند دوستی با نخ کوبلن

امیدواریم با این آموزش جامع بافت دستبند دوستی با نخ کوبلن، به خوبی با روش بافت دستبندهای هفتی و هفت‌هشتی آشنا شده باشید. بافت دستبند یک سرگرمی آرامش‌بخش و خلاقانه است که به شما اجازه می‌دهد تا با دستان خود، نمادی زیبا از محبت و دوستی خلق کنید.

حالا که هنر گره‌زدن دستبند دوستی را آموختید، وقت آن است که با انتخاب رنگ‌های مورد علاقه و ترکیب‌های خلاقانه، دستبندهای منحصربه‌فردی بسازید. این دستبندهای دست‌ساز، هدیه‌ای بی‌نظیر برای دوستانتان خواهند بود تا به آن‌ها یادآور شوید چقدر برایتان مهم هستند.

تجربه شما چیست؟ آیا شما هم این طرح‌ها را امتحان کرده‌اید؟ کدام مدل دستبند دوستی را بیشتر دوست دارید؟ نظرات، سوالات و عکس‌های دستبندهای خود را در بخش دیدگاه‌ها با ما و دیگر علاقه‌مندان به هنر بافت دستبند به اشتراک بگذارید!