اگر تصور می‌کنید ساخت ساختمان‌های بلند به فناوری‌های مدرن، اسکلت‌های فولادی و تجهیزات پیشرفته نیاز دارد، شاید بد نباشد نگاهی به یک کاخ ۲۸۰۰ ساله در ارتفاعات اتیوپی بیندازید؛ بنایی که شبیه‌سازی‌های مهندسی جدید نشان می‌دهند دیوارهایش از نظر سازه‌ای شاید توانایی تحمل وزنی معادل ساختمانی با ۱۶ طبقه را داشته‌اند. البته این نتیجه به معنای آن نیست که کاخ واقعاً ۱۶ طبقه بوده، اما نشان می‌دهد توانایی سازه‌ای معماری باستانی بسیار بیشتر از چیزی بوده که پیش‌تر تصور می‌شد.
این بنا که Grat Be’al Gibri نام دارد، در شهر باستانی یِها در شمال اتیوپی قرار داشته و قدمت آن به حدود ۸۰۰ سال پیش از میلاد می‌رسد. کاخ در ابعادی حدود ۶۰ در ۶۰ متر ساخته شده بود و یکی از بزرگ‌ترین بناهای شناخته‌شده از این دوره در شرق آفریقا و جنوب شبه‌جزیره عربستان محسوب می‌شود. امروز تنها بخش‌هایی از پایه و طبقه همکف آن باقی مانده، اما همین بقایا سرنخ‌های مهمی درباره شیوه ساخت بنا در اختیار پژوهشگران گذاشته‌اند.
یکی از عجیب‌ترین ویژگی‌های بنا، دیوارهای بسیار ضخیم آن است که از سنگ‌های محلی، ملات گِل و لایه‌هایی از تیرهای چوبی ساخته شده‌اند. چوب‌ها درون دیوارها به شکل افقی قرار گرفته بودند و همین ترکیب متفاوت، توجه مهندسان را به خود جلب کرد. پژوهشگران با استفاده از بازسازی سه‌بعدی بنا و شبیه‌سازی کامپیوتری، عملکرد این دیوارها را در برابر نیروهای مختلف بررسی کردند.
نتیجه جالب بود: مدل‌های مهندسی نشان دادند که ساختار دیوارها ذخیره قابل‌توجهی از ظرفیت باربری داشته و حتی بازسازی هشت‌طبقه‌ای که پیش‌تر مطرح شده بود، از نظر سازه‌ای امکان‌پذیر به نظر می‌رسد. در شرایط خاص مدل‌سازی، ظرفیت سازه‌ای حتی می‌توانسته با ارتفاعی معادل ۱۶ طبقه سازگار باشد.
شاید مهم‌ترین نکته این پژوهش همین باشد: معماری باستانی فقط مجموعه‌ای از بناهای قدیمی و فرسوده نیست؛ گاهی پشت دیوارهای هزاران‌ساله، دانش مهندسی‌ای پنهان شده که هنوز هم می‌تواند مهندسان امروز را شگفت‌زده کند.
منبع: زومیت
لینک پیشنهادی
