خبرآنلاین: وقتی خودرو پنجر می‌شود، صندوق عقب را باز می‌کنید، زاپاس و جک را بیرون می‌آورید و لاستیک را عوض می‌کنید. اما در بسیاری از خودروهای جدید، وقتی کف صندوق را بالا می‌زنید، خبری از لاستیک یدکی نیست و احتمالا فقط یک کمپرسور کوچک و کیت پنچرگیری می‌بینید.
اگر کف صندوق عقب یک خودروی جدید را بالا بزنید، ممکن است با یک فضای خالی روبه‌رو شوید جایی که در خودروهای قدیمی معمولاً لاستیک زاپاس قرار داشت. حذف این لاستیک اتفاقی نیست. خودروسازان به دلایل گوناگون، زاپاس را از بسیاری از خودروهای جدید حذف کرده‌اند.
وب سایت Motor۱ در گزارشی به این تغییر پرداخته و توضیح می‌دهد که حذف زاپاس بخشی از یک تصمیم مهندسی و اقتصادی بزرگ‌تر است.
در بسیاری از خودروهای جدید، به‌جای زاپاس از کیت پنچرگیری استفاده می‌شود. این کیت معمولاً شامل یک کمپرسور کوچک و ماده درزگیر است. اگر سوراخ لاستیک کوچک باشد، راننده می‌تواند آن را به‌صورت موقت تعمیر و دوباره باد کند.
البته این راه‌حل برای هر نوع آسیب مناسب نیست. اگر لاستیک از کنار پاره شده باشد یا آسیب شدیدی دیده باشد، کیت تعمیر نمی‌تواند جای زاپاس را بگیرد.
مشکل وزن و فضای اشغال‌شده
زاپاس فقط یک لاستیک نیست. برای استفاده از آن معمولاً به رینگ، جک و ابزارهای مربوط به تعویض چرخ هم نیاز است.
حذف این مجموعه، وزن خودرو را کاهش می‌دهد و فضای بیشتری را نیز در اختیار طراحان قرار می‌دهد. این موضوع برای خودروسازان مهم است، زیرا هرچه خودرو سبک‌تر باشد، رسیدن به اهداف مربوط به مصرف سوخت و بهره‌وری انرژی آسان‌تر می‌شود.
فضای زیر کف صندوق نیز می‌تواند برای قرار دادن تجهیزات دیگر یا افزایش فضای قابل استفاده صندوق به کار برود.
بعضی خودروها به‌جای زاپاس از تایرهای Run-Flat استفاده می‌کنند. ساختار این لاستیک‌ها به‌گونه‌ای است که پس از از دست دادن فشار هوا، خودرو بتواند برای مسافتی محدود به حرکت ادامه دهد. بنابراین راننده در بعضی شرایط می‌تواند بدون توقف برای تعویض لاستیک، خود را به تعمیرگاه برساند.
این راه‌حل البته محدودیت‌های خودش را دارد و قرار نیست یک لاستیک پنچر را برای همیشه قابل استفاده کند.
مشکلات حذف زاپاس
مشکل اصلی زمانی مشخص می‌شود که آسیب لاستیک با یک سوراخ ساده تفاوت داشته باشد. کیت پنچرگیری برای همه خرابی‌ها کاربرد ندارد و Run-Flat هم محدودیت مسافت و سرعت دارد. در چنین شرایطی، خودرویی که زاپاس ندارد ممکن است به امداد جاده‌ای یا یدک‌کش نیاز پیدا کند.
به همین دلیل هنوز هم در بعضی خودروها، مخصوصاً مدل‌هایی که برای مسیرهای خارج جاده و شرایط سخت ساخته شده‌اند، زاپاس اهمیت زیادی دارد.
پس چرا زاپاس از خودروها حذف شد؟
پاسخ یک دلیل واحد ندارد. کاهش وزن، آزاد شدن فضای زیر صندوق، بهبود بهره‌وری و استفاده از راه‌حل‌هایی مانند کیت تعمیر پنچری و تایرهای Run-Flat همگی در این تغییر نقش دارند.
اما همان‌طور که Motor۱ اشاره می‌کند، حذف زاپاس نتیجه تصمیم خودروساز برای حذف تجهیزاتی است که ممکن است راننده در بیشتر مواقع هرگز از آنها استفاده نکند. اما مشکل زمانی خودنمایی می‌کند که همان یک بار پنچری در جاده، دقیقاً همان زمانی اتفاق بیفتد که دیگر زاپاسی در صندوق وجود ندارد و شب با لاستیک پنچر کنار جاده ایستاده باشید.ش
