به گزارش تابناک؛ قهوه فقط برای شروع یک صبح خسته‌کننده نیست؛ نتایج یک مطالعه گسترده نشان می‌دهد این نوشیدنی محبوب ممکن است با کاهش احتمال علائم افسردگی ارتباط داشته باشد؛ یافته‌ای که البته هنوز به معنای اثبات اثر درمانی قهوه نیست.
راز ارتباط نوشیدنی‌ها با سلامت روان
یک بررسی گسترده درباره ارتباط میان نوشیدنی‌های مختلف و سلامت روان نشان می‌دهد انتخاب نوشیدنی روزانه ممکن است با احتمال بروز افسردگی و اضطراب ارتباط داشته باشد. در این میان، نوشیدنی‌های شیرین و برخی نوشیدنی‌های مصنوعی با احتمال بیشتر افسردگی همراه بودند، در حالی که قهوه نتیجه متفاوتی نشان داد.
به نقل از «مدیکال نیوز تودی»، این مطالعه که در مجله «Depression and Anxiety» منتشر شده، داده‌های ۵۹ مطالعه با بیش از ۲ میلیون شرکت‌کننده از ۲۲ کشور را بررسی کرده است. نتایج نشان داد مصرف بیشتر نوشیدنی‌های غیرالکلی به‌طور کلی با ۱۸ درصد احتمال بیشتر افسردگی همراه است. در مقابل، افرادی که قهوه بیشتری مصرف می‌کردند، حدود ۱۳ درصد کمتر با علائم افسردگی مواجه بودند.
نوشیدنی‌های شیرین در صدر نگرانی‌ها
بررسی جزئی‌تر انواع نوشیدنی‌ها نشان داد نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر و نوشیدنی‌های حاوی شیرین‌کننده‌های مصنوعی نیز با احتمال بیشتر افسردگی همراه هستند. برای نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر، نسبت شانس افسردگی ۱.۲۹ و برای نوشیدنی‌های دارای شیرین‌کننده مصنوعی ۱.۳۰ گزارش شد. نوشابه‌های گازدار، نوشیدنی‌های انرژی‌زا و بابل‌تی نیز در این بررسی با افزایش احتمال افسردگی ارتباط داشتند.
محققان و کارشناسان چند سازوکار احتمالی برای این ارتباط مطرح کرده‌اند. یکی از آنها التهاب است. مصرف مداوم رژیم غذایی سرشار از قند می‌تواند با افزایش فعالیت التهابی در مغز همراه باشد. نوسانات قند خون و مقاومت به انسولین نیز ممکن است بر «فاکتور نوروتروفیک مشتق‌شده از مغز» یا BDNF اثر بگذارد؛ پروتئینی که در رشد و حفظ سلول‌های عصبی نقش دارد.
افزایش مصرف قند همچنین ممکن است بر ریتم هورمون کورتیزول و محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-فوق‌کلیه، که در تنظیم واکنش بدن به استرس نقش دارد، تأثیر بگذارد. با این حال، کارشناسان تأکید کرده‌اند که شواهد موجود عمدتاً از مطالعات مشاهده‌ای به دست آمده و نمی‌توان بر اساس آنها رابطه علت و معلولی قطعی تعیین کرد.
در سوی دیگر، مصرف بیشتر قهوه با احتمال کمتر علائم افسردگی همراه بود. این اثر در مورد قهوه ساده با مقدار کم یا بدون شکر مشاهده شده است و نمی‌توان آن را به قهوه‌های بسیار شیرین تعمیم داد.
قهوه چگونه بر مغز اثر می‌گذارد؟
یکی از توضیحات احتمالی، ترکیبات زیست‌فعال قهوه است. کافئین با اثر بر گیرنده‌های آدنوزین می‌تواند بر فعالیت انتقال‌دهنده‌های عصبی مانند دوپامین اثر بگذارد. قهوه همچنین حاوی ترکیبات آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی مانند اسید کلروژنیک است.
با این حال، پژوهشگران تأکید دارند که این یافته به معنای اثبات اثر درمانی قهوه نیست. ارتباط مشاهده‌شده میان مصرف قهوه و کاهش علائم افسردگی، علت و معلول را ثابت نمی‌کند و برای تعیین اینکه آیا قهوه واقعاً می‌تواند از افسردگی پیشگیری کند، به مطالعات دقیق‌تر نیاز است.
