به گزارش تابناک؛ متاسفانه باید بگوییم هنگامی که سیفون توالت را می کشیم، ستونی از قطرات بسیار ریز همراه میکروبهای گوناگون تا ارتفاع تنفسی انسان به هوا پرتاب میشود که این تودههای پخششونده در هوا، تا ۲۰ ثانیه در فضای سرویس بهداشتی معلق میمانند؛ فرصتی که به ویروسها و باکتریها اجازه میدهد مستقیم روی پوست، لباس یا سطوح اطراف بنشینند.
آلودگی سیفون توالت فقط به آلوده شدن دستها ختم نمیشود، بلکه ذرات زیستی معلق در هوا مسیر تازهای برای انتقال بیماریها پدید میآورند. تحلیل جامع محققان دانشگاه فلیندرز (Flinders University) در استرالیا بر پایه ۲۲ پژوهش علمی نشان میدهد که چرخش پرفشار آب در کاسه توالت، تلاطم شدیدی ایجاد میکند و ذرات زیستی ناشی از عوامل بیماریزا را در هوا پراکنده میسازد.
گرداب میکروبی و نحوه شکلگیری افشانههای هواپخش
هنگام تخلیه آب با فشار بالا، انرژی هیدرولیکی کاسه توالت قطرات خردشده آب را به بیرون میراند. پژوهشگران با بررسی ذرات شبیهسازیشده و نمونههای واقعی دریافتهاند که با افزایش حجم و فشار آب فلش، تراکم افشانههای تولیدشده در فضای اطراف نیز بیشتر میشود. چنانچه کاسه توالت حاوی باکتری یا ویروس باشد، این ذرات آلوده همراه با قطرات ریز آب در نزدیکترین فاصله از نشیمنگاه آزاد میشوند.
میزان آلودگی سیفون توالت ارتباط مستقیم با تراکم اولیه عوامل بیماریزا در آب و کاسه توالت دارد. پاکسازی منظم سرویس بهداشتی با مواد ضدعفونیکننده مانع تجمع جرم میشود و حجم زیستافشانههای شناور در هوا را پس از هر بار شستوشو به میزان محسوسی کاهش میدهد. همچنین انتخاب سیستمهای فلاش تانک کمحجم یا دارای دکمه تخلیه دوگانه از شدت پرتاب آلودگی میکاهد.
آیا بستن درب توالت فرنگی مانع پخش آلودگی میشود؟
بستن درب توالت فرنگی پیش از کشیدن سیفون، راهکاری ساده برای کنترل حرکت ذرات معلق است. این اقدام خروج تمام ذرات آلوده را متوقف نمیسازد، با این حال جهت حرکت توده هوا را دگرگون میکند. با بستن درب، ذرات به جای پرتاب مستقیم به سمت بالا و قرار گرفتن در منطقه تنفسی، از درزهای جانبی بین درب و نشیمنگاه به طرفین هدایت میشوند. وجود تهویه مناسب در سرویس بهداشتی نیز جابهجایی سریعتر و رقیق شدن این افشانهها در هوا را سرعت میبخشد.
تاثیر فلاش تانکها و خطرات پنهان در مراکز درمانی
کاهش خطر آلودگی سیفون توالت در محیطهای عمومی و بهویژه بیمارستانها اهمیت بالایی دارد. بیماران بستری در مراکز درمانی به دلیل ضعف سیستم ایمنی، بیش از دیگران در معرض ابتلا به عفونتهای بیمارستانی از طریق استنشاق زیستافشانهها هستند.
تنوع در طراحی مهندسی توالتها، سیستمهای تهویه و شیوه سنجش ذرات موجب شده پژوهشگران بر لزوم ساخت توالتهای جدید با مکانیسمهای کنترل افشانه تاکید کنند. نتایج این بررسی که در نشریه «ساینس آو د توتال انوایرومنت» (Science of the Total Environment) منتشر شده، ضرورت تدوین استانداردهای جدید در ساخت تجهیزات بهداشتی را برجسته میسازد.
پژوهشگران عقیده دارند رعایت اصول بهداشتی فردی در کنار آگاهی از رفتار افشانهها، راهکار اصلی برای جلوگیری از چرخه انتقال بیماریها است. شستن کامل دستها با آب و صابون همچنان الزام اساسی محسوب میشود، اما رعایت فاصله منطقی و بستن درب توالت فرنگی اقدامات مکمل مؤثری هستند.
تحول تاریخی توالتهای مدرن و خطاهای ناخواسته در مهندسی بهداشت
طراحی توالتهای دارای سیفون در قرن نوزدهم میلادی تحولی بزرگ در کنترل بیماریهای عفونی گوارشی ایجاد کرد، اما مهندسان آن زمان توجهی به پدیده تولید افشانه نداشتند. تمرکز اصلی طراحان سنتی صرفاً بر تخلیه سریع و کامل فضولات با حداکثر فشار آب بود؛ رویکردی که ناخواسته زمینه را برای پراکندگی ذرات میکروسکوپی در هوا فراهم ساخت.
شناخت امروزی ما از دینامیک سیالات و حرکت ذرات معلق نشان میدهد که نازلهای تخلیه آب باید به گونهای طراحی شوند که چرخش آب بدون ایجاد حبابهای ریز و پاشش عمودی انجام گیرد. اصلاح زوایای خروجی آب و استفاده از پوششهای نانو ضدچسبندگی در کاسه توالت، از جمله ایدههای نوین مهندسی برای حل این چالش دیرینه است.
منبع: یک پزشک
