اگر در رفت و آمدهای روزانه از گیت‌های امنیتی عبور می‌کنید، شاید این سوال برای شما هم پیش آمده باشد که آیا راکت بازرسی بدن اشعه دارد؟ پاسخ قطعی و پزشکی به این دغدغه خیر است. این دستگاه‌های فلزیاب هیچ گونه پرتو خطرناک یا اشعه ایکسی از خود ساطع نمی‌کنند. تکنولوژی به کار رفته در این تجهیزات فقط شامل یک میدان مغناطیسی بسیار ضعیف و پالس القایی است که تنها قادر به تشخیص فلزات است و کاملا برای بافت‌های بدن، جنین، زنان باردار و سلامت عمومی انسان بی‌خطر است.
نحوه عملکرد راکت بازرسی؛ امواج مغناطیسی یا اشعه ایکس؟
این دستگاه‌ها به هیچ وجه از اشعه‌های خطرناک مانند ایکس (X-ray) استفاده نمی‌کنند. نحوه عملکرد آنها بر پایه فناوری پالس القایی و ایجاد یک میدان مغناطیسی بسیار ضعیف است که فقط فلزات را تشخیص می‌دهد و هیچ آسیبی برای بافت‌های بدن انسان ندارد.
برای درک بهتر این موضوع، باید تفاوت امواج یونیزان و غیر یونیزان را بشناسیم. امواج یونیزان، مانند اشعه ایکس که در رادیولوژی بیمارستان‌ها استفاده می‌شود، انرژی بسیار بالایی دارند. این امواج می‌توانند ساختار سلول‌ها را تغییر دهند و به همین دلیل قرار گرفتن مداوم در معرض آنها خطرناک است.
اما یک راکت فلزیاب دستی کاملا متفاوت عمل می‌کند. این دستگاه‌ها از امواج الکترومغناطیسی غیر یونیزان با فرکانس پایین (معمولا زیر ۱۰۰ کیلوهرتز) استفاده می‌کنند. وقتی نگهبان دستگاه را روشن می‌کند، یک سیم‌پیچ کوچک در داخل آن، میدان مغناطیسی پالس القایی کوتاهی تولید می‌کند.
این میدان مغناطیسی انرژی کافی برای تغییر ساختار سلول‌های بدن یا آسیب رساندن به DNA را ندارد. تنها کاری که این میدان انجام می‌دهد، ایجاد یک واکنش مغناطیسی در فلزات پنهان شده زیر لباس است که باعث به صدا در آمدن بوق دستگاه می‌شود. بنابراین از نظر علمی و پزشکی، این تجهیزات بازرسی چیزی به نام اشعه مضر ساطع نمی‌کنند.
خطرات فلزیاب برای زنان باردار و جنین
استفاده از فلزیاب‌های دستی هیچ خطری برای زنان باردار و سلامت جنین ندارد. دلیل این ایمنی کامل این است که دستگاه‌های امنیتی فرودگاه‌ها و مراکز خرید از امواج الکترومغناطیسی غیر یونیزان با فرکانس بسیار پایین (اغلب زیر ۱۰۰ کیلوهرتز) استفاده می‌کنند که توانایی نفوذ به بافت‌های عمیق بدن و رحم مادر را ندارند.
بسیاری از مادران نگران هستند که امواج این دستگاه‌ها باعث سقط جنین یا اختلال در رشد نوزاد شود. اما از نظر علمی، میدان مغناطیسی ایجاد شده توسط این راکت‌ها به قدری ضعیف است که فقط می‌تواند فلزات روی سطح لباس را تشخیص دهد. این امواج هیچ تاثیری روی ساختار دی‌ان‌ای و سلول‌ها ندارند و با اشعه پرخطر ایکس که در بخش رادیولوژی بیمارستان‌ها استفاده می‌شود، تفاوت اساسی دارند.
مجامع معتبر پزشکی بین‌المللی نیز این موضوع را بررسی و تایید کرده‌اند. انجمن فیزیک بهداشت آمریکا که مرجع ارزیابی تشعشعات محیطی است، در این باره توضیح می‌دهد:
اگر در دوران بارداری هستید و در مترو، سازمان‌های دولتی یا فرودگاه با این تجهیزات بازرسی می‌شوید، جای هیچ نگرانی نیست. دستگاه بازرسی فقط یک پالس مغناطیسی کوتاه ارسال می‌کند که حتی از امواج موبایلی که در طول روز ۲۴ ساعته نزدیک خود نگه می‌دارید، ضعیف‌تر است. تا امروز هیچ تحقیق علمی معتبری وجود ندارد که کوچکترین ارتباطی بین بازرسی با این راکت‌ها و مشکلات دوران بارداری پیدا کرده باشد.
تاثیر دستگاه فلزیاب بر بیماران قلبی
عبور سریع راکت‌های بازرسی برای افراد دارای دستگاه ضربان‌ساز کاملا ایمن است و تداخلی در عملکرد باتری قلب ایجاد نمی‌کند، به شرطی که دستگاه برای مدت طولانی روی قفسه سینه نگه داشته نشود. بهتر است بیماران قلبی پیش از بازرسی وضعیت خود را به مامور اطلاع دهند تا عبور راکت در کمتر از ۳ ثانیه انجام شود. همچنین میدان مغناطیسی این تجهیزات هیچ عارضه فیزیکی یا حرارتی برای پلاتین و ایمپلنت‌های فلزی داخل بدن ندارد. در این شرایط دستگاه فقط بوق هشدار می‌زند که با ارائه کارت پزشکی، بازرسی شما بدون هیچ خطر سلامتی به پایان می‌رسد.
مقایسه میدان مغناطیسی راکت با لوازم خانگی روزمره
برای درک ضعیف بودن امواج راکت بازرسی، کافی است آن را با وسایل برقی خانه مقایسه کنید. میدان مغناطیسی این دستگاه‌ها حتی از سشوار یا گوشی موبایل هم ضعیف‌تر است. شما روزانه ساعت‌ها گوشی را نزدیک بدن خود نگه می‌دارید یا از مایکروویو و جاروبرقی استفاده می‌کنید که امواج بسیار قوی‌تری دارند و اصلا نگرانشان نیستید. شدت میدان یک فلزیاب دستی تنها کسری از میکروتسلا است. از طرفی، فرایند عبور از گیت امنیتی فقط ۲ تا ۳ ثانیه زمان می‌برد. همین تماس کوتاه و قدرت مغناطیسی بسیار پایین نشان می‌دهد استفاده از این تجهیزات هیچ اشعه مضری برای بدن ندارد و حتی از نشستن جلوی تلویزیون هم بی‌خطرتر است.
| نوع دستگاه | شدت میدان مغناطیسی | میانگین زمان تماس |
| راکت بازرسی بدنی | بسیار ضعیف (کسری از میکروتسلا) | ۲ تا ۳ ثانیه |
| گوشی موبایل | متوسط (اما در فاصله نزدیک به بدن) | چندین ساعت در روز |
| لوازم خانگی (سشوار، مایکروویو و جاروبرقی) | قوی | چند دقیقه تا چند ساعت |
آیا استفاده روزمره از راکت برای پرسنل حراست خطرناک است؟
نگهبانانی که روزانه ۸ تا ۱۲ ساعت با راکت بازرسی کار می‌کنند، در معرض هیچ خطر سلامتی قرار ندارند. برخلاف اشعه ایکس که اثر تجمعی دارد، میدان مغناطیسی این دستگاه‌ها انرژی مضری در بدن فرد ذخیره نمی‌کند. راکت‌های معتبر با رعایت دقیق استانداردهای جهانی مانند CE و FCC تولید می‌شوند که تضمین می‌کند میزان تابش الکترومغناطیسی آنها بسیار پایین‌تر از حد مجاز است. بنابراین حتی استفاده روزمره در شیفت‌های طولانی هم هیچ عارضه جانبی برای پرسنل حراست ایجاد نمی‌کند. همچنین بدنه پلاستیکی و عایق این تجهیزات مانع انتقال هرگونه حرارت یا جریان الکتریکی به دست مامور امنیتی می‌شود.
نتیجه‌گیری
ترس از پرتوهای خطرناک هنگام عبور از گیت‌های امنیتی کاملا طبیعی است، اما همان‌طور که در این مقاله بررسی کردیم، راکت بازرسی بدن هیچ اشعه مضری ساطع نمی‌کند. این تجهیزات صرفا با ایجاد یک میدان مغناطیسی بسیار ضعیف و موقت کار می‌کنند که حتی از امواج گوشی‌های موبایل روزمره هم ایمن‌تر است. زنان باردار، بیماران قلبی و سایر افراد می‌توانند با خیال راحت و بدون کوچکترین نگرانی از این گیت‌ها عبور کنند. هدف اصلی استفاده از این تجهیزات در اماکن عمومی و فرودگاه‌ها حفظ امنیت است و سلامت فیزیکی شما را به هیچ وجه تهدید نمی‌کند.
سوالات متداول
- آیا راکت موبایل یاب کنکور اشعه مضر دارد؟
خیر، عملکرد این تجهیزات دقیقا مشابه فلزیاب‌های دستی معمولی است. این دستگاه‌ها فقط یک میدان مغناطیسی بسیار ضعیف تولید می‌کنند که هیچ آسیب بیولوژیکی یا اشعه مضری برای داوطلبان کنکور به همراه ندارد. - آیا عبور از گیت بازرسی فرودگاه باعث سقط جنین می‌شود؟
خیر، گیت‌های معمولی فلزیاب در فرودگاه‌ها از امواج الکترومغناطیسی غیر یونیزان استفاده می‌کنند و هیچ گونه خطری برای رشد نوزاد یا سلامت زنان باردار ندارند. - کسانی که پلاتین در بدن دارند هنگام بازرسی با مشکل مواجه می‌شوند؟
از نظر سلامتی هیچ آسیبی این افراد را تهدید نمی‌کند. میدان مغناطیسی دستگاه تاثیری روی پلاتین استخوان ندارد و فقط ممکن است باعث به صدا در آمدن بوق هشدار شود که با اطلاع دادن به مامور امنیتی این مسئله به راحتی حل می‌شود. - آیا راکت بازرسی می‌تواند باعث عقیمی در آقایان شود؟
خیر، این موضوع یک شایعه کاملا بی اساس است. امواج غیر یونیزان به کار رفته در این تجهیزات انرژی بسیار پایینی دارند و به هیچ وجه توانایی نفوذ عمیق، تخریب ساختار سلولی یا آسیب رساندن به سیستم تناسلی انسان را ندارند.
۳۳۳
