[ad_۱]
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، جهان اسلام در روزگار معاصر، یکی از حساسترین و سرنوشتسازترین دورههای تاریخ خود را سپری میکند. از یک سو استعمار نو، جنگهای نیابتی، اسلامهراسی، اشغال سرزمینهای اسلامی و تفرقهافکنی مذهبی، امت اسلامی را با چالشهای بزرگی روبهرو ساخته و از سوی دیگر، نیاز به رهبرانی که بتوانند با حکمت، شجاعت و بصیرت از عزت مسلمانان دفاع کنند، بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. در چنین فضایی، آیتالله امام سید علی خامنهای(ره) از نگاه بسیاری از اندیشمندان مسلمان، بهویژه در افغانستان، به عنوان یکی از اثرگذارترین رهبران معاصر جهان اسلام شناخته میشود.
اهمیت افغانستان در رصد تحولات اسلامی
افغانستان، سرزمین علم، جهاد، ایمان و همزیستی تاریخی شیعه و اهل سنت، همواره تحولات جهان اسلام را با دقت دنبال کرده است. از همین رو، بررسی جایگاه امام خامنهای(ره) از منظر علمای شیعه و اهل سنت افغانستان، میتواند ابعاد مهمی از نقش رهبری دینی و سیاسی در جهان اسلام را روشن سازد.
نگاه علمای شیعه: پرچمداری عزت و مقاومت
بسیاری از علمای شیعه افغانستان، امام خامنهای(ره) را ادامهدهنده راه امام خمینی(ره) و پرچمدار عزت، استقلال و مقاومت اسلامی میدانند. از نگاه آنان، ایشان در طول سالهای رهبری خود، با وجود فشارهای سنگین سیاسی، اقتصادی و تبلیغاتی، هرگز در برابر قدرتهای سلطهگر عقبنشینی نکرد و همواره بر حفظ کرامت امت اسلامی تأکید ورزید.
اسلامِ جامع؛ فراتر از عبادت فردی
از دیدگاه این علما، بزرگترین ویژگی امام خامنهای(ره) آن است که اسلام را تنها در قالب عبادتهای فردی محدود نمیبیند، بلکه آن را مکتبی برای عدالت، آزادی، کرامت انسانی و دفاع از مظلومان معرفی میکند. ایشان بارها تأکید کردهاند که مسلمان واقعی نمیتواند نسبت به سرنوشت ملتهای مظلوم بیتفاوت باشد و سکوت در برابر ظلم، با روح تعالیم اسلام سازگار نیست.
دفاع از فلسطین؛ محور گفتمان رهبری
یکی از مهمترین محورهای رهبری ایشان، دفاع مستمر از آرمان فلسطین است. در روزگاری که بسیاری از قدرتهای جهان در برابر رنج مردم فلسطین سکوت اختیار کردند، امام خامنهای بارها حمایت از ملت فلسطین و آزادی قدس شریف را وظیفهای اسلامی، انسانی و اخلاقی دانستهاند. همین مواضع سبب شده است که در نگاه بسیاری از مسلمانان، ایشان به عنوان یکی از صریحترین مدافعان ملت فلسطین شناخته شوند.
در سالهای اخیر، بهویژه در جریان حوادث غزه، ایشان بارها از ملت مظلوم فلسطین حمایت کرده و مسلمانان جهان را به همبستگی، بیداری و مسئولیتپذیری فراخواندهاند. بسیاری از اندیشمندان افغانستان این مواضع را جلوهای از پایبندی ایشان به آرمانهای اسلامی میدانند.
پیوند دین، اخلاق و سیاست
از نگاه علمای شیعه افغانستان، امام خامنهای(ره) نه تنها یک رهبر سیاسی، بلکه اندیشمندی ژرفنگر، فقیهی آگاه به زمان و شخصیتی است که میان دین، اخلاق، سیاست و مسئولیت اجتماعی پیوند برقرار کرده است. آنان معتقدند که یکی از عوامل نفوذ کلام ایشان، سادهزیستی، اخلاص، استقامت و پایبندی به ارزشهای اسلامی است.
تقدیر علمای اهل سنت از مواضع مشترک
در میان علمای اهل سنت افغانستان نیز شخصیت امام خامنهای(ره) با احترام از سوی شماری از علما مورد توجه قرار گرفته است. آنان، با وجود تفاوتهای فقهی و کلامی، از مواضع ایشان در دفاع از مسجدالاقصی، حمایت از ملت فلسطین، مخالفت با اسلامهراسی و دعوت به وحدت امت اسلامی تقدیر کردهاند.
این گروه از علما بر این باورند که دشمنان اسلام میان شیعه و سنی تفاوتی قائل نیستند و هدف آنان تضعیف همه امت اسلامی است. بنابراین، هر شخصیتی که مسلمانان را به اتحاد، عزت و دفاع از مقدسات اسلامی فرا بخواند، شایسته احترام است.
اتحاد اسلامی؛ راهبرد مقابله با دشمن مشترک
امام خامنهای(ره) بارها تأکید کردهاند که اختلاف میان مذاهب اسلامی، بزرگترین فرصت برای دشمنان اسلام است و تنها راه پیروزی امت اسلامی، تمسک به قرآن کریم، سنت پیامبر اکرم(ص) و حفظ برادری اسلامی است. همین نگاه، مورد استقبال بسیاری از اندیشمندان مسلمان افغانستان قرار گرفته است.
پیوند اندیشه، ایمان و عمل در رهبری
از منظر بسیاری از پژوهشگران، یکی از برجستهترین ویژگیهای رهبری امام خامنهای(ره)، پیوند میان اندیشه، ایمان و عمل است. ایشان همواره کوشیدهاند که اسلام را دینی زنده، تمدنساز و پاسخگو به نیازهای عصر حاضر معرفی کنند؛ اسلامی که مسلمانان را به علم، عدالت، اخلاق، استقلال و پیشرفت فرا میخواند و در برابر ظلم و اشغالگری سکوت را جایز نمیداند.
استقلال؛ بزرگترین سرمایه ملتها
بسیاری از علمای شیعه افغانستان بر این باورند که امام خامنهای(ره) در طول سالهای رهبری خود، با وجود فشارهای گسترده سیاسی، اقتصادی و تبلیغاتی، از آرمانهای اسلامی عقبنشینی نکرده و استقلال را بزرگترین سرمایه ملتهای مسلمان دانسته است. آنان معتقدند که ایستادگی در برابر سلطهطلبی، دفاع از کرامت امت اسلامی و حمایت از ملتهای مظلوم، از مهمترین عوامل جایگاه ویژه ایشان در میان مسلمانان جهان است.
فلسطین؛ مسئلهای فراتر از مرزهای مذهبی
در میان شماری از علمای اهل سنت افغانستان نیز این دیدگاه وجود دارد که مسئله فلسطین، مسئله همه مسلمانان است و دفاع از ملت فلسطین، فراتر از اختلافهای مذهبی، یک وظیفه دینی و انسانی به شمار میرود. آنان تصریح میکنند که هر شخصیتی که با صراحت از مسجدالاقصی، قدس شریف و ملت مظلوم فلسطین دفاع کند، در دل بسیاری از آزادگان جهان جایگاه ویژهای خواهد یافت.
تأکید مستمر بر وحدت شیعه و سنی
یکی دیگر از ویژگیهای برجسته امام خامنهای(ره)، تأکید بر وحدت امت اسلامی است. ایشان بارها اعلام کردهاند که شیعه و سنی دو بال امت اسلاماند و دشمنان اسلام از هرگونه اختلاف مذهبی برای تضعیف مسلمانان بهره میبرند. از همین رو، همواره مسلمانان را به همدلی، گفتوگو و برادری دعوت کردهاند.
از دیدگاه بسیاری از اندیشمندان افغانستان، این رویکرد وحدتمحور سبب شده است که شخصیت ایشان فراتر از مرزهای جغرافیایی مورد توجه قرار گیرد. آنان باور دارند که هرگاه امت اسلامی حول محور قرآن، پیامبر اکرم(ص) و ارزشهای مشترک گرد هم آید، هیچ قدرتی توان شکستن عزت مسلمانان را نخواهد داشت.
عزت در سایه علم و خودکفایی
امام خامنهای(ره) همچنین بارها بر اهمیت علم، فناوری، خودکفایی اقتصادی و تربیت نسل جوان تأکید کردهاند. در نگاه ایشان، عزت مسلمانان تنها با شعار به دست نمیآید، بلکه نیازمند ایمان، دانش، تلاش، مدیریت و اعتماد به ظرفیتهای امت اسلامی است.
فرهنگ مقاومت؛ میراث ماندگار
امروز بسیاری از جوانان مسلمان، مقاومت را تنها یک مفهوم نظامی نمیدانند، بلکه آن را فرهنگ ایستادگی در برابر ظلم، حفظ کرامت انسانی و دفاع از حق میشمارند. از نگاه هواداران امام خامنهای(ره)، ایشان یکی از برجستهترین مروجان این فرهنگ در جهان اسلام بودهاند.
بیتردید، تاریخ درباره شخصیتهای بزرگ با گذر زمان داوری دقیقتری خواهد کرد؛ اما آنچه امروز آشکار است، نقش پررنگ امام خامنهای در زنده نگه داشتن آرمان فلسطین، دعوت به وحدت مسلمانان، حمایت از ملتهای مظلوم و تأکید بر عزت و استقلال امت اسلامی است.
نتیجهگیری: چراغ راه آینده
جهان اسلام امروز بیش از هر زمان دیگری به وحدت، آگاهی، عدالت و رهبری حکیمانه نیاز دارد. بسیاری از علمای شیعه افغانستان، امام خامنهای(ره) را پرچمدار عزت، استقلال و مقاومت اسلامی میدانند و شماری از علمای اهل سنت افغانستان نیز مواضع ایشان در دفاع از فلسطین، مخالفت با اشغالگری، دعوت به وحدت امت اسلامی و حمایت از مظلومان را شایسته احترام میشمارند.
اگرچه درباره برخی مسائل سیاسی و فقهی دیدگاههای متفاوتی وجود دارد، اما از نگاه بسیاری از طرفداران ایشان، نقش امام خامنهای(ره) در تقویت گفتمان عزت اسلامی، حمایت از ملت فلسطین، دعوت به همبستگی مسلمانان و دفاع از استقلال جهان اسلام، جایگاهی ماندگار در تاریخ معاصر رقم زده است.
امروز نیز پیام اصلی ایشان برای امت اسلامی، بازگشت به قرآن، تمسک به سیره پیامبر اکرم(ص)، حفظ وحدت، پیشرفت علمی، خودباوری و ایستادگی در برابر ظلم است؛ پیامی که میتواند چراغ راه آینده جهان اسلام باشد و مسلمانان را به سوی عزت، کرامت و تمدنی نوین رهنمون سازد.
منبع:مهر
