به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، حجتالاسلاموالمسلمین استاد تراشیون معتقد است والدین باید در سومین هفتسال زندگی فرزندان، برای آنان نقش و مسئولیت تعریف کنند و با سپردن کارهای اجتماعی و خانوادگی، زمینه فعال شدن و مسئولیتپذیری آنها را فراهم آورند تا فرزندان کمتر در معرض آسیبهایی مانند وابستگی به فضای مجازی، موبایل و بازیهای رایانهای قرار بگیرند.
در نگاه تربیتی اسلام، فرزند در سومین هفتسال زندگی «وزیر» معرفی شده است؛ یعنی باید برای او مسئولیت و شیوه کار در نظر گرفته شود.
بنابر روایت حوزه، بر همین اساس، این نوشتار به بررسی راهکارهایی برای تبدیل فرزندان منفعل به کودکانی فعال، توانمند و مسئولیتپذیر میپردازد.
بیکاری؛ زمینهساز سرگرمیهای آسیبزا
بیکاری میتواند زمینه فساد و انحراف را فراهم کند. استاد تراشیون خطاب به پدر و مادرهایی که فرزند نوجوان دارند، این سؤال را مطرح میکند که برای اوقات فراغت فرزندانشان چه برنامهای در نظر گرفتهاند؟
وقتی خانواده برای اوقات فراغت نوجوان برنامه مشخصی نداشته باشد، طبیعی است که ذهن فرزند به سمت سرگرمیهایی مانند تلفن همراه، تبلت، کافینت، بازیهای رایانهای و گیمنت کشیده شود.
اشتغال و کار میتواند فرزندان را سالم و فعال نگه دارد. البته منظور از کار، فعالیتی متناسب با سن و شرایط نوجوان و در محیطی سالم است.
برای نمونه، میتوان یک کارگاه نجاری مناسب پیدا کرد که صاحب آن فردی قابل اعتماد و خوشرفتار باشد و از او خواست نوجوان در طول سه ماه تابستان در کنار او کار کند. حتی میتوان برای این کار دستمزدی نیز در نظر گرفت تا نوجوان علاوه بر یادگیری حرفه، با مفهوم کار و ارزش تلاش نیز آشنا شود.
چرا در تربیت اسلامی فرزند «وزیر» معرفی شده است؟
استاد تراشیون با اشاره به این آموزه که فرزندان در سومین هفتسال زندگی «وزیر» هستند، توضیح میدهد که گاهی در برداشت از این تعبیر دچار اشتباه میشویم و وزیر را صرفاً به معنای مشاور در نظر میگیریم؛ در حالی که میان مشاور و وزیر تفاوت وجود دارد.
«وزیر» بودن فرزند به این معناست که باید برای او روش کار و مسئولیت تعریف شود. کودک و نوجوان باید درگیر فعالیت و کار باشد و مسئولیتهایی متناسب با تواناییاش بر عهده بگیرد.
هدف از این کار آن است که فرزند بیهدف و بدون برنامه نماند و برای پر کردن اوقات خود به سمت سرگرمیهای ناسالم کشیده نشود.
از کودکی مسئولیتهای خانه را به دختران بسپارید
یکی از مشکلاتی که خانوادهها در سالهای بعد با آن مواجه میشوند، ناآشنایی فرزندان با کارهای ساده خانه است.
استاد تراشیون با اشاره به تجربه خانوادههایی که برای مشاوره مراجعه میکنند، میگوید گاهی پدر و مادرها از این مسئله گلایه دارند که دخترشان در سن هجده یا نوزدهسالگی هیچکدام از کارهای خانه را بلد نیست؛ در حالی که ممکن است همان فرزند از همان سنین پایین، تمام جزئیات و پیچوخمهای فضای مجازی و پیامرسانها را به خوبی یاد گرفته باشد.
به همین دلیل، آموزش مهارتهای خانه باید از سالهای کودکی آغاز شود. برای دختران میتوان از حدود هفت یا هشتسالگی برخی مسئولیتهای ساده و متناسب با سن را در نظر گرفت تا به تدریج با کارهای خانه آشنا شوند.
گاهی مادر باید فرصت مسئولیتپذیری را برای فرزند ایجاد کند
استاد تراشیون در بیان نمونهای از تجربه یکی از بانوان، به خاطرهای اشاره میکند که نشاندهنده تأثیر واگذاری مسئولیت به فرزندان است.
این زن تعریف میکرد که مادرش گاهی هفتهای یکبار به شکل ظاهری بیمار میشد. او در ابتدا متوجه علت این موضوع نبود، اما بعدها فهمید مادرش عمداً چنین کاری میکند تا دخترش مسئولیت انجام کارهای خانه را بر عهده بگیرد.
زمانی که به انجام کارهای خانه عادت کرد و دستش به کار راه افتاد، دیگر مادرش هیچوقت بیمار نشد؛ زیرا فرزند خانواده به مرور اهل کار و مسئولیت شده بود.
این تجربه نشان میدهد گاهی لازم است والدین شرایطی ایجاد کنند که فرزند ناچار شود مسئولیتهای متناسب با سن خود را بر عهده بگیرد.
دختران هشت و نهساله باید مهارتهای زندگی را یاد بگیرند
از نگاه این استاد تربیتی، دختران در سنین هشت و نهسالگی نیز میتوانند بسیاری از مهارتهای ساده زندگی را فرا بگیرند و بخشی از کارهای خانه را انجام دهند.
برای نمونه، میتوان آشپزی، خیاطی و دیگر مهارتهای کاربردی را از دوران کودکی به آنان آموزش داد.
استاد تراشیون با اشاره به تجربه یک مدرسه در شهر قم میگوید در برنامه تابستانی این مدرسه، به بچهها از کلاس سوم ابتدایی مهارتهایی مانند آشپزی و خیاطی آموزش داده میشود؛ چراکه معتقدند کودکان باید این مهارتها را از سنین پایین فرا بگیرند.
بیبرنامگی؛ یکی از دلایل آسیبپذیری نسل امروز
اگر نوجوانان و کودکان اوقات فراغت خود را بدون برنامه سپری کنند، نتیجه میتواند وابستگی بیشتر به فضای مجازی و سرگرمیهای کمفایده باشد.
نسل امروز، با وجود آنکه از جهات مختلف نیازمند حمایت و توجه است، بخشی از مشکلاتش به این موضوع بازمیگردد که خانوادهها نتوانستهاند برای اوقات فراغت و زندگی روزمره آنان برنامههای مفید، سازنده و متناسب با سنشان طراحی کنند.
بنابراین، یکی از راههای تربیت فرزندانی سالم و مسئولیتپذیر، سپردن کار و مسئولیت به آنها از سالهای کودکی و نوجوانی است؛ مسئولیتهایی که علاوه بر پر کردن اوقات فراغت، مهارتهای زندگی، روحیه کار و احساس مسئولیت را نیز در آنان تقویت کند.
برای دانلود فایل صوتی اینجا را کلیک کنید.
