همه توکن‌هایی که برچسب هوش مصنوعی دارند، لزوماً برنده موج AI نیستند. ارزش بازار این بخش به حدود ۲۶.۲ میلیارد دلار رسیده، اما تفاوت زیادی بین پروژه‌هایی وجود دارد که فقط از هیجان بازار استفاده می‌کنند و پروژه‌هایی که واقعاً توانسته‌اند برای توکن خود تقاضای پایدار ایجاد کنند.
حالا سؤال اصلی این است که کدام پروژه‌ها پشت این رشد، محصول و مدل اقتصادی قابل‌اتکاتری دارند. در ادامه، با تکیه بر گزارشی از کریپتو نیوز (CryptoNews)، پنج توکن مهم حوزه هوش مصنوعی را بررسی می‌کنیم تا ببینیم کدام‌یک شانس بیشتری برای تبدیل رشد استفاده به تقاضای واقعی برای توکن دارند.
رشد پروژه‌های هوش مصنوعی چطور به تقاضا برای توکن تبدیل می‌شود؟
این ارزهای دیجیتال سهام یک شرکت هوش مصنوعی نیستند و دارندگان آن‌ها مستقیماً از سود یک شرکت سهم نمی‌برند. بنابراین، برای ارزیابی هر پروژه باید دید استفاده واقعی از خدمات آن تا چه اندازه می‌تواند به تقاضا برای توکن یا تغییر در عرضه آن منجر شود.
- نیر پروتکل (NEAR): توکن اصلی شبکه نیر است. خدمات هوش مصنوعی ممکن است با روش‌های مختلفی هزینه دریافت کنند، اما بخشی از فعالیت‌ها و تسویه‌های روی شبکه همچنان با NEAR ارتباط پیدا می‌کند.
- بیت‌تنسور (TAO): توکن TAO در استیکینگ، پرداخت پاداش و اقتصاد زیرشبکه‌های بیت‌تنسور نقش دارد. با این حال، افزایش پاداش‌ها به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که مشتریان واقعی برای خدمات این زیرشبکه‌ها پول پرداخت می‌کنند.
- رندر (RENDER): این شبکه از سازوکاری استفاده می‌کند که در آن برای انجام کارهای پردازشی توکن سوزانده می‌شود و در مقابل، اپراتورهایی که توان پردازشی ارائه می‌کنند پاداش می‌گیرند. به همین دلیل می‌توان ارتباط میان میزان استفاده از شبکه و اقتصاد توکن را تا حدی اندازه‌گیری کرد.
- فت (FET): این توکن در اکوسیستم اتحاد ابرهوش مصنوعی استفاده می‌شود که مجموعه‌ای از ابزارهای ایجنت هوشمند، خدمات محاسباتی و زیرساخت‌های بلاک چینی را توسعه می‌دهد. با این حال، همه پرداخت‌های این محصولات الزاماً باعث تقاضای مستقیم برای FET نمی‌شوند.
- ویرچوال پروتکل (VIRTUAL): این پروژه بر ساخت و استفاده از ایجنت‌های هوش مصنوعی تمرکز دارد. اپلیکیشن جدید آن می‌تواند استفاده از این ایجنت‌ها را گسترش دهد، اما هنوز مشخص نیست هر تعامل یا تراکنش داخل این اکوسیستم تا چه اندازه به تقاضا برای VIRTUAL تبدیل می‌شود.
نیر پروتکل
نقشه راه نیر پروتکل ترکیبی از زیرساخت‌های بین‌زنجیره‌ای و ابزارهای هوش مصنوعی است. پروژه‌هایی مانند نیر ای‌آی و آیرون کلاو روی اجرای خصوصی و جداسازی اطلاعات و مجوزهای دسترسی تمرکز دارند. این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که یک ایجنت هوش مصنوعی اجازه جابه‌جایی دارایی کاربر را داشته باشد، زیرا در چنین شرایطی محدودکردن دسترسی‌ها و اختیارات تراکنشی به اندازه سرعت انجام تراکنش اهمیت دارد.
نیر همچنین سیستمی برای دسترسی به ۴۳ مدل هوش مصنوعی ارائه کرده که کاربران می‌توانند با استیک‌کردن توکن نیر از آن استفاده کنند. این سازوکار ارتباط مشخصی میان نگهداری توکن و استفاده از خدمات AI ایجاد می‌کند، هرچند میزان اثر آن به تعداد کاربران، حجم توکن‌های استیک‌شده و میزان استفاده واقعی از مدل‌ها بستگی دارد.
در زمان نگارش گزارش، قیمت نیر پروتکل حدود ۵ دلار و ارزش بازار آن بیش از ۶.۵ میلیارد دلار است که آن را به بزرگ‌ترین پروژه این فهرست تبدیل می‌کند. با این وجود، افزایش فعالیت شبکه یا تراکنش‌های بین‌زنجیره‌ای لزوماً به معنی رشد استفاده از خدمات هوش مصنوعی نیر نیست.
طبق برخی منابع، پیشنهادی برای کاهش تورم سالانه NEAR از ۲.۵ درصد به ۱.۶ درصد قرار است برای رأی‌گیری ارائه شود.
بیت‌تنسور
بیت‌تنسور در سال ۲۰۲۶ چند تغییر در نحوه توزیع پاداش میان زیرشبکه‌های خود اعمال کرده است. یکی از این تغییرات، فعال‌شدن سازوکار کنترل انتشار پاداش بود که تلاش می‌کند میزان پاداش هر زیرشبکه را بیشتر با سطح تقاضا هماهنگ کند. با این وجود، افزایش یا جابه‌جایی پاداش‌ها به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که مشتریان خارج از اکوسیستم برای خدمات این زیرشبکه‌ها پول پرداخت می‌کنند.
قیمت بیت‌تنسور در حال حاضر، حدود ۲۷۸ دلار و ارزش بازار آن نزدیک به ۳.۳ میلیارد دلار است. گری‌اسکیل نیز فرم اصلاح‌شده S-۱ مربوط به تراست بیت‌تنسور خود را ثبت کرده که نشان‌دهنده افزایش توجه سرمایه‌گذاران نهادی به این دارایی است.
با این وجود، برای سنجش تقاضای واقعی برای خدمات بیت‌تنسور، شواهدی مانند قراردادهای تجاری، درآمد تکرارشونده زیرشبکه‌ها و خرید خدمات توسط مشتریان خارج از شبکه اهمیت بیشتری دارد. منبع تأکید می‌کند که پاداش‌های داخلی شبکه را نباید با درآمد واقعی از مشتریان اشتباه گرفت.
رندر
شبکه رندر افرادی را که به توان پردازشی گرافیکی یا محاسبات مرتبط با هوش مصنوعی نیاز دارند به دارندگان GPU متصل می‌کند. طبق داشبورد بنیاد رندر، تا زمان انتشار گزارش حدود ۸۱.۸ میلیون فریم پردازش شده و در مجموع ۱.۵۶ میلیون توکن رندر سوزانده شده بود.
رندر از مدلی استفاده می‌کند که در آن برای ایجاد اعتبار لازم جهت انجام کارهای پردازشی، ارز رندر سوزانده می‌شود و در مقابل، اپراتورهایی که توان پردازشی ارائه می‌کنند پاداش دریافت می‌کنند. بنابراین، برای بررسی اثر استفاده از شبکه بر اقتصاد توکن، باید میزان سوزاندن RENDER را با مقدار توکن‌های جدیدی که به‌عنوان پاداش منتشر می‌شوند مقایسه کرد.
قیمت رندر در لحظه نگارش این مطلب، حدود ۲.۰۶ دلار و ارزش بازار آن بیش از یک میلیارد دلار است. با این حال، افزایش تعداد فریم‌های پردازش‌شده لزوماً به معنی کاهش عرضه رندر نیست، زیرا ممکن است میزان انتشار توکن‌های جدید از مقدار سوزانده‌شده بیشتر باشد. همچنین همه فعالیت‌های شبکه به آموزش یا اجرای مدل‌های هوش مصنوعی مربوط نمی‌شوند و بخش قابل‌توجهی از آن‌ها همچنان به رندر گرافیکی اختصاص دارد.
فت
اتحاد ابرهوش مصنوعی (Artificial Superintelligence Alliance) مجموعه‌ای از پروژه‌های مرتبط با محاسبات توزیع‌شده، ایجنت‌های هوشمند و توسعه زنجیره اختصاصی ASI را در یک اکوسیستم گرد هم آورده است. توکن FET نیز در چند شبکه مختلف در دسترس است و در بخش‌هایی از این اکوسیستم نقش اقتصادی دارد.
تنوع محصولات می‌تواند نقطه قوت این پروژه باشد، اما در عین حال بررسی میزان تقاضای واقعی برای FET را دشوارتر می‌کند. ممکن است کاربران از یکی از خدمات این اکوسیستم استفاده کنند، اما هزینه آن را با دارایی دیگری بپردازند و در نتیجه استفاده بیشتر از محصول الزاماً به افزایش مستقیم تقاضا برای FET منجر نشود.
قیمت FET در ۶ اکتبر حدود ۰.۲۴۷ دلار و ارزش بازار آن نزدیک به ۵۷۰ میلیون دلار بود. در ادامه، پیشرفت شبکه آزمایشی ASI، میزان استفاده توسعه‌دهندگان و نحوه استفاده از FET در محصولات مختلف این اتحاد از مهم‌ترین مواردی هستند که باید زیر نظر گرفته شوند. منبع نیز تأکید می‌کند که هنوز راه‌اندازی شبکه اصلی ASI تأیید نشده است.
ویرچوال پروتکل
ویرچوال پروتکل نسخه آزمایشی و دعوتی اپلیکیشن iOS خود را راه‌اندازی کرده است. این اپلیکیشن یک دستیار هوش مصنوعی به نام باتلر در اختیار کاربران می‌گذارد که می‌تواند بازار را بررسی کند، درباره دارایی‌ها تحقیق انجام دهد و در محدوده مجوزها و سقف هزینه‌ای که کاربر تعیین کرده، تراکنش یا معامله انجام دهد.
راه‌اندازی این محصول یکی از تازه‌ترین اتفاقات عملی در میان پروژه‌های این فهرست است، اما هنوز اطلاعات کافی درباره تعداد کاربران فعال، میزان ماندگاری آن‌ها، حجم تراکنش‌ها و درآمد حاصل از این اپلیکیشن وجود ندارد.
استفاده از یک ایجنت هوش مصنوعی برای جابه‌جایی پول نیز ریسک‌هایی مانند نحوه نگهداری کلیدها، سطح دسترسی به معاملات و احتمال فریب ایجنت از طریق پرامپت‌ها یا سیگنال‌های دستکاری‌شده بازار را به همراه دارد. ویرچوال پروتکل اعلام کرده کاربران می‌توانند محدودیت‌های مالی و سطح دسترسی ایجنت را تعیین کنند، اما آزمایش محدود فعلی هنوز نشان نمی‌دهد این سیستم در مقیاس بزرگ چگونه عمل خواهد کرد.
قیمت ویرچوال پروتکل در زمان انتشار گزارش ۷۴ سنت است و ارزش بازار آن حدود ۴۹۳ میلیون دلار است. با این وجود، هنوز مشخص نیست افزایش استفاده از این اپلیکیشن تا چه اندازه به تقاضای مستقیم برای ارز ویرچوال تبدیل خواهد شد و آیا هر معامله یا فعالیت کیف پول الزاماً به استفاده از این ارز نیاز دارد یا خیر.
برای بررسی وضعیت ارزهای هوش مصنوعی چه چیزهایی را دنبال کنیم؟
برای ارزیابی بنیادی این پنج پروژه، بهتر است چند شاخص مشخص را زیر نظر داشته باشید:
- نیر: میزان توکن‌هایی که برای دسترسی به مدل‌های هوش مصنوعی قفل می‌شوند و حجم تراکنش‌های مربوط به خدمات هوش مصنوعی در شبکه.
- بیت‌تنسور: قراردادهای رسمی با مشتریان خارج از اکوسیستم و نحوه توزیع پاداش میان زیرشبکه‌ها.
- رندر: مقایسه تعداد توکن‌های سوزانده‌شده با توکن‌های جدیدی که به‌عنوان پاداش وارد بازار می‌شوند.
- فت: پیشرفت شبکه آزمایشی زنجیره اختصاصی این پروژه و میزان استفاده واقعی از توان پردازشی محصولات آن.
- ویرچوال پروتکل: تعداد کاربرانی که پس از پایان مرحله آزمایشی همچنان از برنامه استفاده می‌کنند و میزان تقاضای واقعی برای توکن در داخل اکوسیستم.
آیا رشد توکن‌های هوش مصنوعی ادامه‌دار است؟
رشد هم‌زمان قیمت توکن‌های هوش مصنوعی لزوماً به این معنی نیست که استفاده واقعی یا درآمد این پروژه‌ها هم با همان سرعت افزایش یافته است. بخشی از رشد قیمت می‌تواند تحت تأثیر هیجان عمومی پیرامون هوش مصنوعی و رشد سهام شرکت‌های فناوری شکل گرفته باشد.
به همین دلیل، بهتر است میان محبوبیت یک پروژه و تقاضای واقعی برای توکن آن تفاوت قائل شویم. میزان استفاده از خدمات، درآمد واقعی، نحوه توزیع و آزادشدن توکن‌ها و ارتباط میان رشد محصول و تقاضا برای توکن، از مهم‌ترین عواملی هستند که می‌توانند مشخص کنند رشد یک پروژه تا چه اندازه پایدار است.
