به گزارش خبرنگار بین الملل تابناک، در شرایطی که تنگه هرمز به یکی از مهم‌ترین کانون‌های معادلات سیاسی، امنیتی و اقتصادی جهان تبدیل شده است، تحولات مربوط به مذاکرات تهران و واشنگتن و اختلاف‌نظر‌ها بر سر چارچوب توافق احتمالی، ابعاد تازه‌ای به تقابل دو کشور بخشیده است.
در این میان، تأکید مقام‌های ایرانی بر شروط پیشین مذاکرات، گمانه‌زنی‌ها درباره پیشنهاد‌های جدید تهران و تلاش واشنگتن برای دستیابی به توافق در بازه زمانی مشخص، پرسش‌های مهمی را درباره اهداف واقعی طرفین، میزان انعطاف‌پذیری آنها و چشم‌انداز دیپلماسی مطرح می‌کند؛ به‌ویژه آنکه سرنوشت تنگه هرمز و تحولات بازار جهانی انرژی نیز به‌طور مستقیم از این معادلات تأثیر می‌پذیرد.
بیشتر بخوانید:
- ممکن است ترامپ به کوه کلنگ حمله کند/ چین و روسیه مانع احیای کمیته تحریم ایران شدند
- خوشبختانه مذاکرات کنونی ایران و آمریکا محرمانه است؛ اسرائیل برای وارد کردن آمریکا به جنگ جدید فشار می‌آورد
«طارق رئوف» رئیس سابق بخش امنیت سیاسی و شفاف سازی آژانس بین المللی انرژی اتمی و رئیس برنامه خلع سلاح، کنترل سلاح و عدم اشاعه موسسه صلح استکهلم (سیپری) در این زمینه به تابناک گفت: ایران پیشنهاد داده است که به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد (MOU) بازگردد. بازگشت ایران به همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) تنها پس از لغو تمامی تحریم‌ها و خروج نیرو‌های آمریکایی از منطقه امکان‌پذیر خواهد بود.
وی افزود: اگر آمریکا حملات خود به ایران را از سر بگیرد، ایران تلافی خواهد کرد. اگر ایران نتواند نفت صادر کند، شرکت‌های هواپیمایی آن قادر به انجام پرواز نباشند و زیرساخت‌های انرژی‌اش بمباران شوند، در آن صورت هیچ کشور دیگری در منطقه خلیج فارس نیز قادر نخواهد بود نفت صادر کند، هواپیما‌های خود را به پرواز درآورد یا از زیرساخت‌های انرژی خود محافظت کند.
مشخص نیست چه کسی در آمریکا تصمیم گیرنده است
وی گفت: تهران از آمریکا به‌شدت ناامید و خشمگین است، زیرا نمی‌داند چه کسی در این کشور اختیار و صلاحیت تصمیم‌گیری دارد و از طرف آمریکا سخن می‌گوید.
رئیس برنامه خلع سلاح، کنترل سلاح و عدم اشاعه موسسه صلح استکهلم (سیپری) در ادامه یادآور شد: در حال حاضر، سه جریان رقیب در آمریکا وجود دارند: مارکو روبیو، جریان موسوم به «دولت پنهان» (Deep State) و نومحافظه‌کاران (Neo-cons) از یک سو، جی‌دی ونس و جریان «اول آمریکا» (America First) از سوی دیگر، و دونالد ترامپ که قادر به تصمیم‌گیری نیست و نفوذ اسرائیل بر تصمیمات او غلبه دارد.
رئوف ادامه داد: عمان دیگر نقش میانجی را ایفا نمی‌کند، زیرا در زمینه انتقال نفت از طریق مسیر آبی خود با آمریکا همکاری می‌کند. قطر، در کنار پاکستان، به‌عنوان میانجی مورد اعتماد شناخته می‌شود؛ اما این دو کشور نیز نفوذ کافی برای تأثیرگذاری بر واشنگتن ندارند.
وی گفت: بنیامین نتانیاهو سفر محرمانه‌ای به ابوظبی انجام داده است که نمایندگانی از مصر، کویت و بحرین نیز در آن حضور داشته‌اند. در این دیدار، پیشنهاد ارائه تضمین‌های امنیتی با هدف مقابله با توافق مکه مطرح شده است.
حوثی‌ها جنگ دفاعی خود را دنبال می‌کنند و از سوی ایران هدایت نمی‌شوند
رئوف در ادامه افزود: حوثی‌ها جنگ دفاعی خود را دنبال می‌کنند و از سوی ایران هدایت نمی‌شوند. اسرائیل نیز در حال ویران کردن لبنان است. ماده اول تفاهم‌نامه اسلام‌آباد بر صلح منطقه‌ای و برقراری آتش‌بس در سراسر منطقه تأکید داشت، نه صرفاً بر آتش‌بس میان آمریکا و ایران.
وی یادآور شد: اوضاع همچنان مبهم و سردرگم است. ایران مصمم است از خود دفاع کند. در ژوئن ۲۰۲۵، ایران ۱۸ ساعت برای پاسخ دادن زمان صرف کرد، اما در فوریه ۲۰۲۶، ظرف یک ساعت واکنش نشان داد. آمریکا باید به این موضوع توجه کند.
رئوف گفت: گزارش‌ها حاکی از آن است که فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) در حال آماده‌سازی برای انجام حملات سنگین سه‌روزه علیه ایران است؛ حملاتی که احتمالاً استفاده از بمب ۱۵ هزار کیلوگرمی موسوم به «مادر همه بمبها» (Mother of All Bombs) را نیز شامل می‌شود و با حمایت اسرائیل انجام خواهد شد.
ایران آماده تحمل ضربات سنگین است، اما تسلیم نخواهد شد
رئیس برنامه خلع سلاح، کنترل سلاح و عدم اشاعه موسسه صلح استکهلم (سیپری) در ادامه یادآور شد: ترامپ از تسلیم نشدن ایران به‌شدت خشمگین و ناامید شده است و اکنون آمریکا در دامی گرفتار شده که خود آن را ایجاد کرده است. ایران آماده تحمل ضربات سنگین است، اما تسلیم نخواهد شد.
وی افزود: در مراسم استقبالی که در اینجا برگزار شد، سفیر ایران اشعاری از حافظ را قرائت کرد که درباره زندگی با عزت و کرامت بود و این مفهوم را بیان می‌کرد که اگر زندگی با عزت همراه نباشد، دیگر ارزش زیستن ندارد.
رئیس سابق بخش امنیت سیاسی و شفاف سازی آژانس بین المللی انرژی اتمی در پایان گفت: این پیامی است که ترامپ باید از تمدنی پنج‌هزارساله درک کند؛ تمدنی که در طول تاریخ با چالش‌های بسیاری روبه‌رو شده، اما توانسته است از آنها جان سالم به در ببرد.
