خبرگزاری مهر، گروه استانها: خانهدار شدن برای خانوادههایی که سالها با اجارهنشینی و افزایش هزینههای زندگی دستوپنجه نرم کردهاند، باید نقطه پایان یک انتظار طولانی باشد، اما در دهدشت، نگرانی متقاضیان فقط به زمان تحویل کلید خلاصه نمیشود.
اینجا یک سؤال جدی وجود دارد، آیا قرار است واحدهای مسکن ملی زمانی تحویل مردم شوند که هنوز آب و فاضلاب آنها به سرانجام نرسیده است؟
ساخت یک ساختمان، پایان پروژه مسکن نیست. خانهای که آب پایدار ندارد، شبکه فاضلاب آن آماده نیست، مسیر دسترسیاش با مشکل مواجه است یا ظرفیت شبکه موجود پاسخگوی جمعیت جدید نیست، هرچقدر هم دیوار و سقفش کامل شده باشد، هنوز یک «محل زندگی آماده» محسوب نمیشود.
تجربه پروژه ۱۰۱۰ واحدی دهدشت نیز نشان داده است که فاصله میان پایان عملیات ساختمانی و آمادهشدن واقعی یک محله برای سکونت، میتواند به یک مطالبه تازه برای مردم تبدیل شود.
حالا همین نگرانی درباره پروژه ۸۴۸ واحدی و سایر طرحهای نهضت ملی مسکن دهدشت نیز مطرح است، طرحهایی که قرار است خانه اقشار مختلف، از جمله خانوارهای کمبرخوردار باشند و نباید پس از تحویل، مردم را با فهرستی از مشکلات زیرساختی مواجه کنند.
«خانه میخواهیم، نه ساختمانی که هنوز آماده زندگی نیست»
برای متقاضیان، کلید خانه زمانی ارزشمند است که پشت آن امکان یک زندگی عادی وجود داشته باشد، آبی که از شیر خانه جاری شود، فاضلابی که دفع اصولی داشته باشد و زیرساختی که متناسب با جمعیت جدید طراحی شده باشد.
مریم افشین یکی از متقاضیان مسکن ملی دهدشت در گفتوگو با خبرنگار مهر میگوید: ما برای خانهدار شدن ثبتنام کردیم و پول پرداخت کردیم. انتظارمان این است وقتی کلید را تحویل میگیریم، آب، فاضلاب، برق و راه دسترسی هم آماده باشد. نمیشود خانه را تحویل بدهند و بعد تازه دنبال زیرساخت بگردند.
رضا اکبری یکی دیگر از متقاضیان هم در گفت و گو با خبرنگار مهر نیز با اشاره به تجربه برخی پروژههای گذشته، میگوید: نگرانی ما این است که واحدها تحویل شوند اما فاضلاب آماده نباشد، مردم نباید بعد از تحویل خانه، برای ابتداییترین امکانات زندگی دوباره مطالبهگری کنند. مطالبه ما روشن است، اول زیرساخت، بعد تحویل.
سعید قاسمی نیز میگوید: ما نمیخواهیم چند سال دیگر دوباره برای آب و فاضلاب تجمع و مطالبه کنیم. مسئولان باید از همین حالا تکلیف شبکه آب و فاضلاب را مشخص کنند و زمان اجرای آن را به مردم اعلام کنند.
۱۰۱۰ واحد؛ تجربهای که نباید دوباره تکرار شود
مسئله زیرساختهای آب و فاضلاب در مسکن ملی دهدشت موضوع تازهای نیست، در پروژه ۱۰۱۰ واحدی، همزمان با پیشرفت ساخت واحدها، اجرای شبکه جمعآوری و خط انتقال فاضلاب نیز به یکی از موضوعات مهم تبدیل شد، پروژهای که عملیات آن از بهمن ۱۴۰۴ آغاز شده و در بازدید ۲۲ مرداد، پیشرفت آن حدود ۵۰ درصد اعلام شد.
برای اجرای این شبکه نیز بیش از ۱۳۰ میلیارد تومان اعتبار در نظر گرفته شده است، همین تجربه یک پیام روشن برای پروژههای جدید دارد، زیرساخت نباید پس از ساخت واحدها به دنبال پروژه حرکت کند، بلکه باید همزمان با ساخت خانه پیش برود.
اگر شبکه آب و فاضلاب از ابتدا متناسب با ظرفیت پروژه طراحی و اجرا نشود، هزینه، زمان و حتی کیفیت زندگی خانوارهایی که قرار است در این واحدها مستقر شوند، تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.
۸۴۸ واحد؛ جایی که توقف ساخت و کمبود زیرساخت به هم گره خوردهاند
در پروژه ۸۴۸ واحدی دهدشت، ماجرا پیچیدهتر است، بر اساس گزارشهای ارائهشده، این پروژه حدود ۹ درصد پیشرفت فیزیکی داشته و عملیات آن متوقف شده است، موضوعی که نگرانی متقاضیان را درباره زمان تحویل واحدها افزایش داده است.
اما مشکل فقط توقف عملیات ساختمانی نیست، زیرساخت آب و فاضلاب نیز هنوز نیازمند تصمیمگیری، طراحی و اجرای متناسب با نیاز واقعی پروژه است.
در بازدید مسئولان شرکت آب و فاضلاب و فرمانداری شهرستان کهگیلویه از این پروژه، مشخص شد انشعاب موجود در نزدیکی سایت ۸۴۸ واحدی کمتر از دو اینچ است و در صورت تکمیل و بهرهبرداری از واحدها، ظرفیت موجود پاسخگوی نیاز جمعیت نخواهد بود.
یعنی حتی اگر عملیات ساختمانی با سرعت بیشتری ادامه پیدا کند، یک سؤال اساسی همچنان باقی میماند: آب مورد نیاز این حجم از واحدهای مسکونی از کجا و با چه ظرفیتی تأمین خواهد شد؟، پاسخ این سؤال باید پیش از تحویل خانهها مشخص باشد، نه بعد از سکونت مردم.
مردم نباید بیشتر از این بلاتکلیف بمانند
فرماندار شهرستان کهگیلویه، در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به ضرورت پیگیری مشکلات پروژههای نهضت ملی مسکن، بر تأمین اعتبار و تسریع در اجرای زیرساختهای آب و فاضلاب تأکید کرد.
ایرج کاظمیجو هدف از بررسی پروژهها را رفع موانع و فراهمکردن شرایط لازم برای آمادهسازی واحدهای مسکونی عنوان کرد و بر ضرورت تعیین تکلیف مشکلات پروژهها تأکید داشت.
وی پیش از این نیز با اشاره به وضعیت پروژه ۸۴۸ واحدی، بر ضرورت اتخاذ تدبیر عملی برای جلوگیری از ادامه بلاتکلیفی متقاضیان تأکید کرده بود.
موضوع مهم در این میان، تقسیم کار میان دستگاههای مختلف است، زیرا مسکن ملی فقط مسئولیت یک دستگاه نیست و از ساخت واحد مسکونی تا تأمین آب، فاضلاب، برق، گاز، راه دسترسی و سایر خدمات، دستگاههای مختلف باید در یک برنامه مشترک حرکت کنند.
بیش از ۱۳۰ میلیارد تومان برای زیرساختها اختصاص یافته است
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب کهگیلویه و بویراحمد نیز در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به بازدید انجامشده از پروژههای نهضت ملی مسکن دهدشت، تأمین زیرساختهای آب و فاضلاب را یکی از الزامات تکمیل و بهرهبرداری از این واحدها دانست.
رضا رضایی گفت: بیش از ۱۳۰ میلیارد تومان اعتبار برای توسعه زیرساختهای آب و فاضلاب شهرستان کهگیلویه اختصاص یافته و این اعتبار میتواند در شتاببخشی به طرحهای مرتبط با مسکن و ارتقای خدماترسانی به مردم نقش داشته باشد.
وی با اشاره به وضعیت پروژه ۸۴۸ واحدی، بر ضرورت مشخصشدن نیاز آبی پروژه، منبع تأمین آب، مسیر انتقال، حجم مورد نیاز، ضرورت احداث مخزن و همچنین ظرفیت مورد نیاز شبکه فاضلاب تأکید کرده است.
به گفته مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان، زیرساخت موجود در نزدیکی پروژه ۸۴۸ واحدی برای جمعیت پیشبینیشده کافی نیست و برای تأمین آب این مجموعه باید خط انتقال جدید با ظرفیت مناسب ایجاد شود.
وی همچنین بر ضرورت برگزاری نشست مشترک دستگاههای مرتبط و تعیین دقیق وظایف هر دستگاه تأکید کرده است تا اجرای پروژهها گرفتار دوبارهکاری، موازیکاری یا توقف نشود.
در کنار مشکلات زیرساختی، وضعیت اجرایی پروژه ۸۴۸ واحدی حتی پای دستگاه قضایی را نیز به موضوع باز کرده است.
پیشرفت ۹ درصدی برای چنین پروژهای قابل قبول نیست
دادستان عمومی و انقلاب شهر دهدشت هم در گفت و گو با خبرنگار مهر با اشاره به اهمیت طرح برای اقشار کمدرآمد، پیشرفت حدود ۹ درصدی پروژه را قابل قبول ندانست و خواستار بررسی دقیق وضعیت آن شد.
رضا رستم نژاد بر بررسی میزان پیشرفت واقعی، نحوه هزینهکرد آورده متقاضیان و تسهیلات بانکی، وضعیت صورتوضعیتها، پرداختهای انجامشده و دلایل غیرفعال بودن کارگاه تأکید کرد.
دادستان دهدشت همچنین از تشکیل هیأت کارشناسی با حضور نمایندگان دستگاههای مرتبط خبر داد تا وضعیت پروژه بهصورت دقیق بررسی شود و در صورت احراز قصور یا ترک فعل، موضوع در اختیار مراجع نظارتی از جمله سازمان بازرسی قرار گیرد.
این ورود قضایی، یک پیام روشن دارد، آورده مردم و سرنوشت خانوادههایی که برای خانهدار شدن وارد این طرح شدهاند، نمیتواند در میان اختلاف دستگاهها، مشکلات مالی یا توقف کارگاه بلاتکلیف باقی بماند.
پروژه ۸۴۸ واحدی فقط یک عدد روی کاغذ نیست
پشت هر واحد، یک خانواده ایستاده است، خانوادهای که بخشی از آورده خود را پرداخت کرده، برای خانهدار شدن برنامهریزی کرده و حالا نیازمند پاسخ روشن درباره آینده پروژه است.
اهمیت موضوع زمانی بیشتر میشود که بدانیم بر اساس گزارشهای ارائهشده، ۴۴۸ نفر از ۸۴۸ متقاضی در دهکهای یک تا چهار قرار دارند، همچنین ۱۲۱ نفر از متقاضیان مددجوی کمیته امداد و ۱۴۴ نفر مددجوی بهزیستی هستند.
برای چنین خانوارهایی، افزایش آورده یا تحمیل هزینههای جدید میتواند فشار مضاعفی ایجاد کند، از این منظر، تسریع پروژه فقط یک اقدام عمرانی نیست؛ بلکه مستقیماً با معیشت خانوارهایی گره خورده که امیدشان را به طرح نهضت ملی مسکن سپردهاند.
پیمانکار چه میگوید؟
در سوی دیگر، نماینده پیمانکار نیز نبود نقدینگی، تأخیر در پرداختهای بانکی و مشکلات زیرساختی را از جمله عوامل مؤثر بر توقف پروژه عنوان کرده و گفته است زمین در ابتدا بهصورت خام و فاقد امکانات اولیه تحویل شده بود.
این اظهارات البته در نشستهای برگزارشده با روایتهای متفاوتی از سوی دستگاههای حاضر همراه بوده است، موضوعی که ضرورت بررسی کارشناسی و ارائه یک گزارش شفاف از وضعیت مالی و اجرایی پروژه را بیشتر میکند.
در چنین شرایطی، متقاضیان بیش از هر چیز نیازمند شفافیت هستند، اینکه چه میزان اعتبار دریافت شده، چه میزان آورده مردم پرداخت شده، چه میزان تسهیلات جذب شده، چه مقدار از عملیات انجام شده و دقیقاً چه عاملی باعث توقف پروژه شده است.
سه پروژه، یک مطالبه مشترک
مطالبه امروز متقاضیان، صرفاً برگزاری جلسه یا بازدید مسئولان نیست؛ آنها زمانبندی میخواهند، میخواهند بدانند شبکه آب چه زمانی اجرا میشود؟ خط انتقال جدید چه زمانی احداث خواهد شد؟ فاضلاب چه زمانی به بهرهبرداری میرسد؟ پروژه ساختمانی چه زمانی دوباره فعال میشود؟ و مهمتر از همه، کلید خانه چه زمانی و با چه شرایطی تحویل آنها خواهد شد؟
خانهای که فقط دیوار و سقف نیست
نهضت ملی مسکن زمانی به هدف خود میرسد که «ساخت خانه» با «ساخت محله قابل زندگی» همراه باشد، آب، فاضلاب، برق، گاز، راه دسترسی و سایر خدمات، بخش جداییناپذیر یک واحد مسکونی هستند و نمیتوان آنها را به مرحله بعد از تحویل خانه موکول کرد.
تجربه پروژه ۱۰۱۰ واحدی دهدشت نیز میتواند یک هشدار جدی برای پروژههای دیگر باشد، اینکه عقبماندن زیرساخت از ساخت واحدها، در نهایت هزینه آن را به مردم منتقل میکند.
اکنون که مسئولان شهرستان و شرکت آب و فاضلاب بر تأمین اعتبار، طراحی شبکه، تعیین ظرفیت و تسریع اجرای زیرساختها تأکید کردهاند، انتظار میرود این وعدهها به یک برنامه اجرایی روشن تبدیل شود.
مطالبه نهایی؛ «اول زیرساخت، بعد کلید»
مردم دهدشت خانه میخواهند، اما خانهای که بتوان در آن زندگی کرد، نه ساختمانی که صرفاً کلید داشته باشد، مسئولان باید پیش از هرگونه تحویل واحد، وضعیت آب و فاضلاب را بهصورت شفاف مشخص کنند و برنامه زمانبندی اجرای زیرساختها را در اختیار متقاضیان قرار دهند.
همچنین لازم است وضعیت پروژه ۸۴۸ واحدی، میزان پیشرفت واقعی، منابع مالی، آورده مردم، تسهیلات بانکی و دلایل توقف کارگاه بهصورت شفاف برای افکار عمومی تشریح شود.
بیش از ۱۳۰ میلیارد تومان اعتبار برای توسعه زیرساختهای آب و فاضلاب شهرستان کهگیلویه اعلام شده است، اکنون پرسش اصلی این نیست که اعتبار وجود دارد یا نه، بلکه این است که این اعتبار چه زمانی، در کدام پروژه و برای کدام بخش از زیرساخت هزینه خواهد شد؟، مردم پاسخ عددی و زمانبندیشده میخواهند.
اگر قرار است کلید خانه برای یک خانواده آغاز آرامش باشد، باید پیش از تحویل، آب و فاضلاب آن تعیین تکلیف شده باشد، مسکن ملی دهدشت بیش از وعده، به نقشه راه مشترک، مسئولیت مشخص، اعتبار قابل رصد و زمانبندی قابل مطالبه نیاز دارد، تا کلید خانه، آغاز زندگی باشد، نه آغاز فصل تازهای از مطالبهگری.
