به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، گاهی یک جمله کوتاه میتواند گفتوگویی را که در آستانه دعواست، به فرصتی برای فهمیدن یکدیگر تبدیل کند؛ آن هم بدون اینکه مجبور باشیم از حق خودمان بگذریم یا ساعتها برای اثبات حرفمان توضیح بدهیم.
بنابر روایت فارس، مرضیه کشوری، کارشناس ارشد روانشناسی و مدرس مهارتهای همسرداری، معتقد است در زندگی مشترک، همیشه حق داشتن به معنای برنده بودن نیست. او میگوید: «میخواهیم یاد بگیریم گاهی بهجای تلاش برای برندهشدن در یک بحث، فضا را با زیرکی و لطافت مدیریت کنیم؛ اما چطور و چرا؟»
وقتی هم سیخ میسوزد هم کباب!
در بسیاری از اختلافهای روزمره، مسئله اصلی بههمریختگی خانه، دیر آمدن همسر یا انجام نشدن یک کار مشخص نیست؛ آنچه گفتوگو را به تنش میکشاند، احساس دیدهنشدن و شنیدهنشدن است. گاهی هر دو نفر میخواهند ثابت کنند حق با آنهاست و همین تلاش برای دفاع از خود، مسیر گفتوگو را از حل مسئله دور میکند.
کشوری در توضیح این موقعیت میگوید: «خیلی وقتها ما خانمها با نیت خوب، میخواهیم درباره هر ایراد، اشکال یا اتفاقی توضیح بدهیم تا طرف مقابل را قانع کنیم؛ اما در میانه توضیحدادن، آرامش و کنترل خود را از دست میدهیم یا حتی بدتر، مقصر شناخته میشویم.»
این موقعیت خیلی آشناست!
او برای روشن شدن این الگو، یک موقعیت آشنا را مثال میزند: «تصور کنید یک روز خستهاید و همسرتان میگوید: «همیشه خونهات نامرتبه!» شنیدن چنین جملهای، بهویژه وقتی با کلمه «همیشه» همراه شده باشد، معمولاً واکنش دفاعی را فعال میکند. ممکن است فرد فوراً بخواهد از خودش دفاع کند و بگوید: «همیشه؟ مگه خودت کمک میکنی؟ من از صبح سرکار بودم یا از بچهها مراقبت کردم!»
ترکیبی از هوش و سیاست زنانه
این پاسخ شاید از نظر منطقی درست باشد، اما معمولاً گفتوگو را وارد مرحله تازهای از سرزنش و مقابله میکند. در این شرایط، دیگر کسی به خستگی طرف مقابل، حجم کارهای خانه یا نیاز به همکاری توجه نمیکند؛ هر دو نفر فقط میخواهند از موضع خود دفاع کنند.
کشوری میگوید: «اما یک خانم باهوش میداند که قرار نیست همان لحظه توضیح بدهد چرا خانه نامرتب است.» او پیشنهاد میکند بهجای ورود فوری به دفاع و توضیح، ابتدا هیجان پنهان پشت جمله طرف مقابل دیده شود: «نگاهی به همسرش میکند و با لبخند میگوید: «میدانم خستهای؛ الان دوست داری خانه مرتبتر باشد؟»
تغییر مسیر از جاده جنگی…
این جمله کوتاه، به معنای پذیرفتن همه سرزنشها یا مقصر دانستن خود نیست؛ بلکه راهی برای آرامکردن فضای گفتوگوست. وقتی طرف مقابل احساس کند خواسته یا ناراحتیاش شنیده شده، احتمال بیشتری دارد که از حالت حمله و انتقاد بیرون بیاید.
این مشاور خانواده توضیح میدهد: «همین یک جمله میتواند معجزه کند؛ چون با همین جمله، فضا را از حالت جنگی خارج میکنید و به او این احساس را میدهید که خواستهاش شنیده شده است.»
فرصت گفتوگو نباید بسوزد
در واقع، شنیدن احساس طرف مقابل با تأییدکردن لحن تند یا قضاوت او فرق دارد. ممکن است همسر خسته باشد و خانه را نامرتب ببیند، اما حق ندارد با تحقیر یا تعمیمدادن، طرف مقابل را سرزنش کند. بااینحال، پاسخ آرام و سنجیده میتواند ابتدا تنش را پایین بیاورد و بعد، در زمان مناسب، فرصت گفتوگو درباره شیوه بیان انتقاد و تقسیم مسئولیتها را فراهم کند.
برنده در نهایت خودتانید!
کشوری میگوید: «وقتی احساس شنیدهشدن داشته باشد، ذهنش بازتر میشود و آنوقت راحتتر میتواند تمرکزش را از روی آن موضوع بردارد؛ بدون اینکه شما مقصر شناخته شوید.» کشوری این شیوه را نوعی سیاستورزی عاطفی در زندگی مشترک میداند و میگوید: «سیاست درست زنانه یعنی همین؛ اجازه بدهید طرف مقابل احساس کند شنیده شده و گفتوگو به نتیجه رسیده است؛ اما در واقع این شمایید که با آرامش، مسیر گفتوگو را مدیریت کردهاید.»
در بسیاری از دعواهای زوجی، برنده کسی نیست که استدلال بیشتری دارد؛ برنده کسی است که میتواند پیش از بالاگرفتن تنش، گفتوگو را از میدان جنگ به مسیر فهمیدن و همکاری برگرداند.
