به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، به همت کنگره بینالمللی بزرگداشت علامه میرحامدحسین لکهنوی، در ادامه طرح احیای علمی و انتشار مجموعه «عبقات الأنوار فی إمامه الأئمه الأطهار علیهمالسلام»، سه جلد مربوط به «حدیث منزلت» با تحقیق و تصحیح محمدجواد رجبزاده منتشر شد.
بنابر روایت ایبنا، این اثر در گروه احیاء آثار کنگره بینالمللی بزرگداشت علامه میرحامدحسین لکهنوی تحت اشراف بنیاد بینالمللی امامت و با همکاری بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی آماده گردیده و نشر امامت اهلالبیت الطاهرین علیهمالسلام انتشار آن را بر عهده داشته است. نسخه چاپی این مجموعه پس از طی مراحل علمی، بازبینیهای نهایی و فرایندهای فنی نشر، اکنون در سه جلد در دسترس علاقهمندان قرار گرفته است.
دومین حدیث از منهج دوم عبقات الأنوار
«حدیث منزلت» دومین مجلد (حدیث) از منهج دوم کتاب «عبقات الأنوار» است. علامه میرحامدحسین لکهنوی در منهج دوم این اثر، به بررسی اعتبار و دلالت احادیثی پرداخته است که شاه عبدالعزیز دهلوی در کتاب «تحفه اثنا عشریه»، اعتبار و دلالت آنها بر امامت امیرالمؤمنین علی علیهالسلام را مورد مناقشه قرار داده بود.
مجلد حدیث منزلت نخستینبار در سال ۱۲۹۵ قمری، یازده سال پیش از وفات علامه میرحامدحسین، در مطبعه «مطلع نور» لکهنو و در یک جزء ۹۷۷ صفحهای به شیوه چاپ سنگی منتشر شده بود. این اثر در چاپ تحقیقی جدید، با ساختاری تازه در سه جلد و مجموعاً ۱۵۴۹ صفحه سامان یافته است. جلد نخست ۵۳۱ صفحه، جلد دوم ۳۹۸ صفحه و جلد سوم ۶۲۰ صفحه دارد.
از اثبات تواتر حدیث منزلت تا تبیین دلالت آن بر امامت
علامه میرحامدحسین در این بخش از «عبقات الأنوار»، حدیث شریف منزلت را از ابعاد گوناگون حدیثی، رجالی، کلامی، تاریخی، تفسیری و ادبی بررسی کرده است.
معرفی ناقلان و طرق حدیث منزلت، گزارش تصریحات عالمان درباره صحت، کثرت طرق و تواتر آن، پاسخ به مناقشات مطرحشده درباره سند و دلالت حدیث، اثبات عموم منزلت، بررسی جایگاه خلافت حضرت هارون علیهالسلام و تطبیق آن بر امیرالمؤمنین علیهالسلام، ابطال شبهه وفات حضرت هارون و تبیین وجوه دلالت حدیث منزلت بر خلافت و امامت امیرالمؤمنین علیهالسلام، از مهمترین محورهای این سه جلد است.
در بخش پایانی اثر نیز چهل دلیل و تقریر در تبیین دلالت حدیث منزلت بر خلافت، افضلیت، عصمت، اعلمیت و جایگاه ممتاز امیرالمؤمنین علیهالسلام بررسی شده است.
ویژگیهای تحقیق و تصحیح جدید
نسخه چاپ سنگی سال ۱۲۹۵ قمری، مبنای اصلی تصحیح این اثر بوده و متن آن با دقت مقابله و بازخوانی شده است. در این چاپ، افزون بر تصحیح متن و اصلاح لغزشهای نسخه، آیات، احادیث و نقلقولهای کتاب با منابع اصلی مقابله و تخریج شدهاند.
توضیح واژگان دشوار فارسی و عربی، شناسایی و شرح امثال و کنایات فارسی، عربی و هندی، ضبط صحیح نامها و اصطلاحات، تفکیک افزودههای محقق از متن مؤلف، انعکاس اختلاف نسخه و مصادر و افزودن عناوین تفصیلی برای تسهیل دسترسی پژوهشگران به مباحث، از دیگر ویژگیهای این تحقیق است.
محمدجواد رجبزاده تحقیق و تصحیح این مجلد را بر عهده داشته و سید حمید منتظری، محمد خداپرست و مهدی حیدری نیز در تخریج بخشهایی از کتاب همکاری کردهاند. فرایند تحقیق این اثر از ۱۲ تیر ۱۴۰۲، همزمان با نیمه ذیالحجه ۱۴۴۴، آغاز شد و در ۱۵ بهمن ۱۴۰۴، مصادف با نیمه شعبان ۱۴۴۷، به پایان رسید.
سه عنوان تازه در مجموعه آثار کنگره
سه جلد «حدیث منزلت» بهترتیب بهعنوان آثار چهاردهم، پانزدهم و شانزدهم از مجموعه آثار کنگره بینالمللی بزرگداشت علامه میرحامدحسین لکهنوی و عناوین نهم، دهم و یازدهم از مجموعه «عبقات الأنوار» منتشر شدهاند.
چاپ نخست این مجموعه در سال ۱۴۰۵ و با شمارگان هزار نسخه انجام شده است. انتشار این سه جلد، گامی دیگر در مسیر عرضه عمومی و علمی میراث احیاشده علامه میرحامدحسین و فراهمکردن زمینه بهرهبرداری گستردهتر محققان از یکی از مهمترین آثار امامتپژوهی جهان تشیع به شمار میرود.
