به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، اگر از شما بپرسند خطبه اول نمازجمعه را بیشتر گوش میکنید یا خطبه دوم، باید گفت اصولا طرح چنین سوالی اشتباه است. چون وظیفه کسی که در نماز جمعه شرکت میکند این است که به هر دو خطبه گوش کند. البته برخی عادت کردهاند که فقط خطبه دوم را گوش کنند. چون آنقدر دیر به نماز میآیند که از فیض خطبه اول محروم میمانند؛ برخی هم دقیقه ۹۰ میرسند و در هنگام دعای خطیب جمعه آمین میگویند؛ بگذریم از کسانی که به رکعت اول نماز میرسند.
ممکن است بسیاری از شرکتکنندگان در نماز جمعه بگویند که به خطبه دوم توجه بیشتری دارند چون امام جمعه به طرح مسائل روز کشور و جهان میپردازد و مطالب سیاسی را بیان میکند.
بنابر روایت ایرنا، برخی تصور میکنند نماز جمعه به این دلیل یک نماز عبادی سیاسی است که خطبه اول آن به مسائل عبادی و اخلاقی اختصاص دارد و امام جمعه ضمن دعوت نمازگزاران به رعایت تقوای الهی به بیان مطالب اعتقادی و اخلاقی میپردازد و در خطبه دوم به مسائل جاری کشور، درحالی که نماز جمعه و خطبههای آن جنبه عبادی و سیاسی دارد.
با این حال بعضی افراد خطبه اول را ترجیح میدهند و میگویند در طول هفته مشغول کارهای دنیایی هستند و حضور در مراسم نماز جمعه و گوش دادن به خطبه اول باعث می شود تا موعظههای خطیب جمعه، زنگارهای یک هفته دلها را بزداید و قلبها را با کلام الهی و روایات پیامبر اکرم و ائمه اطهار صفا دهد و مومنین تا هفته بعد یک آذوقه معنوی داشته باشند.
البته این افراد خطبه دوم را هم گوش میکنند که وظیفه نمازگزار توجه به خطبههای خطیب است و خطبههای نماز همچون جزیی از نماز جمعه است.
برخی میگویند به خطبه دوم نماز توجه بیشتری میکنند چون مسائل مهم روز جامعه و دنیای اسلام در آن بیان میشود ولی بعضی افراد این سوال را مطرح میکنند که چرا بعضی از ائمه جمعه بیش از آن که به مسائل روز جامعه و تحلیلهای سیاسی بپردازند، غرق در تقویم تاریخ میشوند و به بیان نکات تکراری و کلی میپردازند. البته تکرار برخی نکات و مسائل روز، از باب تذکر میتواند صحیح و بهجا باشد اما شرکتکنندگان در نماز جمعه منتظر شنیدن تحلیلهای موشکافانه و راهگشا هستند.
امامی که در سنگر جمعه سلاح به دست میگیرد و به تبیین مبانی دین و انقلاب میپردازد، در واقع ضمن حضور در میدان جهاد تبیین، سخنگوی انقلاب نیز محسوب میشود که گاهی خطبههایش در جهان اسلام و حتی دنیا اثرگذار است، همچون آخرین نماز جمعه رهبر شهید انقلاب که به نماز نصر معروف شد.
با این حال شاید به دلیل ضعف برخی رسانهها در پررنگتر کردن جایگاه نماز جمعه و خطبههای آن، هنوز امتیاز رسانه جمعه به خوبی تبیین نشده است و در این میان برخی ائمه جمعه نیز جایگاه تاثیرگذار خود را جدی نگرفتهاند.
انتظار مردم و نمازگزاران از امام جمعه این نیست که فقط به بازخوانی سخنان رهبر انقلاب بپردازد؛ هرچند تذکر و یادآوری رهنمودهای رهبر شهید انقلاب یا پیامهای حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای خالی از لطف نیست ولی مامومین نماز جمعه انتظاری فراتر از تکرار سخنان رهبری دارند.
بعضی از ائمه جمعه نیز فقط به بیان نکات کلی و تکراری یا شعاری میپردازند، به این فرازهای خطبههای جمعه هفته پیش توجه کنید؛ خطیب جمعه از مردم خواست تا با صرفهجویی حاملهای انرژی، برای پایداری آن در مناطق جنگی کشور مسئولان را یاری کنند.
خطیبی دیگر از ضرورت تلاش مسئولان برای رفع مشکلات معیشتی، مدیریت بازار و تامین نیازهای مردم سخن گفت و رعایت الگوی مصرف، صرفهجویی و همدلی را از وظایف مردم در شرایط کنونی برشمرد. امام جمعهای دیگر با اشاره به ناترازی در حوزه آب و انرژی، صرفهجویی را ضروری دانست و از مردم خواست با مدیریت مصرف برق، آب و انرژی، به کاهش مشکلات موجود کمک کنند.
خطیبی دیگر گفت؛ در شرایطی که دمای هوا به بیش از ۵۰ درجه سانتیگراد رسیده و قطعی برق شرایط سختی را به وجود میآورد، باید صرفهجویی به عنوان یک فرهنگ در خانوادهها نهادینه شود. تمام این مطالب صحیح است ولی اگر امام جمعه یک یا چند راهکار را به عنوان نمونه بیان کند و از مردم بخواهد تا به آن راهکار عمل کنند، باعث مقداری صرفهجویی بیشتری میشود. به عنوان نمونه وقتی امام جمعه فلان شهر میگوید که برقهای بخشی از مصلی را خاموش کنند، به صورت کاربردی و عملی به نمازگزاران توصیه صرفهجویی کرده است.
البته بسیاری از ائمه جمعه به مشکلات منطقه خود توجه دارند و از جایگاه نماز جمعه به بیان این مشکلات میپردازند تا مسئولان مربوطه هرچه سریعتر رسیدگی کنند. به عنوان مثال در این ایام که بسیاری از عاشقان حسینی راهی کربلا هستند و قصرشیرین یکی از شهرهای عبوری زائران است، باعث شد تا حجتالاسلام حامد آرمند امام جمعه این شهر به صورت مشخص در نماز جمعه اعلام کند که با وجود اقدامات گسترده و ارزشمند برای آمادهسازی زیرساختهای مرز خسروی، مساجد شهرستان هنوز برای پذیرایی و اسکان زائران در وضعیت مطلوب قرار ندارند و نیازمند رسیدگی فوری هستند.
وی گفت که با وجود فراهم شدن زیرساختهای اربعین، مساجد شهرستان که از مهمترین مراکز اسکان، استراحت و پذیرایی از زائران به شمار میروند، با کمبودهایی از جمله فرسودگی برخی بناها، نبود یا ضعف سیستمهای سرمایشی و مشکلات سرویسهای بهداشتی و استحمام مواجه هستند و باید پیش از آغاز تردد گسترده زائران تجهیز شوند.
بنابراین باید توجه داشت که بسیاری از خطیبان جمعه با توجه به جایگاه و مسئولیت خود به بیان نکات کلیدی و راهگشا میپردازند ولی کمتر در رسانهها دیده میشود. ستادهای نماز جمعه میتوانند ضمن انعکاس مطالب کاربردی و مفید این امامان جمعه گامی برای اصلاح مشکلات بردارند.
