به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد؛ نگار حجتی؛ شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، چشم‌انداز جدیدی برای توسعه جهانی هوش مصنوعی ترسیم کرده است که به باور تحلیلگران، رد کردن آن برای بسیاری از کشورهای در حال توسعه دشوار خواهد بود. به گزارش فایننشال تایمز، پکن نه تنها مدل‌های متن‌باز هوش مصنوعی را به طور گسترده در دسترس قرار می‌دهد، بلکه با تاسیس مراکز همکاری بین‌المللی، هزاران نفر را در این کشورها برای استفاده از این فناوری آموزش خواهد داد. شی در کنفرانس جهانی هوش مصنوعی در شانگهای، این اقدام را پاسخی بزرگ به نیازهای کشورهای جنوب جهانی توصیف کرد.

این پیشنهاد که با رونمایی سازمان ۲۹ عضوی همکاری جهانی هوش مصنوعی موسوم به وایکو به اوج خود رسید، بخشی از تلاش‌های فزاینده پکن برای ایجاد یک نظم نوین جهانی در برابر نظم تحت رهبری آمریکا است. چین می‌کوشد خلاء رهبری ناشی از عقب‌نشینی واشنگتن از سازمان‌های بین‌المللی را از طریق ابتکاراتی از جمله کمربند و جاده و دیگر طرح‌های امنیتی، حکمرانی و توسعه پر کند. اگر چین بتواند رهبری پذیرش و استانداردسازی هوش مصنوعی را در جهان به دست بگیرد، کنترل یکی از تحول‌آفرین‌ترین فناوری‌های پس از اینترنت را در اختیار خواهد داشت. کارشناسان معتقدند این اقدام، تلاشی برای جبران ناکامی چین در روزهای نخستین شکل‌گیری اینترنت است تا این بار هنجارهای فناوری را بر اساس دیدگاه و منافع خود شکل دهد.

ریشه‌های این رویکرد به طرح جاده ابریشم دیجیتال در سال ۲۰۱۵ بازمی‌گردد، اما نقطه عطف اصلی در ژانویه ۲۰۲۵ با ظهور مدل زبانی دیپ‌سیک رقم خورد؛ زمانی که یک شرکت چینی توانست سلطه آمریکا در این حوزه را به چالش بکشد. پس از این رویداد، هوش مصنوعی به سرعت به محور اصلی دیپلماسی چین تبدیل شد. پکن پس از تاسیس مرکز همکاری با کشورهای جنوب شرق آسیا، اکنون وعده راه‌اندازی مراکز مشابهی را برای آفریقا، خاورمیانه و آمریکای لاتین داده است. سازمان جدید چین در برابر ائتلاف ۲۴ عضوی آمریکا قرار می‌گیرد که بیشتر بر ایمن‌سازی زنجیره تامین تراشه‌ها و مواد معدنی حیاتی متمرکز است.

در حالی که مدل‌های بسته و گران‌قیمت آمریکایی برای بیشتر مصرف‌کنندگان در جنوب جهانی دور از دسترس هستند، پیشنهاد مدل‌های متن‌باز چینی به عنوان یک جایگزین ایده‌آل و مقرون‌به‌صرفه مطرح شده است. کارشناسان این رقابت را به تقابل سیستم‌عامل متن‌باز اندروید با سیستم بسته آی‌اواس اپل تشبیه می‌کنند. با این حال، تضمینی وجود ندارد که شرکت‌های چینی پس از تسلط بر بازار، مدل‌های خود را همچنان متن‌باز نگه دارند. علی‌بابا و بایت‌دنس از قبل مدل‌های پیشروی خود را به سیستم بسته تبدیل کرده‌اند. و وزارت بازرگانی چین نیز با شرکت‌های هوش مصنوعی درباره محدودسازی انتقال داده‌های کلیدی به خارج از کشور مذاکره کرده است. علاوه بر این، وابستگی به سخت‌افزارها و تراشه‌های آمریکایی انویدیا همچنان چالشی جدی برای پکن محسوب می‌شود. با تمام این موانع، پیشنهاد جذاب چین برای کشورهای در حال توسعه که منابع محدودی برای رقابت تکنولوژیک دارند، گزینه‌ای غیرقابل چشم‌پوشی به شمار می‌رود.