مبلغ – تصویر را به خاطر بیاورید: دقایقی پس از سوت پایان فینال جام جهانی ۲۰۲۶، ورزشگاه نیویورک نیوجرسی صحنهی آشوبی است. بازیکنان اسپانیا و آرژانتین درگیر درگیریهای لفظی و فیزیکی شدهاند. اما در میانهی این هرجومرج، لامین یامال، ستارهی ۱۹ سالهی اسپانیا، زانو بر زمین میزند، سر بر خاک مینهد و به نماز میایستد. نه در جستجوی شهرت، نه برای شادیِ گل؛ بلکه در “سجدهی شکر” (Sujūd ash-Shukr) – عملی که در آن مسلمان پس از دریافت نعمتی بزرگ، خدا را شکر میگوید.
این تصویرِ تکتک، پاسخی است به یک پرسشِ بنیادین: آیا معنویت در جهان امروز، دغدغهای حاشیهای و در حاشیهی هیاهوی مادیات قرار گرفته است؟
اگر جام جهانی ۲۰۲۶ را صحنهای برای تماشای این پرسش در نظر بگیریم، پاسخ روشن است: فطرتِ خداجویِ بشر، هیچگاه حذفشدنی نیست. هرچند گاه غبارِ غفلت بر آن مینشیند و گاه در هیاهوی روزمره به فراموشی سپرده میشود، اما در عمیقترین لحظات زندگی – در اوج پیروزی و در حضیض شکست – این فطرت، خود را به نمایش میگذارد.
یکم؛ سجده در میانهی آشوب؛ جستجوی حقیقت در اوجِ هیاهو
لامین یامال در آن شب تاریخی، تازهترین حلقه از زنجیرهای بلند از ورزشکاران مسلمان بود که سجده را به عنوان نماد شکرگزاری به جهانیان نشان دادند. پیش از او، محمد صلاح، ستارهی مصر، در همین جام پس از هر گل، سر بر خاک مینهاد. بازیکنان مراکش نیز در جامهای پیشین، همین حرکت را تکرار کرده بودند.
اما آنچه سجدهی یامال را بینظیر میکند، زمینهای است که در آن رخ داد. در حالی که دیگران درگیرِ خشم و غرورِ زمینی بودند، او درگیرِ شکرگزاریِ آسمانی شد. یکی از کاربران شبکههای اجتماعی در توصیف این لحظه نوشت: “او در صلح و آرامش دعا میکند، در حالی که در پشتسر او جنگ و درگیری جریان دارد. این بهترین چیزی بود که در تمام جام دیدم”.
سجدهی یامال، یک حرکت ورزشی یا نمایشی سطحی نبود. در سن ۱۹ سالگی، در بزرگترین صحنهی ورزشی جهان، او بزرگترین لحظهی زندگیاش را نه با جشنهای پرهیاهو، بلکه با “آرامشی خاموش و سپاسگزاریِ بیریا” رقم زد.
دوم؛ حلقههای دعا؛ برادریِ فراتر از رقابت
اما این پدیده، محدود به یک دین یا یک بازیکن نیست. فطرتِ جستجویِ حقیقت، مرزهایِ ایمان را درمینوردد.
در بازی آلمان و کوراسائو، فلیکس انمچا، بازیکن آلمانی، پس از پیروزی ۷-۱ تیمش، به جای جشنهای معمول، به سمت بازیکنان حریف رفت و با آنها حلقهای برای دعا تشکیل داد. انمچا در توضیح این حرکت گفت: “در زمین بازی، ما حریف یکدیگریم، اما پس از سوت پایان، همه مسیحی و برادر یکدیگریم”. او افزود: “نتیجه برای ما خوب است، اما همه ما معتقدیم که عیسی از طریق این بازی جلال مییابد”. انمچا در صفحهی اینستاگرام خود نوشته است: “فوتبال شور و اشتیاق من است، عیسی بنیان من است”.
این صحنه، محدود به یک بازی نبود. پس از بازی ردهبندی انگلیس و فرانسه، هفت بازیکن از هر دو تیم، شانه به شانه حلقهای تشکیل دادند و سر تعظیم فرود آوردند. تیم ملی آمریکا نیز تمام بازیهای خود را با دعای دستهجمعی به پایان رساند.
رقابتِ زمینی، هرچقدر هم شدید، نتوانست برادریِ آسمانی را از میان بردارد.
سوم؛ نقطهای عطف در تاریخ؛ سارپریت سینگ و گشودن راهی نو
جام جهانی ۲۰۲۶، نقطهی عطفی دیگر نیز رقم زد: سارپریت سینگ، هافبک ۲۷ سالهی نیوزلند، به اولین بازیکن سیک در تاریخ جام جهانی مردان تبدیل شد.
سینگ در گفتوگو با خبرنگاران گفت: “این لحظه برای من، برای مردمم، برای خانواده و جامعهام معنای عمیقی دارد”. او افزود: “از اینکه اولین نفر هستم بسیار خوشحالم و امیدوارم راه را برای بسیاری دیگر از سیکها، پنجابیها و فوتبالیستهای با تبار هندی هموار کنم”.
سینگ در آن لحظه، فقط یک بازیکن نبود؛ او نمادِ فطرتی بود که در پسِ نام، نژاد و مرزهای جغرافیایی، به دنبالِ بهتصویرکشیدنِ هویتِ معنویِ خویش است. او با افتخار، ایمانِ خود را به نمایش گذاشت و ثابت کرد که کمالِ معنوی، نه یک انتخابِ حاشیهای، که یک نیازِ فطری و یک حقیقتِ هویتی است.
چهارم؛ برخوردِ ارزشها؛ وقتی فطرت در برابرِ مُد روز میایستد
اما نمایشِ فطرتِ انسانی، همیشه در قالبِ حرکاتِ نمادینِ مثبت ظاهر نمیشود. گاهی، در قالبِ مقاومت در برابرِ آنچه با باورهای عمیقِ انسان در تضاد است، خود را نشان میدهد.
سازماندهندگان جام، بازی بین ایران و مصر را به عنوان “مسابقهی پراید” (Pride Match) برای حمایت از جامعهی دگرباشان در نظر گرفته بودند. اما هر دو کشورِ مسلمان، جایی که همجنسگرایی بر اساس شرع، جرم محسوب میشود، به شدت اعتراض کردند.
فدراسیون فوتبال مصر در نامهای رسمی به فیفا اعلام کرد که هرگونه فعالیت مرتبط با حمایت از همجنسگرایی را در جریان این مسابقه “قطعراً رد میکند” . منبعی در فدراسیون ایران نیز تأکید کرد که “ایران و مصر دو کشور مسلمان با اشتراکات عمیق فرهنگی و مذهبی هستند و دیدگاههای بیانشده توسط هر دو فدراسیون، منعکسکنندهی ارزشها و باورهای مشترک مردم هر دو کشور است”.
این واکنش، نه یک عقبگردِ فرهنگی، که ایستادگیِ فطرتِ انسانی در برابرِ تحمیلِ ارزشهایی است که با جوهرهی وجودیِ او در تضاد است. هرچند فیفا بر سیاستهای فراگیر خود پافشاری کرد， اما این اعتراضها نشان داد که انسانِ معاصر، هرچند در ظاهر درگیرِ مادیات است، اما در عمقِ وجود، مرزبانیِ ارزشهایِ معنویِ خویش را رها نکرده است.
جمعبندی؛ آینهای به سوی حقیقت
جام جهانی ۲۰۲۶، بیش از یک رویداد ورزشی بود. این رویداد، آیینهای تمامنما از فطرتِ خداجویِ بشر در جهانی بود که گمان میرفت معنویت در آن به حاشیه رانده شده است.
از سجدهی شکرِ یامال در میانهی آشوب، تا حلقههای دعای بازیکنان مسیحی از تیمهای رقیب، از تاریخسازیِ سارپریت سینگ به عنوان اولین بازیکن سیک، تا ایستادگیِ ایران و مصر در برابر تحمیلِ ارزشهایِ ناهمخوان با باورهایشان – تمامیِ این صحنهها، یک حقیقتِ واحد را فریاد میزنند:
فطرتِ انسانی، هرگز حذفشدنی نیست.
بله، ممکن است مورد غفلت قرار گیرد. ممکن است در گرد و غبارِ روزمرگی، فراموش شود. ممکن است غبار بر چهرهاش بنشیند. اما انسان، آینهای است که همواره در جستجویِ انعکاسِ حقیقتِ خدایی است. هرچقدر هم که این نیازِ فطری در هیاهوی زندگیِ مدرن، هدفِ هجوم و بیاثرسازی قرار گیرد، باز هم در عمیقترین و صمیمیترین لحظاتِ زندگی – چه در اوج پیروزی و چه در حضیض شکست – سر بر میآورد و آرامشِ حقیقی را در جستجویِ واقعیت مییابد.
انسان، سرانجامی جز پاکیزهزیستن ندارد. و این پاکیزهزیستی، در گروِ بهیادداشتنِ همان حقیقتی است که فطرتش، همواره به سویِ آن در حرکت است.
منابع:
· ARY News: Lamine Yamal falls in Sujood to thank Allah after World Cup win
· Khaleej Times: Lamine Yamal kneels in prayer after Spain’s World Cup triumph
· Vietnam.vn: A shocking contrast unfolded at the World Cup final
· Religion News Service: From Christian prayer circles to sujood, religion is all over the ۲۰۲۶ World Cup
· Vanguard: Why I prayed with Curacao players after the game – Germany’s Nmecha
· Daily Mail: England and France players in prayer huddle after World Cup epic
· India Today: First Singh to play in FIFA World Cup: NZ’s Sarpreet
· Anadolu Ajansı: Rainbow symbols overshadow first-ever Iran-Egypt match at World Cup
· TASS: Iran requests FIFA to scrap LGBT event ahead of its ۲۰۲۶ World Cup match against Egypt
· DID Press Agency: Religious Expressions Highlight Faith and Identity at ۲۰۲۶ World Cup
