اگر به خدا شک کردیم، چه کنیم؟

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، سیدمحسن میرباقری مفسر قرآن کریم سؤالی درباره راهکار رفع شک به خدا و خلقت و عالم هستی را بر اساس آیات و روایات پاسخ داد و تأکید کرد که چنین وسوسه‌هایی لزوماً نشانه بی‌ایمانی نیست، بلکه در بسیاری از موارد از حساسیت و دغدغه‌مندی فرد نسبت به ایمان خود حکایت دارد.

وی گفت: افرادی که از شک‌های اعتقادی خود ناراحت هستند و برای برطرف شدن آن به دنبال راه‌حل می‌گردند، معمولاً افرادی مؤمن‌اند که از آسیب دیدن باورهایشان هراس دارند. همین نگرانی، نشانه اهمیت ایمان در زندگی آنان است.

ائمه(ع): نگرانی از شک، نشانه ایمان است

این کارشناس با اشاره به روایات اهل‌بیت(ع) اظهار کرد: در زمان ائمه اطهار(ع) نیز برخی افراد از ورود تردیدهای اعتقادی به ذهن خود گلایه می‌کردند و نگران بودند که مبادا ایمانشان از بین رفته باشد. پاسخ ائمه(ع) این بود که همین ناراحتی و دغدغه، خود نشانه ایمان است؛ زیرا اگر ایمان ارزشی نداشت، انسان نیز از این تردیدها رنج نمی‌برد.

وی افزود: از این رو نباید با مشاهده چنین افکاری، تصور کرد که ایمان از دست رفته است، بلکه باید با توکل بر خدا و پناه بردن به او، این مرحله را پشت سر گذاشت.

وسوسه‌هایی که برای هر مؤمنی ممکن است پیش بیاید

این استاد حوزه با بیان اینکه وسوسه‌های ذهنی بخشی از امتحان انسان در مسیر ایمان است، گفت: در روایات آمده است که هیچ مؤمنی نیست مگر اینکه گاهی با «حدیث نفس» روبه‌رو شود؛ یعنی افکاری مانند «از کجا معلوم این راه درست باشد؟» یا «از کجا معلوم این باورها حقیقت داشته باشد؟» به ذهن او خطور کند.

وی ادامه داد: این وسوسه‌ها امری طبیعی است و نباید بیش از اندازه به آن بها داد. شیطان تلاش می‌کند از همین مسیر در اعتقادات انسان تزلزل ایجاد کند و حتی گاهی پس از انجام یک عمل خیر نیز با ایجاد تردید، آرامش او را بر هم بزند.

پناه بردن به خدا، نخستین راه درمان تردیدها

این کارشناس دینی، مهم‌ترین راهکار مقابله با این وسوسه‌ها را ارتباط بیشتر با خداوند دانست و گفت: خواندن دو رکعت نماز، دعا و درخواست استواری ایمان از خدا، از مهم‌ترین توصیه‌های دینی در چنین شرایطی است؛ زیرا دل‌های انسان در اختیار خداوند است و تنها او می‌تواند ایمان را در قلب بندگان تثبیت کند.

وی با اشاره به سفارش امام صادق(ع) درباره خواندن «دعای غریق» در دوران آخرالزمان افزود: آن حضرت این دعا را چنین آموزش داده‌اند: «یا الله یا رحمان یا رحیم یا مقلب القلوب ثبت قلبی علی دینک». این دعا در حقیقت درخواست از خداوند برای حفظ و استواری ایمان در برابر امواج تردید و وسوسه است.

یقین با یک شک از بین نمی‌رود

وی با تأکید بر اینکه شک‌های گذرا نباید انسان را از سرمایه ایمانش ناامید کند، اظهار کرد: اگر انسان به لحظاتی بازگردد که با خداوند مناجات کرده، حضور او را در زندگی خود احساس کرده یا پاسخ دعاهایش را دیده است، درمی‌یابد که یقین‌های گذشته همچنان پابرجاست.

این استاد حوزه با استناد به قاعده مشهور «لا تنقض الیقین بالشک» افزود: همان‌گونه که در معارف اهل‌بیت(ع) آمده است، یقین با شک از بین نمی‌رود. بنابراین نباید اجازه داد چند وسوسه ذهنی، باورهای عمیق و تجربه‌های یقینی انسان را متزلزل کند.

نگاه به نظم جهان، پاسخی عقلی به تردیدها

وی در پایان، تأمل در نظام دقیق آفرینش را یکی از راه‌های تقویت ایمان دانست و گفت: کافی است انسان به بدن خود، چشم، قلب و دیگر اعضای وجودش یا به نظم حاکم بر جهان بنگرد. در هر بخش از عالم، قوانین دقیق و حساب‌شده‌ای وجود دارد که از علمی بی‌پایان حکایت می‌کند.

این کارشناس خاطرنشان کرد: وقتی جهان با چنین نظم و هماهنگی شگفت‌انگیزی اداره می‌شود، عقل انسان حکم می‌کند که این نظام نمی‌تواند بدون منشأ علم و حکمت پدید آمده باشد. اندیشیدن در این حقیقت، بسیاری از تردیدها را برطرف کرده و ایمان را استحکام می‌بخشد.

منبع:فارس